تاياۋدا سول توقتارحان قوجاعاپانوۆ دەگەن قالتالى بارشا تۇرىك حالىقتارىنىڭ اسىل مۇراسى «قوزى-كورپەش-بايان سۇلۋ» كەسەنەسى تۇرعان جەردى اكەسى  جۇمان قوجاعاپانوۆ اتىنا وزگەرتۋگە  بەل شەشە كىرىسىپ كەتتى دەپ حابارلادى اياگوز تۇرعىنى امانگەلدى كەرىمتايەۆ. ەستەرىڭىزدە بولسا، بۇل جونىندە وتكەن جىلى  «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى باستاعان باسىلىمدار، www.Abai.kz، www.qamshy.kz، www.ult.kz،  www.maidan.kz،  www.qazaquni.kz،  www.tanym.tv  سايتتارى، ت.ب ەلىمىزدىڭ اقپارات قۇرالدارى    دابىل كوتەرگەن.  شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى  بەردىبەك ساپاربايەۆتىڭ  قولداۋىنا يە بولىپ وتىرعان بۇل  توقتارحان قوجاعاپانوۆ دەگەن العان بەتىنەن قايتاتىن ەمەس. «قوزى-كورپەش» كەسەنەسى تۇرعان  قوزى مەن باياننىڭ ماحابباتىنا كۋا بولعان قاسيەتتى جەر “تارلاۋلى» ( تارلاۋ – ەمدىك، دارىلىك قاسيەتى بار ءشوپ اتاۋى) اۋىلىن اكەم جۇماننىڭ اتىنا اۋىستىرىپ الماقشى. سوندا بۇل توقتارحان قوجاعاپانوۆ  كىمگە جانە نەگە سەنىپ وتىر؟

تومەندە  وسى ءبىر وزەكتى ماسەلە تۋرالى جازعان امانگەلدى كەرىمتايەۆتىڭ "اياگوزدە «ونوماستيكا تۋرالى زاڭ» تالاپتارى ورەسكەل بۇزىلۋدا" ماقالاسىن سىزدەردىڭ نازارلارىڭىزعا ۇسىنۋدى ءجون كوردىك...

   بانكير قوجاعاپانوۆ توقتارحان دەگەن  شىعىس قازاقستان وبلىسى اكىمى ب.ساپاربايەۆتىڭ ەرەكشە قۇرمەتىنە بولەنگەن جان. الاقانداي اۋىلدا اكەسى–قوجاعاپانوۆ جۇماننىڭ ەسىمىمەن اتالاتىن مادەنيەت ءۇيى، كوشە، اناسى– قوجاعاپان كەلىنى كوشجاننىڭ اتىمەن اتالاتىن مەشىت ءۇيى سونىڭ ايقىن بەلگىسى. مۇنى دا مىسە تۇتپاي، قوزى كورپەش پەن بايان سۇلۋدىڭ مۇردەلەرى جاتقان، تۇركى الەمىنىڭ كيەلى مەكەنى-تارلاۋلى اۋىلىن اكىم-قارالاردىڭ كومەگىمەن ونى دا اكەسىنىڭ اتىنا اۋدارىپ الۋعا جان سالا كىرىسىپ ءجۇر. اكەسى جۇمان كىشىگىرىم شارۋاشىلىقتار مەن متس ديرەكتورى، قوي فەرماسىنىنىڭ مەڭگەرۋشىسى عانا بولعان ەكەن. توقتارحاننىڭ ءوزى اياگوز اۋدانىنىڭ «قۇرمەتتى ازاماتى» اتانىپتى. بۇل اتاق وعان مەكتەپ بىتىرگەن سوڭ ينستيتۋتقا تۇسە الماي قالعاندا ءبىر جىل عانا جۇمىس ىستەگەنى ءۇشىن بەرىلگەن بە ەكەن؟ ءبىر جانۇيانىڭ وسىنشا «قۇرمەتكە بولەنۋىن» مورالدىق مەشكەيلىك ەمەس دەپ قالاي ايتارسىڭ؟

اياگوزدە اتاققۇمارلىقتىڭ، داراقىلىقتىڭ، كەنەۋسىز ماقتاننىڭ اتى وزىپ تۇر. «اۋداننىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» دەگەن اتاقتى ۇلەستىرۋدە اياگوزدىكتەر قازاقستاندا بايگەنىڭ الدىن بەرمەۋدە. لاۋازىمى بيىك، قالتاسى قالىڭ ۇلدىڭ قاراپايىم اكەسى كوزى تىرىسىندە تۇسىندە دە كورمەيتىن قۇرمەتكە بولەنەتىن بولدى. ەل ىشىندە «اتاڭنىڭ اتاعى ولقى بولسا اياگوزگە بار» دەگەن مازاق-ماتەل پايدا بولدى. كوپشىلىك نارازىلىعىن تۋدىراتىن كەمشىلىك كوپ-اق.

تارلاۋلى توپىراعىنان قالسا قازاققا، وزسا الەمگە تانىمال تۇلعالار جارالعان. ءۇش بىردەي ءمينيستردىڭ كىندىگى وسى اۋىلدا كەسىلگەن. ونداعان عىلىم دوكتورلارى تۇلەپ ۇشقان مەكەن. مەديسينا بويىنشا دۇنيە جۇزىنە ءماشھۇر ەكى بىردەي عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتاردىڭ ىرگە تاسىن قالاعاندار وسى تارلاۋلى پەرزەنتتەرى. سولاردىڭ ءبىر دە ءبىرىنىڭ ەسىمىن ەنشىلەگەن ءبىر دە ءبىر كوشە نەمەسە نىسان جوق.

بۇدان ءبىراز جىل بۇرىن كوشە جانە ەلدى مەكەن اتاۋىن وزگەرتۋگە موراتوريي جاريالانعان ەدى. ويتكەنى، سول كەزدە ەسىمىن جالپاق ەل تۇرعاي، كورشى-قولاڭدارى دا ارەڭ-ارەڭ بىلەتىن الدەكىمدەردىڭ اتتارىن نىساندارعا بەرۋ جيىلەپ كەتىپ، قوعامنىڭ نارازىلىعىن تۋدىرعان ەدى. ەلباسىنىڭ: كوكەسى ۇلكەننىڭ كوشە اتىن، قالتاسى قالىڭنىڭ اۋىل اتىن يەمدەنەتىنىن سىناعان ەسكەرتپەسىنە ەلەڭ ەتپەگەندەر بولعان. سودان بارىپ، «ونوماستيكا تۋرالى» زاڭعا تۇبەگەيلى تولىقتىرۋ مەن وزگەرتۋ ەنگىزۋ ءۇشىن زەرتتەۋ جۇرگىزىلدى. زاڭنىڭ كەمشىن تۇستارى انىقتالىپ، كەيبىر باپتار قاتاڭداتىلدى. كەلەڭسىز، نەگىزسىز بەرىلگەن اتاۋلاردى رەتتەۋدە وسى قۇجات نەگىزگى تەتىك بولۋ كەرەك ەدى. الايدا زاڭدى بەلدەن باسۋدى ادەتكە اينالدىرىپ العان شىعىس قازاقستان وبلىسى مەن اياگوز اۋدانىنىڭ اكىمدەرى «ونوماستيكا تۋرالى زاڭ» تالاپتارىنا دا پىسقىرىپ قارامايتىن ەسكى ادەتىنەن اينىماۋدا.

 «ونوماستيكا تۋرالى زاڭنىڭ» 25-بابىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى اكىمشىلىك-اۋماقتىق بىرلىكتەرگە، ەلدى مەكەندەردىڭ قۇرامداس ءبولiكتەرiنە، اۋەجايعا، پورتتارعا، ۆوكزالدارعا، تەمىرجول، مەتروپوليتەن ستانسالارىنا، اۆتوۆوكزالدارعا، اۆتوستانسالارعا، فيزيكالىق-گەوگرافيالىق جانە مەملەكەت مەنشىگىندەگى باسقا دا وبەكتىلەرگە اتاۋ بەرۋ جانە ولاردى قايتا اتاۋ مەن وزگەرتۋ جانە مەملەكەتتىك زاڭدى تۇلعالارعا جەكە ادامدار ەسىمىن بەرۋ جونىندەگى ونوماستيكا جۇمىسىنىڭ كريتەرييلەرى انىقتالعان بولاتىن. ول بويىنشا تەك قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ الدىنداعى  سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن كەنتكە، اۋىلدىق وكرۋگكە، اۋىلعا جەكە ادامنىڭ اتىن بەرۋگە نەگىز بولا المايدى. جەكە تۇلعانىڭ ەڭبەگى ءوز باعاسىن حالىقارالىق قاۋىمداستىق الدىندا الۋ كەرەتىگى تۇجىرىمدالعان. جەكە ادامنىڭ حالىقارالىق قاۋىمداستىق پەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ الدىندا سىڭىرگەن ەڭبەگىنە زاڭمەن شەكتەۋ قويىلعان. حالىقارالىق قاۋىمداستىق الدىندا تۇلعانىڭ ەڭبەگى قاي سالادا تانىلسا، سول سالا ارقىلى باعالانارى بەلگىلەنگەن. تۇلعانىڭ  حالىقارالىق قاۋىمداستىق پەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى الدىندا سىڭىرگەن ەڭبەگىن باعالاۋ ب.ساپاربايەۆ پەن اياگوزدىڭ اكىمى ن.نۇرعالييەۆتىڭ تاپ-تاپەل، باكەنە ورەسىمەن ولشەنبەسى انىق.

امانگەلدى كەرىمتايەۆ،

شقو اياگوز قالاسى.