امستەردامنان كۋالا-لۋمپۋرعا بەت العان مالايزيالىق جولاۋشىلار ۇشاعىنىڭ ۋكراينا شىعىسىندا اتىپ تۇسىرىلگەنى الەم اقپارات قۇرالدارىن شۋلاتىپ جاتىر. وقيعاعا بايلانىستى بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى شۇعىل وتىرىس وتكىزدى. ورىن العان اپاتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنەن ۋكراينا جاقتىڭ دا، رەسەيشىل سەپاراتيستەردىڭ دە قاشقالاقتاپ جاتقانىن جازادى الەم اقپارات قۇرالدارى. «ۇشاقتا سەكسەن جاس بالا، ءۇش ءسابي جانە مەلبۋرندە وتەتىن سپيد-كە قاتىستى حالىقارالىق كونفەرەنسياعا بارا جاتقان ءجۇز مامان، ءبىر ايگىلى ماتەماتيك تاعى ءبىر بۇۇ قىزمەتكەرى بولعان»، - دەيدى دەيلي مەيل.
باتىس اقپارات قۇرالدارى ۇشاقتى اتىپ تۇسىرۋشىلەر رەسەيشىل سەپاراتيستەر بولۋ مۇمكىندىگى وتە جوعار ەكەندىگىن ايتۋدا. «ۋولل-ستريت دجورنال» مەن «ۆاشينگتون پوست» گازەتتەرى «اقش ارناۋلى قىزمەتىنىڭ العاشقى قورتىندىسى بويىنشا، سەپاراتيستەر ۇشاقتى اتىپ تۇسىرگەندىگى انىقتالدى»،-دەگەن مازمۇندا ماقالالارىن جارىسا جازدى. ال، CNN-دىقتاردىڭ ايتۋى بويىنشا، ءبىر اقش قورعانىس قىزمەتكەرى ورىن العان وقيعا حاقىندا بىلاي دەپ مالىمدەگەن: «ارناۋلى قىزمەتكەرلەردىڭ تەكسەرۋلەرى مەن ساراپتامالارىنىڭ قورتىندىسىندا جولاۋشىلار ۇشاعىنىڭ ۋكراينانىڭ شىعىسىنداعى رەسەيشىل سەپاراتيستەر جاعىنان اتىپ تۇسىرىلگەندىگى انىقتالدى». بۇل تۋرالى لوس-اندجەلەس تايمس «ۋكرايناداعى رەسەيشىل سەپاراتيستەردىڭ مالايزيالىق ۇشاقتى اتىپ تۇسىرگەندىگى تۋرالى العاشقى دالەلدەمەلەردى اقش ارناۋلى قىزمەتكەرلەرى دايىنداپ بولدى»،-دەيدى كەشەگى اقپاراتىندا. اقش جاعى جالعاستى تۇردە دالەلدەمەلەردى ىزدەستىرىپ، ساراپتامالارىن جالعاستىرىپ جاتقاندىعىن، سوڭعى قورتىندىنى ۇزاماي جاريا ەتەتىندىگىن جازادى لوس-اندجەلەس تايمس. باتىس اقپارات قۇرالداراى ۋكراينانىڭ ءبىر جوعارى لاۋازىمدى قىزمەتكەرىنىڭ CNN-گە «بۋك» زىمىران كەشەنىنىڭ قاراڭعى تۇندە رەسەيگە بەت العان بەينە جازبا تۋرالى ايتقاندىعىن جاريالاپ وتىر. الايدا، ۋكراينانىڭ حالىقارالىق ىستەر جونىندەگى كەڭەسشىسى انتون گەراششەنكونىڭ «مالايزيالىق ۇشاقتى اتىپ تۇسىرگەن زىمىران رەسەيگە باياعىدا اكەتىلىپ بولدى جانە ونىڭ كوزى قۇرتىلىپ ۇلكەردى.»،-دەپ بولجام جاسايدى. بۇل تۋرالى «the guardian» كەشەگى اقپاراتىندا «شىعىس ۋكرايناداعى سەپاراتيستەر مالايزيالىق ۇشاقتى اتىپ ءتۇسىردى دەپ بولجانعان بۋك زىمىران كەشەنىنە قاتىستى بارلىق اقپاراتتار مەن جالعانىمداردىڭ كوزىن قۇرتۋدا»،- دەپ وتىر. سەپاراتيستەردىڭ باقىلاۋ اۋماعىنا جاتاتىن سنەجنوە مەن تورەزدىڭ اراسىنداعى ۇشاق اپاتقا ۇشىراعان ماڭايدا كەتىپ بارا جاتقان «بۋك» زىمىران كەشەنىنىڭ ۆيدەولارى مەن فوتولارى سەپاراتيستەردىڭ سايتتارىنان وشىرىلگەن. ۋكراينا ارناۋلى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ۇشاق اپاتىنا سەپاراتيستەردىڭ قاتىسى بار ەكەندىگىن ايعاقتايتىن اۋديو جازبانى جاريالاعانىن دا ايتا كەتەكەن «the guardian»: «رەسەي ۋكرايناداعى سەپاراتيستەرگە بۇكىل ايعاقتاردى، ينتەرنەت جاريالانىمدارىمەن قوسىپ، بارلىعىن وشىرۋگە بۇيرىق بەرگەن بولۋى ابدەن مۇمكىن»،- دەگەن ناتو-نىڭ ارناۋلى قىزمەتكەرىنىڭ پىكىرىن ورتاعا سالادى.
« بۇل العاشقى دالەلدەمەلەر مەن ساراپتامالار رەسەيگە ءتىپتى دە قىسىم اكەلۋى جانە اقش پەن ونىڭ ەۋروپاداعى وداقتاستارى ماسكەۋگە قاراتا جاڭا قادامدارعا بارۋى مۇمكىن»،-دەيدى باتىس اقپارات قۇرالدارى. الايدا، اقش پرەزيدەنتى كەشەگى مالىمدەمەسىندە بۇل تۋرالى كىمنىڭ «قاندىقول» ەكەندىگىن ايتۋدا اسىعىستىق تانىتپادى. لوس-اندجەلەس تايمستىڭ ايتۋىنشا، كەشە اقش پرەزيدەنتى باراك وباما 298 ادامنىڭ جانىن جالماعان مالايزيالىق Being 777 ۇشاعىنىڭ رەسەيشىل سەپاراتيستەردىڭ باقىلاۋىنداعى اۋماقتا اتىپ تۇسىرىلگەندىگىن مالىمدەگەن. «ازىرگە مىنانى انىقتاپ بولدىق: جولاۋشىلار لاينەرى «جەر-اۋە» ساناتىنداعى زىمىرانمەن اتىپ تۇسىرىلگەن. ال بۇل اتىپ ءتۇسىرۋ رەسەيشىل سەپاراتيستەردىڭ باقىلاۋىنداعى تەرريتوريادا ورىن الىپ وتىرعانى دا انىق»،-دەگەن باراك وباما اق ۇيدەگى مالىمدەمەسىندە. اقش پرەزيدەنتى شىعىس ۋكرايناداعى سەپاراتيستەرگە رەسەي تاراپىنان كوپتەگەن جوعارى قۋاتتى قارۋلار مەن استىرتىن اسكەري كومەكتەر بەرىلىپ جاتقاندىعىن دا قاداپ ايتقان. ال، كەشەگى CNN اقپاراتىنا نەگىزدەلگەندە، بۇل ءىس حاقىندا «ەگەر رەسەيشىل سەپاراتيستەردىڭ ۇشاقتى اتىپ تۇسىرگەندىگى دالەلدەنسە، وندا ماماندار رەسەيدىڭ قۇرىلعىنى مەڭگەرۋگە كومەك بەرگەندىگىن دە جوققا شىعارا المايدى»،-دەيدى اقش-تىڭ بۇۇ-داعى وكىلى سامانتا پاۋەر. ول تاعى رەسەي ەندى ۋكراينا داعدارىسى جونىندە دۇرىس قادامدار جاساۋى قاجەتتىگىن ايتىپ وتكەن. « رەسەي عانا بۇل سوعىسقا نۇكتە قويا الادى. اقيقاتىندا رەسەي بۇل سوعىستى مىندەتتى تۇردە اياقتاتۋى ءتيىس»،-دەيدى پاۋەر. ونىڭ ايتۋىنشا، اقش پەن ۋكراينا ديپلوماتيالىق جولمەن شەشۋگە تالپىنسا دا، الايدا، ماسكەۋدىڭ قىڭىرلىعى ءبارىن قيىنداتىپ تۇرعان كورىنەدى. ال اۋە لاينەردى سەپاراتيستەردىڭ اتىپ تۇسىرگەنى جايىنداعى ايعاق-دالەلدەمەلر تۋرالى اقش وكىلى بىلاي دەيدى: «العاشىندا سەپاراتيستەر ۇشاقتى اتىپ تۇسىرگەنى تۋرالى الەۋمەتتىك جەلىلەردە جار سالىپ، ماقتانعانداي بولىپ ەدى. كەيىن ونىڭ كوزىن قۇرتىپ ۇلگەردى.» «ءبىر جولدا 300-گە جۋىق جازىقسىز جاننىڭ ءومىرىن قيدى. ولاردىڭ اراسىندا ايەلدەر، بالالار جانە الەمنىڭ ءار ەلىنىڭ ازاماتتارى بولدى»،-دەگەن ۋكراينا پرەزيدەنتى پەترو پوروشەنكونىڭ ءسوزى مەن رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ كىنانى ۋكراينانىڭ وزىنە اۋدارعاندىعىن ايتقان CNN-دىقتار: «بەيسەنبىدەگى مالايزيالىق ۇشاقتىڭ اپاتىنان كەيىن، ۋكراينا مەن رەسەي ءبىر-بىرىن جازعىرىپ، جاۋاپكەرشىلىكتەن باستارىن الا قاشۋدا»،-دەيدى. دەيلي مەيلدىڭ ايتۋىنشا، مالايزيالىق Being 777 اۋە لاينەرى اتىپ تۇسىرىلگەن ءدال سول ۋاقىتتا، سودان 15 كم قاشىقتا سينگاپۋر اۋە كومپانياسىنىڭ ۇشاعى دا ءوتىپ بارا جاتقان-دى. جانە سول كۇنى 55 ۇشاق سول ءقاۋىپتى زونادان وتكەن ەكەن.
ايتپاقشى، ۋكراينا تاراپىنىڭ سوڭعى اقپاراتتارىنا سۇيەنسەك، سەپاراتيستەر ۇشاقتاعى تولەم كارتالارى مەن اسىل بۇيىمدارعا دا قول سالعان كورىنەدى...
«دەيلي-مەيل»، «ۋولل-ستريت دجورنال»، « ۆاشينگتون پوست»، CNN، «لوس-اندجەلەس تايمس»، «The guardian» گازەتتەرىنىڭ اقپاراتتارىنا شولۋ جاساعان:
تالعار دالەلعازى
