كوپشىلىگىمىز ۇيرەنىپ قالعان داعدى بويىنشا، مۋزىكا ءپانى سۋرەت جانە دەنە شىنىقتىرۋ پاندەرى ءتارىزدى نەگىزگى پاندەرگە قوسىمشا ىسپەتتى قارالىپ جۇرگەنى جاسىرىن ەمەس. سودان كەلىپ تۋىندايتىن ماسەلە، بۇل پاندەر بويىن­شا قويىلعان باعادا شارتتىلىق باسىم. ەگەر دە الگەبرا، گەومەتريا، ت.ب. پاندەر بويىنشا وقۋشىعا شىنايى ءبىلىمى، ناقتى ءبىلىم كورسەتكىشى بويىنشا باعا قويىلاتىن بولسا، مۋزىكا پانىندە وقۋشىعا قانداي ءبىلىم كورسەتكىشتەرى ءۇشىن باعا قويىلۋى كەرەك؟ وسى ماسەلە ايقىندالماي كەلەدى. 

ارينە، جالپى ءبىلىم بەرەتىن ورتا مەكتەپتەردە مۋزىكا ءپانى مۋزىكالىق ءبىلىم بەرۋ مەكتەپتەرىندەگىدەي وقىتىلمايتىنى تۇسىنىكتى. ءبىراق مەكتەپتەگى ءپاننىڭ وزىمەن كوپتەگەن ماسەلەنى شەشىپ تاستاۋعا بولادى. ەڭ الدىمەن مۋزىكا ءپانىنىڭ مازمۇنى وقۋشىلاردىڭ قابىلداۋىنا ىڭعايلى بولۋى كەرەك. ءبىلىم كورسەتكىشى بويىنشا وقۋشى جالپى مۋزىكا دەگەن نە، ونىڭ قانداي باعىتتارى بولادى، مۋزىكا تەورياسىنىڭ نەگىزگى قاعيدالارى قانداي، مۋزىكانىڭ تاربيە قۇرالى رەتىندەگى ءرولى، قازاق مۋزىكاسى جانە الەم حالىقتارىنىڭ مۋزىكاسى تۋرالى تۇسىنىگى، ت.ب. ماسەلەلەردى ءبىلىپ شىعۋى قاجەت. قاراپايىم مىسالمەن ايتقاندا، مەكتەپتەگى مۋزىكا ءپانى بالاعا تەك ءان جاتتاتۋمەن شەكتەلمەۋى ءتيىس. ءبىز مۋزىكا پانىنەن نە كۇتەمىز؟ وسى ماسەلەنىڭ باسىن اشىپ الۋىمىز كەرەك سياقتى. ەڭ نەگىزگى ماسەلە مۇعالىمگە دە بايلانىستى. بۇگىنگى تاڭدا مۋزىكا ءبىلىمىنىڭ دامۋ باعىتتارى وزگەرىپ جاتىر. بۇل – ءبىر. ەكىنشىدەن، قازاق مۋزىكاسىنىڭ الدىندا دا زامان اعىمىنا بايلانىستى وتە وزەكتى ماسەلەلەر تۋىنداۋدا. ونىڭ ەڭ باستىسى – ۇلتتىق مۋزىكامىزدى ساقتاپ قالۋ، ۇلتتىق ان-كۇيلەرىمىزدىڭ ءتىنىن بۇزباي، اتا-بابامىزدان كەلە جاتقان ساف كۇيىندە كەلەسى ۇرپاقتارعا جەتكىزۋ. ال وسى تۇرعىدان العاندا مەكتەپتەگى مۋزىكا ءپانىنىڭ ءرولى دە ايتارلىقتاي جوعارى بولۋى مىندەتتى. جالپى بۇل ءپان شىعارماشىلىق نەگىزدە جاسالادى. دەمەك، پانگە قاتىپ قالعان ۇعىم-تۇسىنىكتەر تۇرعىسىنان ەمەس، شىعارماشىلىق تۇرعىدان قاراۋىمىز كەرەك. ءمۇعالىم مەكتەپ باعدارلاماسى مەن وقۋلىعىن نەگىزگە الا وتىرىپ، ءوزى دە وسى شىعارماشىلىق ايادا قىزمەت ەتە بىلگەنى دۇرىس. ول بالالارعا ۇلگى بولۋى ءۇشىن ادەمى داۋىس يەسى بولسا، بەلگىلى ءبىر اسپاپتى شەبەر مەڭگەرگەن بولسا، وقۋشىلاردىڭ ساناسىن مۋزىكا پانىنە جاقىنداتا السا، بۇگىنگى اقپاراتتىق-تەحنولوگيالىق رەسۋرستار ارقىلى تولاسسىز كەلىپ جاتقان مۋزىكالىق لەكتەردىڭ قايسىسى زيان، قايسىسى پايدالى دەگەن ماسەلەنى اجىراتا ءبىلۋدى ۇيرەتسە نۇر ۇستىنە نۇر. اينالىپ كەلگەندە، ماسەلە تاعى دا ءمۇعالىمنىڭ بىلىكتىلىگىنە كەلىپ تىرەلەدى. دەمەك، مۋزىكا ماماندارىن دايارلاۋ ماسەلەسى دە جەكە كوڭىل اۋدارۋدى قاجەت ەتەدى. جوعارى وقۋ ورىندارىندا مۋزىكا مامانى بولۋعا دايارلانىپ جۇرگەن كادرلەردى وقۋ ورنىنا تۇسەر كەزدە تالاپقا ساي ىرىكتەپ الۋ ماسەلەسى ءتيىستى شەشىمىن تابۋى كەرەك. مۋزىكا ءپانىنىڭ ءپان رەتىندە ورنى، ءپان رەتىندە ءرولى اسا كۇشتى بولۋى ءتيىس. ساباقتا وتىرعان 30 وقۋشىعا 45 مينۋتتىڭ ىشىندە مۋزىكالىق ءبىلىم بەرىپ، ءبىر نارسە ۇيرەتىپ شىعارۋدىڭ ءوزى كوپ جاعدايدا مۇمكىن بولمايتىنىن ەسكەرتە كەتكەن ءجون. دەمەك، مۋزىكا ءپانىن وقىتۋدىڭ پەداگوگيكالىق نەگىزدەرى ساپالى وقىتۋ جاعىنا قاراي بۇرىلۋى ءتيىس. ال ساپالى وقىتۋ دەگەن بۇگىنگى زاماندا از ۋاقىت ىشىندە ءتيىمدى ءبىلىم بەرە بىلۋمەن تىكەلەي بايلانىستى. ولاي بولسا، «مۋزىكا ءپانىنىڭ قۇرىلىمى، جالپى باعدارلاماسى، بۇدان كەلىپ تۋىندايتىن ماقساتى مەن مىندەتى ورىندالىپ جاتىر ما؟ مۋزىكا ءمۇعالىمى وسىعان قول جەتكىزە الىپ وتىر ما؟» دەگەن ماسەلە ءالى دە ويلانۋدى قاجەت ەتەدى. قازاقتىڭ ءبىرتۋار پەرزەنتى م.اۋەزوۆ «قالىڭ قازاق ەلى تارتقان سىبىزعىداعى سالقىن ساز، قوبىزداعى قوڭىر كۇي، دومبى­رانىڭ دا ەكى ىشەكتى عانا ەمەس، ادەيى كۇيگە ارنالعان ءۇش ىشەكتى تىلىنە ورالعان كوپ كۇيلەردىڭ ەسكى-جاڭاسى تەگىس — تاريح ءۇشىن ەلەۋلى بۇيىم» دەسە، اتاقتى ە.ۆۋلفسون «ءاننىڭ قازاق ومىرىندە الاتىن زور ماڭىزىن باسقا حالىقتان كەزدەستىرۋ ەكىتالاي. قازاقتار ءتىپتى جاي ساباقتى دا بالالارعا ءان كومەگىمەن وقىتادى» دەۋى بەكەر ايتىلماعان. بىزگە ۇلتجاندىلىق، ۇلتجاندىلىق رۋح جەتپەي جاتاتىنى جاسىرىن ەمەس. وسى ۇلتجاندىلىقتىڭ ۇرىعىن، ءدانىن سەبۋ ءۇشىن قانداي قادامدار جاساپ جاتىرمىز. بۇگىنگى جاستارىمىزدىڭ الپىس ەكى تامىرىن يدىرەتىن مۋزىكانىڭ قۇدىرەتىن سەزىنتىپ، «مەن – قا­زاقپىن!» دەپ باسىن تىك ۇستاپ، كەۋدەسىن كە­رە ماقتانىشپەن ايتا الاتىنداي ۇرپاق ءتار­بيەلەپ جاتىرمىز با؟! ءبىر-اق مىسال كەلتىرەيىك. الماس احمەت­بەك­­ۇلىنىڭ سوزىنە جازىلعان ەرمۇرات زەيىپ­حاتتىڭ «كوك تۋدىڭ جەلبىرەگەنى» انىندە وسىنداي رۋح جاتىر. ءاننىڭ باعىن اشاتىن ءانشى دەپ جاتامىز. شەبەر ورىنداۋشى رەتىندە وسى ءاندى يبراگيم ەسكەندىر حالىقتىڭ جۇرەگىنە جەتكىزە ءبىلدى. «كوك تۋدىڭ جەلبىرەگەنى – قازاقتىڭ اسقاق بەدەلى… كوك تۋدىڭ جەلبىرەگەنى – جانىما قۋات بەرەدى». ءسوزى مەن ءانى ۇندەسكەن، جۇرەكتى تەربەتەر مۇنداي پاتريوتتىق اندەر نەكەن-ساياق. وسى ءاننىڭ قاتارىنا «سالەم ساعان، تۋعان ەل»، «ءاليا»، «قىزىل سۇڭقارلار»، «دومبىرا تۋرالى باللادا»، «وتىرارداعى توي»، «اتامەكەن»، ت.ب. جاتقىزۋعا بولادى. بۇلاردىڭ قايسىسىن الساڭىز دا پاتريوتتىق اندەر. قازاقتىڭ جۇرەگىنەن ورىن العان، تولعاندىراتىن، ويلاندىراتىن، ومىرگە قۇشتارلىق سىيلايتىن تۋىندىلار. وسىنداي اندەرىمىز نەگە جوعالىپ كەتتى، ونىڭ ەسەسىنە جاستاردى ومىرگە جەتەلەيتىن ەمەس، ومىردەن تۇڭىلدىرەتىن جىلاڭقى اندەر پايدا بولدى. تەلەديدار قاراپ وتىرىپ، ويعا قالدىم. بۇگىندە نە بولسا سوعان بەينەبايان ءتۇسىرتىپ، ورەندەرىمىزدى تانىمالدىلىققا يتەرمەلەيتىن انا-انانىڭ دا كوبەيىپ بارا جاتقانى قىن­جىلتتى. سەنبەسەڭىز، مىنا ءبىر «ءاندى» تىڭداپ كورىڭىزشى: «كوزىمدى اشامىن، ينستاگرام باسامىن، ماحابباتىمدى الەمگە شاشامىن…». نە ءتۇسىندىڭىز؟ مەن ءوز باسىم ەشتەڭە ءتۇ­سىنبەدىم. ەسەسىنە مەكتەپتەگى ان-كۇي ساباعى، پاتريوتتىق، دوستىق، ىنتىماق، بىرلىك، تۋعان جەر، ودان قالسا اتا-اجە، اكەشىم، اناشىم، ءتىپتى موپ-موماقان قوشاقان، تاستان-تاسقا سەكىرىپ وينايتىن لاق تۋرالى اندەر جاتتاپ وسكەنىمىز ەسىمدە. وسىدان بارىپ «ءقازىر مەكتەپتە نە ۇيرە­تەدى، مۋزىكا ساباعى قالاي وتەدى ەكەن؟» دەگەن وي تۋادى. سول ويدىڭ جەتەگىمەن اتا-انا­لاردىڭ، وقۋشىلاردىڭ پىكىرىن بىلمەككە جۇگىندىك. ۇلكەندەر جاعى «ان-كۇي نەگىزگى ساباق ەمەس قوي»، «وعان باس قاتىرۋدىڭ قاجەتى جوق» دەپ نەمقۇرايدىلىق تانىتسا، كىشىلەرى مۋزىكا ساباعىنىڭ كەيدە بولاتىنىن، كەيدە بولمايتىنىن، ءمۇعالىم كوڭىلدى بولسا كو­ءڭىلدى ءان ايتاتىندارىن، اسىعىس بولسا ۇيگە قايتاتىندارىن، كوپ جاعدايدا بوس وتىرىپ، اڭگىمە ايتاتىندارىن جايىپ سالدى. جوعارىداعى پىكىرلەر ءبىر ەمەس، بىرنەشە مەكتەپتىڭ تابالدىرىعىن اتتاۋىما تۇرتكى بولدى. توسىننان كەلگەندىكتەن جاتىرقاي قاراعاندار دا، «ساباققا قاتىسپاي-اق قويى­ڭىزشى»، «ءبارى جاقسى دەپ جازا سالىڭىزشى»، «ءسىز مەنى جەپ وتىرعان نانىمنان ايىراسىز» دەپ ازار دا بەزەر بولعاندار دا كەزدەستى. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – بىرەۋدى ءناپاقاسىنان ايىرۋ نەمەسە جالا جابۋ ەمەس، كوزبەن كورىپ، كوڭىلگە تۇيگەندەردى سول قالپىندا بەرۋ. ەلدىڭ تۇتقاسىن ۇستار جاستارىمىزدىڭ، ۇلتجاندى ازاماتتارىمىزدىڭ قاتارى كوبىرەك بولسا دەگەن نيەتپەن اقتى اق، قارانى قارا دەپ كورسەتە وتىرىپ، شاما-شارقىمىز كەلگەنىنشە ۇرپاق تاربيەسىنە ۇلەس قوسۋ. ەڭ الدىمەن، قالا ىرگەسىندەگى قاراساي اۋدانىنا قاراستى قارعالى ەلدى مەكەنىندەگى عابيدەن مۇستافين اتىنداعى جالپى ءبىلىم بەرەتىن ورتا مەكتەپكە باس سۇقتىق. ارالاس مەكتەپ ساناتىنا جاتاتىن بۇل مەكتەپتە مۋزىكا پانىنە ارنالعان كابينەت جوق ەكەن. ءمۇعالىم مۋزىكا اسپابىن ارقالاپ سىنىپتى ارالاپ جۇرەدى. ءبىز كەلگەندە 5-سىنىپتا مۋزىكا ساباعى باستالدى. وقۋشىلار بەلسەندى. وتكەن تاقىرىپتى جاڭعاقشا شاقتى. قۇرمانعازى، داۋلەتكەرەي، تاتتىمبەتتىڭ باعدارلامادان تىس كۇيلەرىن ايتىپ، كەڭىنەن اڭگىمەلەدى. كەزەك جاڭا ساباققا كەلدى. جاڭا تاقىرىپ: «ابىل. دىبىستىق ەرەك­شەلىكتەر». وقۋلىقتان ابىل تاراق ۇلى جونىندەگى ماعلۇماتتار ايتىلدى. دىبىستىق ەرەكشەلىكتەر جايىنا قالدى. دايىندىقسىز كەلگەن ءمۇعالىم ۋاقىتتى قالاي وتكىزەرىن بىلمەي ابدەن ابدىرادى. «ۇلىتاۋ» توبىنىڭ ورىنداۋىندا كۇي تىڭداتىپ، ءقىدىرالى بولمانوۆ تۋرالى اڭگىمەلەدى. مۇنىڭ ساباققا قانداي قاتىسى بار ەكەنىن بىلمەدىك. وسى جەردە ابىلدىڭ ءبىر كۇيىن تىڭداتقاندا ۇتپاسا ۇتىلمايتىن ەدى. بايقاعانىمىز، ءمۇعالىم تاراپىنان باسى ارتىق بوس ءسوز، بوس اڭگىمە كوبىرەك ورىن الدى. تاعى ءبىر مەكتەپتەگى جاعدايعا توقتالا كەتەيىك. قالاداعى تۇركسىب اۋدانىنا قاراس­تى №32 جالپى ءبىلىم بەرەتىن ورتا مەكتەپ. ۇستىمىزدەگى جىلى قونىس تويىن تويلاعان ءساندى عيمارات. بۇل مەكتەپ تە ارالاس مەكتەپتەر ساناتىندا. ءبىز كەلگەندە اينالا – ءولى تىنىشتىق. شىبىننىڭ ىزىڭى دا ەستىلمەيدى. كىرەبەرىستە مۇنتازداي اق كويلەك، قارا يۋبكا كيگەن كەزەكشى قىزدان بىلگەنىمىز، شەتەلدەن قوناقتار كەلگەن. مەكتەپ باسشىلىعى تاي-تۇياعى قالماي سولاردىڭ جانىندا جۇرگەن كورىنەدى. ءبىلىم ورداسىنىڭ الدىنا قىزىل كىلەم توسەپ، وركەسترمەن قارسى العاندا امەريكالىقتار تاڭعالىپتى. قازاقتىڭ ۇلتتىق كيىمىن كيگەن وقۋشىلاردى سۋرەتكە ءتۇسىرىپتى-مىس. ۋاقىتتى بوسقا وتكىزبەيىك دەگەن نيەتپەن مۋزىكا ءپانىنىڭ ءمۇعالىمىن ىزدەدىك. ەسىگىندە مۋزىكا كابينەتى دەگەن جازۋى بار سىنىپ بولمەسى جابىق تۇر. قازاق سىنىپتارىنىڭ ءمۇعالىمى ايگۇل بينازاروۆا ءوزىن-وزى تانۋ كابينەتىندە 3-سىنىپ وقۋشىلارىنا ساباق وتكىزىپ جاتىر ەكەن. رۇقسات الىپ، كىلتتەۋلى تۇرعان كابينەتكە كىردىك. قۇددى كورمە دەرسىڭ. كوزدىڭ جاۋىن الادى. مۋزىكاعا قاجەتتى دۇنيەلەردىڭ بارلىعى بار. قۇرال-جابدىقتار دا ءدال بۇگىن ساتىپ الىنعانداي جاپ-جاڭا كۇيىندە تۇر. وسىنداي كورنەكىلىگى بار مۋزىكا كابينەتى بوس تۇرعاندا قازاق سىنىبى وقۋشىلارىنىڭ تار قۋىستا قىسىلىپ، وزگە كابينەتتە وتىرۋىنا جول بولسىن. كوكەيدەگى ساۋالىمىزدى بىزبەن بىرگە ەرە كەلگەن قىز­مەتكەرگە قويعانىمىزبەن، ول كىسى ءلام-ميم دەپ جاق اشپادى. ءوز جۇمىسىنا بەرىلگەن، جاقسىلىقتى تەك شاكىرتتەرىنەن كۇتەتىن ايگۇل ءابدىماناپ قىزى كەزدەسكەن كەدەرگىلەرگە ەش مويىعان ەمەس. «اق كوگەرشىن»، «ءانشى بالاپان»، «قىز سىنى» سەكىلدى رەسپۋبليكالىق، قالالىق بايقاۋلارعا قاتىسىپ، جۇلدەلى ورىنداردان كورىنىپ جۇرگەن شاكىرتتەرىنىڭ قۋانىشى ول ءۇشىن مەرەي. «قازاق سىنىپتارىندا ونەرلى بالا كوپ. كورىپ وتىرىپ، بويىنداعى ونەرى تۇنشىعىپ قالماسىنشى دەپ ەڭبەكتەنەسىڭ، نامىسقا تىرىساسىڭ» دەگەن ءمۇعالىم ساباققا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتاردى، كورنەكىلىكتەردى ءوزىنىڭ ەڭبەكاقىسىنا ساتىپ الادى ەكەن. ەسەسىنە انا-انالار رازى بولىپ، راحمەت ايتقاندا توبەم كوككە ءبىر ەلى جەتپەي قالادى دەيدى. مۋزىكا پانىنە قاتىستى وقۋلىق جونىندە دە ايتارىمىز كوپ. كىتاپ كوپ، بىرىزدىلىك جوق. سونىڭ كەسىرىنەن كۇنتىزبەلىك ساباق جوسپارىنىڭ بىرنەشەۋىن جاساۋعا تۋرا كەلەدى. بۇل ءمۇعالىمنىڭ جۇيكەسىن جۇقارتىپ قانا قويماي، وقۋشىعا دا اسەر ەتەتىنى بەلگىلى. مىسالى، 2-سىنىپقا ارنالعان ءۇش وقۋلىق بار ەكەن. «اتامۇرا»، «الماتىكىتاپ» باسپالارى جانە ا.رايىمبەرگەنوۆتىڭ «مۇراگەر» باعدارلاماسى (وسى جەردە ەسكەرتە كەتەيىك، بۇل باعدارلامانى ءبىر مەكتەپ ءىى توقساننان باستاپ وقىسا، ەكىنشى ءبىر مەكتەپ ازىرگە تانىسىپ جاتىر، ال ءۇشىنشى ءبىر مەكتەپتەر ونداي باعدارلامانى ەستىمەگەن، بىلمەيدى دە. وسىنىڭ ءبارى ءبىر قالانىڭ ىشىندە ورىن الىپ وتىرعان جاعداي). مۇعالىمدەردىڭ ەسكەرتپەلەرىن تىڭداساق، «اتامۇرا» باسپاسىنان باسىلعان كىتاپتا جاقسى دۇنيەلەر كوپ. ءبىراق باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ قابىلداۋىنا قيىندىق تۋعىزادى. كامەرالىق مۋزىكا، رومانس، ت.ب. قىسقارتىپ، ولاردىڭ ورنىنا مۋزىكاعا بايلانىستى ويىندار بەرىلسە، بالا تەوريادان تەز جالىعادى، ولار ۇنەمى قوزعالىستا بولۋى كەرەك دەگەن پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. كۇنتىزبەلىك جوسپار بويىنشا ا.رايىم­بەر­گەنوۆ­ءتىڭ باعدارلاماسىمەن وقىتۋى كەرەك مۇعالىمدەر، ازىرگە م.ورازالييەۆانىڭ كىتابىن پايدالانىپ ءجۇر. ويتكەنى بالالاردىڭ قولىندا بارى وسى كىتاپ. «ولار جاڭادان شىققان باعدارلامانى قايدان تاپسىن» دەيدى اشىنعان مۇعالىمدەر. ال اۋەزوۆ اۋدانىنا قاراستى №173 مەكتەپ-ليسەيدىڭ ءمۇعالىمى شولپان بالتا­باي قىزى جەتكىنشەكتەرگە دومبىرادان ساباق بەرىپ، اتا-انالاردىڭ العىسىنا بولەنىپ جۇرگەن جان. باس­تاۋىش سىنىپتاردىڭ 30 وقۋشىسىنان قۇرالعان دومبىراشىلار ان­ءسامبلى وزدەرىنىڭ العاشقى قادامدارىن ءساتتى باستادى. ازىرگە حالىق كۇيلەرىن ورىنداپ شىڭدالۋدا. بولاشاقتا قۇرمانعازىنىڭ، تاتتىمبەتتىڭ، حالىق كومپوزيتورلارىنىڭ كۇيلەرىن ورىنداساق دەگەن نيەت تە بار. شولپان بالتاباي قىزىنىڭ وقۋلىق ءجو­نىندەگى پىكىرى تومەندەگىدەي: «مەنىڭ ويىمشا، 1-سىنىپ وقۋشىلارىن م.ورازالييەۆانىڭ باعدارلاماسىمەن وقىتقان دۇرىس. بالالارعا ناعىز كەرەك دۇنيەلەر. وندا كوڭىلدى، مۇڭ­دى، جاي، جىلدام مۋزىكا نەمەسە شۋلى، بيىك، تومەن دىبىستار وقىتىلادى. مىسالى، «دالاداعى كولىكتەردىڭ دىبىسى شۋلى» دەپ تۇسىندىرە باستاعاندا-اق، قىزىعۋشىلىعى بىردەن ويانادى. مۇنى مەن ءوز تاجىريبەمنەن بىلەمىن. ءقازىر ا.رايىمبەرگەنوۆتىڭ «مۇرا­گەر» باعدارلاماسىمەن تانىسىپ جاتىرمىز. بۇل باعدارلاما بويىنشا 1-سىنىپتىڭ ءىى توقسانى باستالا سالىسىمەن اڭىز كۇيلەرگە تۇسىنىك بەرىلەدى دە، كەلەسى ساباقتا «اقساق قۇلان» كۇيىنىڭ مازمۇنىمەن تانىستىرۋ كەرەك. بۇل 1-سىنىپتىڭ بالاسىنا اۋىر تيەدى. بىرىنشىدەن، «اقساق قۇلان» كۇيىن تۇسىندىرمەس بۇرىن، قالانىڭ بالاسى قۇلاننىڭ نە ەكەنىن بىلمەيدى. ەكىنشىدەن، ءىى توقساندا تاۋەلسىزدىك، جاڭا جىل، الىپپەمەن قوشتاسۋ سەكىلدى مەرەكەلەر كوپ. سوندىقتان ءى توقساندى كوڭىلدى، ءىى توقساندا مەرەكەلىك، «ءان – كوڭىلدىڭ اجارى»، «بي بيلەپ»، «ءان سالىپ»، «الىپپەمەن قوشتاسايىق»، ت.ب. تاقىرىپتارداعى مۋزىكالاردى ۇيرەتسەك. سودان كەيىن عانا ءىىى-ىV توقساننان باستاپ دەرلىك اڭىز كۇيلەردى، قازاقتىڭ ۇلتتىق اسپاپتارىن ەنگىزگەن ءجون. جالپى، قازاقتىڭ ءداستۇرلى مۋزىكاسىن ۇيرەتكەن دۇرىس. تەك بالانىڭ قابىلداۋىن ەسكەرىپ، تاجىريبە جۇزىندە كورىپ، سوسىن بارىپ مۇنداي باعدارلامانى قابىلداۋ قاجەت». قاي مەكتەپكە بارساڭىز دا، توزىعى جەت­كەن كۇيساندىق. «ءبىر ەمەس، بىرنەشە رەت جوندەۋدەن ءوتتى، شامالى قۇلاق كۇيى كەتىپ تۇر» دەپ اقتالعان ءمۇعالىم. بىردى-ەكىلى ىشەگى ەسكىرگەن، پەرنەلەرى قوزعالعان، جارىلعان، سىنعان دومبىرالار. مىنە، بۇگىنگى مەكتەپتەگى مۋزىكا ءپانىنىڭ جاعدايى وسىنداي.

باعداگۇل بالاۋبايەۆا

"انا ءتىلى" گازەتى