تايچيبەكوۆپەن سۇحبات. قازاقتىڭ اتىنان سويلەۋگە وعان كىم رۇقسات بەردى؟

/uploads/thumbnail/20170708152020300_small.jpg

     جيىركەنىشتى جيرينوۆسكيي ەلىمىزگە كوز  الارتۋىن دوعارار ەمەس. ءوزىنىڭ باسبۇزار  ءىس ارەكەتى، داۋكەسپە مىنەزىمەن مەزى ەتكەن جيرينوۆسكييدىڭ «قازاقستان رەسەيگە قوسىلعىسى» كەلەدى دەگەن  مالىمدەمەسىن (http://newtimes.kz/politika/item/1067-kazakhstan-khochet-v-sostav-rossii-schitaet-zhirinovskij)  كەزەكتى ءبىر  ساندىراعى دەپ قابىلداپ، جازباساق تا بولار ەدى. الايدا، ماسەلە  ورىستا ەمەس، ءوزىمىزدىڭ قانداس باۋىرىمىزدا بولىپ تۇر.  سوندىقتان بۇل ماسەلەنە بەي جاي قالدىرا المادىق.

  ءدال بۇل جولى قولىمىزعا  قالام العىزعان جيرينوۆسكييدىڭ ساندىراعى  ەمەس،  ءوز قانداسىمىز ەرمەك تايچيبەكۆتىڭ  «قاعىنان جەرىپ»،  جيرينوۆسكييعا ءۇن قوسىپ، پىكىر  كوسەگەنى.  ول newtimes.kz  سايتىنداعى جيرينوۆسكيي تۋرالى  ماقالاعا ۆوۆكانى قولداپ پىكىر قالدىرىپتى.  ونسىز دا  ىشتەرىنەن  «شوق-شوق» دەپ  وتىرعان ورىستار ءۇشىن  بۇل ناعىز ىزدەگەنگە -  سۇراعان بولدى.

   ەرمەك  تايچيبەكوۆ:  «جيرينوۆسكيي ۆلاديمير ۆولفوۆيچ بۇل جەردە  وتە  دۇرىس ايتقان. مەنىڭ ەكى جىل بويىن جۇرگىزگەن تەرەڭ زەرتتەۋلەرىمە  سۇيەنسەم، قازاقستاننىڭ 80% ەتنيكالىق قازاقتارى قازاقستاننىڭ رەسەيگە كىرىپ، ءبىر مەملەكەت بولعانىن  قالايدى. باسقا ۇلتتاردىڭ كورسەتكىشى  ودان دا جوعارى. ءبىراق،  مىنا  نارسەنى  مويىنداۋ كەرەك، الەۋمەتتىك جەلىلەردە ادەيى قازاق پەن  ورىس اراسىنداعى ۇلتتىق ءدۇردارازدىقتى تۋدىراتىن ىزالى توپ  بار. ال، قاراپايىم قازاقتاردىڭ ويى مۇلدە باسقا»،- دەپ پىكىر  قالدىرعان ەكەن.

OglieK-9Zl8پىكىردى وقىپ، ەرمەك مىرزانىڭ وزىمەن تىكەلەي ءسوز قاتىسۋعا تالپىندىق. سويتسەك، تايچيبەك ۇرپاعى ۆك  جەلىسىندە  ودان دا سوراقى جازبالار جاريالاعان. ءتىپتى  حالىقتى رەفەرەندۋم وتكىزۋگە شاقىرعان.    ونىڭ ۇزىن-ىرعاسى مىناۋ: «قازاقستان  اشىق تۇردە رەفەرەندۋم وتكىزىپ، حالىقارالىق  باقىلاۋشىلاردى شاقىرۋ كەرەك. مەن  20 ادامنىڭ 17ء-سى رەسەيمەن بىرىگۋگە داۋىس بەرەتىنەن كامىل سەنەمىن. بۇل ايقايشىل ۇلتشىلداردىڭ اۋزىن جاپتىرار ەدى»،- دەلىنگەن.

   مۇنداي وسپادار «اڭگىمەلەردى» جايدان-جاي قالدىرۋعا بولماس دەپ  ەرمەك تايچيبەكوۆتىڭ ءوزىن اڭگىمەگە تارتتىق.

-           ەرمەك مىرزا،  ءسىز  نەلىكتەن قازاقتاردىڭ كوپشىلىگى  رەسەيمەن بىرىگۋدى قولدايدى  دەپ ەسەپتەيسىز؟ قانداي نەگىزگە سۇيەندىڭىز؟

-          مەن ەسەپتەمەيمىن،  ناقتى  ايتامىن. قازاقستاندا تۇرىپ  جاتقان ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ 80%  سانالى  تۇردە رەسەيمەن بىرىگۋدى قالايدى. مەن بىرنەشە جىل  بويى  زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ كەلەمىن.  قازاقستاننىڭ  بارلىق ايماعىندا بولدىم، تۇرعىندارمەن سويلەستىم.

-          80% دەگەن كورسەتكىش قايدان  پايدا  بولدى؟

-          قازاقتاردىڭ پىكىرلەرىنە ساراپتاما جاسادىم. بۇل تەك قازاقتاردىڭ عانا  كورسەتكىشى. باسقا  ۇلتتارمەن قوسىپ ەسەپتەگەندە 90-95% بارادى دەپ  بولجايمىن.

-          حالىق ءسىزدىڭ مۇنداي ساراپتاماڭىزعا قالاي قابىلداۋدا؟

-          جاقسى قابىلدايدى. سونداي-اق، «ودناكلاسسنيكي»  سايتىندا ينتەراكتيۆتى  داۋىس بەرۋ جۇرگىزدىم. ناتيجەسىن وزدەرىڭىز قاراپ الساڭىزدار بولادى. نەمەسە  مىنا  سىلتەمەلەر  بويىنشا كىرسەڭىزدەر  بولادى:

-          ال، ءوز  ۇلتىڭىز كىم؟

-          مەن تازا  قازاقپىن.

-          قازاق رەتىندە  ۇلتىڭىزدىڭ تاۋەلسىز بولعانىن قالامايسىز با؟

-          مەن كوپتىڭ ىشىندەگى جالعىزبىن. مەنىڭ پىكىرىم تەك ءبىر عانا  داۋىسقا  يە. ءبىراق دەرەك دەرەك بولىپ قالا  بەرەدى. مەنىڭ پىكىرىم 80% قازاقتىڭ پىكىرىنە سايكەس كەلەدى. قازاقستاندى تاۋەلسىز ەل بولىپ سانالمايدى. بۇل شارتتى  تۇردە  العاندا. تاۋىققوراعا «بانك» دەپ  جازىپ قويساڭ دا، ول تاۋىققورا بولىپ  قالا  بەرەدى. قازاقستان رەسەيگە  كىرسە عانا،  ناعىز سۋۆەرينەتتى مەملەكەت بولادى.

-          ءسىزدىڭ ءدال وسىنداي كوزقاراستا بولۋىڭىزدىڭ ءبىر سەبەبى بار شىعار؟ مۇمكىن، سىزگە الدەقانداي كۇش ىقپال ەتىپ  وتىر  ما دەگەن سۇراق تۋىندايدى.

-          جوق. نەگە  مەنىڭ ارتىمدا بىرەۋ تۇرۋى كەرەك؟ مەن وزىممەن  ءوزىم ءومىر سۇرەتىن اداممىن.

-          ءوزىڭىزدى «ۇلتتىڭ ساتقىنىمىن» دەپ ەسەپتەمەيسىز بە؟

-          ايتىڭىزشى، 80% قازاقتى قالاي ساتقىن دەپ ايتۋعا بولا ما؟ كەرىسىنشە، ناعىز ساتقىندار قازاقستاننىڭ رەسەيگە  قوسىلۋىنا  قارسى بولعاندار. ءبىزدىڭ وتانىمىز(رەسەي)  ءوزىنىڭ بۇرىنعى تەرريتورياسىنا ورناعانىن قالامايتىندار.  ولار ساتقىن ەمەس،  سەپەراتيستەر.

-          ءسىزدىڭ مۇنداي كوزقاراستارىڭىز قالاي  قالىپتاستى؟ نە اسەر ەتتى؟

-          1991 جىلى كسرو  ىدىراعان كەزدە مەن تراگەديا رەتىندە قابىل الدىم.  مەنىڭ  وتانىم قۇلادى. بىرنەشەگە ءبولىنىپ كەتتى. سودان بەرى مەن قالايدا وتانىمدى، ءوز ەلىمدى قالپىنا كەلتىرۋدى ويلاپ ءجۇرمىن. مەن سەپەراتيست ەمەسپىن جانە روسسيانىڭ جاعىندامىن.  23 جىل بۇرىن قازاقستان اتالعان جەر بايىرعى ورىس جەرى، ۋاقىتشا قۇزىرىنان  شىعىپ  قالعان رەسەيدىڭ اجىراماس بولىگى.

-          قازاقستاننىڭ بولاشاعىن قالاي ەلەستەتەسىز؟

-          مەن قازاقتىڭ بولاشاعىنا سەنەمىن. ساۋاتتى، دامىعان ەل. ءبىراق رەسەيدىڭ قۇرامىندا.

-          ۇلت رەتىندە ءسىبىر حالىقتارى سەكىلدى جوعالىپ كەتەدى دەپ ويلامايسىز با؟

-          ارينە، جوق، قازاقستار رەسەيدىڭ قۇرامىندا ءوز ءداستۇرىن،  ءتىلىن، مادەنيەت  ساقتاي  الادى. داعىستانعا قاراڭىزشى، مايدا ۇلتتار ءالى كۇنگە دەيىن ءومىر ءسۇرىپ كەلەدى. رەسەي بولماعاندا  ءبىز باياعىدا قۇرىپ  كەتۋشى ەدىك.

-          ءبىراق قازاقستان ول ۇلتتارمەن سالىستىرۋعا بولمايدى. ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىز، تابيعي رەسۋرستارىمىز، حالقىمىز، تەرريتوريامىز  بار.

-          تەرريتوريا مەن رەسۋرس ەشتەڭە شەشپەيدى. ءبارىن ساياسات بىلەدى.

مىنە، ەرمەك تايچيبەكوۆپەن جاۋاپتاسۋىمىز وسىلاي ءوربىدى.سوندا بۇكىل قازاقتىڭ اتىنان سويلەپ، تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ كونستيتۋسياسىن اياققا تاپتاعان تايچيبەكوۆكە مۇنداي قۇقىقتى كىم بەردى؟ ءبىز مۇنى  قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋرورى اسحات داۋىلبايەۆتان، ق ر ۇقك ءتوراعاسى نۇرتاي ابىقايەۆتان سۇراعىمىز كەلەدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ءار سوزىندە بەيبىت، تىنىش، ەڭسەلى قازاقستاننىڭ ەڭ باستى قۇندىلىعى – تاۋەلسىزدىك ەكەنىن ايتۋدان جالىققان ەمەس. ال جالعىز وتانىن ايدىڭ-كۇننىڭ امانىندا رەسەيدىڭ وتارى بولسىن دەپ وتىرعان ەرمەككە قارسى بار قازاق باس كوتەرىپ، الاڭعا شىقسا كىم جاۋاپ بەرەدى؟ 

دايىنداعان جانيا ابدىبەك

قاتىستى ماقالالار