ءبىز كەيدە كۇندەلىكتى كۇيبەڭ تىرشىلىكپەن ءجۇرىپ شۇكىرشىلىكتى ۇمىتىپ كەتەمىز. ادام بالاسىنىڭ ومىرىندە ءوزى كوتەرە المايتىنداي سىناق بەرىلمەيدى ەكەن. سونداي ءبىر وقيعالاردىڭ ءبىرىن قامشى اقپاراتتىق اگەنتتىگى mazhab.kz-كە سىلتەمە جاساي وتىرىپ وقىرمان نازارىنا ۇسىنادى.
مەشىتتە نايب يمام بولىپ ىستەيتىن دارحان ەكەۋمىز قۇران وقيتىن بولمەدە وتىرعانبىز. ۇزىن بويلى، قىزعىلت شىرايلى جىگىت يمەنە ەسىك اشتى.
- اسسالامۋعالايكۋم!
- ۋاعالايكۋمۋسسالام! كەلىڭىز.
- راحمەت.
ورىندىققا جايعاسىپ، قۇلاقشىنىن قولىنا العان جىگىت ءۇنسىز قالعان سوڭ، سۇراقتى ءبىز قويدىق.
- ءيا، قۇران وقىتايىن دەپ پە ەدىڭىز؟
- جوق، - ءسال كۇرسىنىپ قالدى. – ءبىر سۇراقپەن كەلىپ ەدىم.
- جاقسى. سۇراڭىز، بىلسەك، جاۋاپ بەرەيىك.
- سۇرايىن دەگەنىم... – تومەن قاراعان ءجۇزى قىزارىپ، ءبىراز ءۇنسىز وتىرىپ قالدى.
- ايتا بەرىڭىز. قىسىلماڭىز.
- سۇرايىن دەگەنىم... دارەتى توقتامايتىن ادام نامازدى قالاي وقيدى؟
- توقتاماعاندا، قالاي توقتامايدى؟
- تامشىلاپ تۇرادى.
- ا-ا. بۇنى شاريعاتتا «ءۇزىر» دەپ اتايدى. – داكەڭ تۇسىندىرۋگە كىرىستى. – قانداي دا ءبىر دارەتتى بۇزاتىن نارسە ۇزدىكسىز بولاتىن بولسا، مىسالى: ءزار تامىپ تۇرسا نەمەسە قان اعىپ تۇرسا، ول ادام ءار نامازدىڭ الدىندا دارەت الۋى ءتيىس. ال دارەت الىپ بولعاننان كەيىن ناماز ۇستىندە تاعى دا تامىپ جاتسا، ول نامازدى بۇزبايدى. باستى شارتى: ءار نامازدىڭ الدىندا دارەت الىپ تۇرۋ كەرەك.
- ءيا، ونى بىلەم. - جىگىت تومەن قاراپ وتىرىپ ءسوزىن جالعادى. «ادامنىڭ بەتىنە قارامايدى ەكەن...» - مەنىڭ سۇرايىن دەگەنىم: ەگەر ءزار كيىمگە ءتيىپ كەتسە، نە بولادى؟
- ا-ا. كيىمگە ءتيىپ كەتسە، ءبىزدىڭ ءمازھاب بويىنشا، ەگەر ول ءناجىستىڭ كولەمى الاقان اۋماعىنان اسپاسا، ناماز وقي بەرۋگە بولادى.
- اسىپ كەتسە شە؟
- اسىپ كەتسە، كيىمىن اۋىستىرۋى كەرەك نەمەسە جاڭاعى جەردى ءۇش رەت جۋىپ، جاقسىلاپ سىعىپ تاستاپ، وقي بەرسە دە بولادى.
- ال ەگەر اۋىستىراتىن كيىمى جوق بولسا نەمەسە اۋىستىرۋعا ىڭعايلى جەر جوق بولسا شە؟
- جاڭا ايتىم عوي، ونداي جاعدايدا ءۇش رەت جۋىپ جىبەرۋ كەرەك.
- ال قىستا، ايازدا شە؟
- ەندى، ونداي جاعداي ىلعي بولا بەرمەيتىن شىعار؟
- كەشىرىڭىز، ىلعي بولسا شە؟
- قالاي سوندا؟ – داكەڭ تاڭىرقاي سۇرادى.
- سولاي، ىلعي تامىپ تۇرسا...
- ەندى... وندا شۇبەرەك سالىپ ءجۇرۋ كەرەك.
- شۇبەرەكتەن دە ءوتىپ كەتەدى عوي... – قولىنداعى باس كيىمىن سىعىمداعان جاس جىگىت تاعى ءبىراز ءۇنسىز قالدى. – كەشىرىڭىزدەر. نەگىزى، مەن ءوزىم تۋرالى سۇراپ وتىرمىن... نامازىمدى باستاعالى ەكى ايداي بولدى...
- بارەكەلدى! قابىل بولسىن!
- راحمەت، اعا...
- سوندا، قاشاننان بەرى بۇلاي اۋىرىپ قالدىڭىز؟ ەمدەلىپ كوردىڭىز بە؟
- اعا، مەن... – كوزدەرى جاساۋراپ، تومەن قاراپ كەتتى. – مەن تۋىلعان كەزىمنەن وسىندايمىن... مەنى اۋەلى «ءومىر سۇرمەيدى» دەپ ويلاعان ەكەن. ويتكەنى... ارتىم بىتەۋ بولىپتى... وپەراسيا جاساپ، اشىپتى... بالا كەزىمنەن توقتامايدى دارەتىم... تالاي جەرگە بارىپ كوردىك، بولمادى...
دارحان ەكەۋىمىز بىر-بىرىمىزگە قارادىق. نە ايتارىمىزدى بىلمەي داعدارىپ قالدىق.
- جىگىت بولعان سوڭ قيىن ەكەن، اعا... ارينە، «اللاعا شۇكىر» دەيمىن... كوزىمدى اشىپ، بۇل ءومىردىڭ سىناق ەكەنىن، قيىندىقتىڭ سىيى – ماڭگىلىك جۇماق ەكەنىن ءتۇسىندىرىپ قويعانى ءۇشىن مىڭ مارتە شۇكىر ەتەم!.. مىنە، نامازىمدى دا باستادىم. ءبىراق، «قابىل بولماي ما؟» دەپ، قورقىپ ءجۇرمىن... شالبارىما ءوتىپ كەتەدى...
- كەشىرىڭىز، اتىڭىز كىم؟
- جانات.
- جاكە، قالىڭ عىلىپ شۇپەرەك سالىپ الساڭىز... سولاي ىستەپ كوردىڭىز بە؟
- اعا، مەن... مەن پامپەرس كيىپ جۇرەمىن... ءبىراق توقتاماي تاما بەرگەن سوڭ، ودان دا ءوتىپ، شالبارىمدى بىلعايدى... ناماز وقىعالى كۇنىنە ءۇش پامپەرس اۋىستىرىپ كيەمىن...
- ا-ا... ءبىر پامپەرس قانشا تۇرادى سوندا؟ – اڭعال داكەڭ سۇراقتى قويارىن قويىپ الىپ، ىڭعايسىزدانىپ قالدى.
- بىرەۋى 500 تەڭگە. ەڭ ۇلكەنىن الام عوي... اعا، مەن باي جىگىت ەمەسپىن، ءبىراق، تازا ءجۇرۋ ءۇشىن، نامازىم ءۇشىن قايتسەم دە الۋىم كەرەك... جارايدى، ونى قويىڭىزشى. شالبارعا ءوتىپ كەتكەن جاعدايدا نە ىستەۋ كەرەك؟ جاڭاعى الاقانداي مولشەردەن اسىپ كەتسە؟
- ونداي جاعدايدا، ياعني اۋىستىرۋعا مۇمكىندىك جوق بولسا، وندا سول قالپىمەن وقي بەرەسىز دە... نەمەسە ۇيگە بارعان سوڭ، قازا قىلىپ وقيسىز. نەگىزى، بۇل سۇراقتى مۋفتياتتا ءپاتۋا ءبولىمى بار، سول جەردەن بارىپ سۇراساڭىز، دۇرىس بولادى.
- جاقسى، اعا. نەگىزى، ءبىراز كىسىلەردەن سۇراستىرعام. سىزدەر سياقتى ايتقان. ءبىراق ءبىر كۇدىك كەتپەي-اق قويدى: «نامازىم قابىل ما؟ جوق الدە...» - جانارى بوتالاپ، بۋلىعىپ قالدى.
مەنىڭ دە وڭەشىمە تولقىن تىعىلدى. «ۋايىمىڭنان، كوز جاسىڭنان اينالدىم، باۋىرىم! قالاي جۇباتسام ەكەن سەنى؟ كوڭىلىڭە قالاي دەمەۋ بولسام ەكەن؟..»
- باۋىرىم، جاكە، قورىقپاڭىز، ۋايىمداماڭىز، قابىل بولادى، ينشااللا... اللا تاعالا ادامعا شاماسى جەتپەيتىن جۇكتى ارتپايدى. سوندىقتان شاريعاتىمىزدى بارلىق جاعداي قاراستىرىلىپ، جەڭىلدىكتەر بەلگىلەنگەن. كەز-كەلگەن قۇلشىلىقتى شامامىزدىڭ كەلگەنىنشە اتقارامىز. ەستىگەن شىعارسىز، مىسالى: نامازدى تۇرىپ وقي الماساڭىز، وتىرىپ وقيسىز، وتىرۋ قيىن بولسا، جاتىپ وقيسىز، تەگى بولماسا يشارامەن وقيسىز؛ دارەت الا الماساڭىز، تاياممۋممەن، ول دا مۇمكىن بولماسا، ەشتەڭە ىستەمەي-اق نيەت ەتىپ، نامازىڭىزدى وقيسىز. قابىل بولادى... ايتايىن دەگەنىم: سىزدىكى «ءۇزىر جاعداي» بولعاندىقتان، ءار نامازدىڭ الدىندا دارەت الساڭىز بولدى... بىلەسىز بە: ءسىزدىڭ ءبىر نامازىڭىز ءبىزدىڭ ءجۇز، ءتىپتى مىڭ نامازىمىزدان ارتىق بولۋى مۇمكىن! ويتكەنى، حاديستە ايتىلعانىنداي، ادام قۇلشىلىعىن قانشالىقتى قيىندىقپەن اتقارسا، وعان سونشالىقتى ەسەلەنىپ ساۋاپ بەرىلەدى، دارەجەسى وسەدى. سوندىقتان ەش ۋايىمداماڭىز. بارىنشا تىرىسىپ، ساقتانىپ، وقي بەرىڭىز نامازىڭىزدى. اللا رازى بولسىن سىزگە!..
- ءيا، ءيا. سىزدىكى ءۇزىرلى جاعداي عوي. قابىل بولادى، ينشااللا. – دارحان دا جىگەرلەندىرە ءتىل قاتتى.
- راحمەت سىزدەرگە! مەن وندا جۇرەيىن.
- جاقسى، باۋىرىم، جولىڭىز بولسىن!
- اللا جار بولسىن، جاكە!
- ءامين. راحمەت. ساۋ بولىڭىزدار.
- ساۋ بولىڭىز.
ەسىك جابىلا سالا، ەكەۋمىز بىر-بىرىمىزگە قارادىق.
- قانداي قيىن، ءا؟
- مىقتى جىگىت ەكەن!
- كۇنىنە 3 پامپەرس السا، ايىنا 45 مىڭ تەڭگە! بۇل دەگەنىڭىز كىشى-گىرىم ءبىر ايلىق قوي!
- ايتپاڭىز، داكە! باسقاسىن ايتپاعاندا، تەك دارەتى مەن نامازىنىڭ قابىل بولۋى ءۇشىن جۇمسالعان شىعىنى!.. شۇكىرسىزبىز ەكەنبىز عوي ءبىز!..
- ءيا-ا، الەكە... – دارحان كۇرسىندى. مەن دە كۇرسىندىم. «يا، جاراتقان يەم! ءبىز سياقتى ءالسىز پەندەلەرىڭنىڭ قاتەلىك-كەمشىلىگىن كەشىرە گور... جانات باۋىرىمنىڭ ىقىلاسىنداي ىقىلاس بەرە گور بىزگە... باۋىرىمنىڭ يمانىنا قۋات، ناۋقاسىنا شيپا بەرە گور! ءوزىڭنىڭ رازىلىعىڭ ءۇشىن جۇمساعان دۇنيەسىن ەسەلەپ قايتارا گور! ءىسىن جەڭىلدەتىپ، رىزدىعىن كەڭەيتە كور!.. يا، اللا، بەرگەنىڭە سانسىز شۇكىر!..»
اۆتورى: العاداي ءابىلعازى ۇلى
شولۋشى: اسەل وتەشوۆا