قحر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ يەگەرى، قحر مەملەكەتتىك «ۇزدىك دارىن»، «مادەنيەت سالاسىندا ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەر» اتاعىن العان، بۇگىندە قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى ءتۇرسىنالى رىسكەلدييەۆتىڭ الەمدىك دەڭگەيدە جازىلعان «تاجالعا توسقاۋىل» اتتى رومانى دۇنيەگە كەلدى. روماننىڭ باس كەيىپكەرى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ. اتوم قارۋىنا قارسى كوش باستاعان ەلباسىنىڭ ەرەن ەڭبەگىن جازۋشى كوركەم شىعارما رەتىندە جەتكىزۋگە تىرىسقان. روماننىڭ جازىلۋ تاريحىمەن تانىسۋ ماقساتىندا Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى ءتۇرسىنالى رىسكەلدييەۆتەن سۇحبات الدى.
«يادرولىق قارۋعا قارسى تۇرۋدا نازاربايەۆ كوش باستادى...»
–نۇرسۇلتان نازاربايەۆ جايلى رومان جازۋعا نە تۇرتكى بولدى؟
وسىدان 5-6 جىل بۇرىن سەمەي پوليگونىنىڭ اسەرىنەن كەلگەن قاسىرەتتەن قانشاما ادام قىرىلدى، سابيلەر كەمتار بولىپ تۋدى. قىزىل يمپەريا ادامزاتتى اياعان جوق. سول كەزدەگى قىرعىن ءداۋىرى قازاق حالقىنىڭ باسىنا تونگەن ۇلكەن قاسىرەت بولدى. قازاق حالقىمەن جاساسقان وزگە ۇلتتار دا ازاپ شەكتى. كەمتار بالالار دۇنيەگە كەلىپ، دۇنيە ەسىگىن اشقانننان كەيىن دە ايىقپاس دەرتكە شالدىققاندار كوبەيدى. ءارى بۇل قاسىرەت اڭ-قۇستاردى دا اينالىپ وتپەدى.
ودان بولەك امەريكا باسشىلىعاندا ترۋمەن وتىرعاندا جاپونيانىڭ دا ارالدارى مەن كەي قالالارىنا اتوم بومباسىن تاستاپ، سونىڭ سالدارىنان 140 مىڭ ادام قىرىلعان. جاپوندىقتاردىڭ اتامەكەنى تۇگەلدەي كۇلگە اينالعان ەدى. 1964 جىلى قىتايدا دا اتوم سىناعى ءوتتى.
وسىلاردىڭ ءبارىن بىلە تۇرا، نەگە رومان جازباسقا دەگەن وي كەلدى. ال ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ سەمەي پوليگونىن جاپقانى بارىمىزگە ايان. سونىمەن قوسا، يادروسىز الەم قۇرۋ جونىندە بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمىندا ءسوز سويلەدى. جاپونياعا باردى، وزگە دە يادرولىق اپاتقا دۋشار بولعان مەملەكەتتەردى ارالادى. يادرولىق قارۋعا قارسى تۇردا نازاربايەۆ كوش باستادى. دەمەك، ونىڭ ەڭبەگى وراسان زور.
نازاربايەۆ بيلىككە كەلمەي تۇرعاندا وجاس سۇلەيمەنوۆ باستاعان زيالى قاۋىمنىڭ يادرولىق قارۋعا قارسى ميتينگىگە شىققانى بەلگىلى. وسى وقيعالاردىڭ ءبارىن قاعاز بەتىنە تۇسرىمەك نيەتتە نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ وزىنە حات جازدىم. ول دا كەلىسىمىن بەردى.
«جاپونيا، جۇڭگو، قازاقستانداعى ازاپتى كۇندەردىڭ ەلەسى...»
–رومانداعى وقيعا جەلىسى قالاي ءوربىدى، ەلباسىنان وزگە قانداي كەيىپكەرلەردى كوركەم شىعارماڭىزعا ارقاۋ ەتتىڭىز؟
امەريكا جاپونياعا 140 مىڭ ادامنىڭ ءومىرىن جالماعان اتوم بومباسىن تاستاعان كەزدە نازاربايەۆ 5 جاسار بالا بولعان ەكەن. مەن دە سول كىسىنىڭ زامانداسىمىن. بالا كۇنىمدە جاپونياداعى اپات جايىندا ۇلكەندەردەن ەستىپ، ءبىلىپ وتىراتىنمىن. ياعني نازاربايەۆ تا مەن سەكىلدى ءبارىن ەستىپ-بىلگەن دەگەن ويعا كەلدىم. سەمەي پوليگونى جايلى قۇلاعىمەن ەستىپ، كوزىمەن كورگەن بالا نۇرسۇلتاننىڭ يادرولىق قارۋعا دەگەن قارسىلىعى جاس كەزىنەن باستالادى. سول سەبەپتى ەلباسىن باستى كەيىپكەر ەتە وتىرىپ، ەڭ الدىمەن سول كىسىنىڭ وبرازىن جاساۋعا تىرىستىم.
نازاربايەۆتىڭ بالا كەزىن بالاشا سويلەتتىم، جىگىت كەزىن جىگىتشە ويلاندىردىم، بيلىك باسىنا كەلىپ، ەلباسى اتانعان سوڭ سول لاۋازىمعا لايىق ءوز دارەجەسىنە ساي تولعاندىردىم.
مەنىڭ باستى كەيىپكەرىمنىڭ ءبىرى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازاربايەۆ بولسا، ەكىنشىسى قىتايدا اتومتانۋ ماماندىعىندا ءبىلىم الىپ، قىتايلىق عالىمداردىڭ ءدارىسىن تىڭداپ وسكەن سۇڭعات ەسىمدى جاس عالىم. ول كەزەڭدە قىتايدا مادەنيەت توڭكەرىسى بولعان. مۇنىڭ سالدارى اسىرەسە، زيالىلارعا تيگەن، زيالىلار مەن وقىتۋشىلاردى «ساسىق» دەپ اتادى. وسىنداي سوقىر ساياساتتىڭ ءجۇرىپ تۇرعان زامانىندا سۇڭعاتتىڭ يادرولىق قارۋدىڭ ادامزاتقا، جەر شارىنا زالالى تۋرالى، ونى سوعىسقا قولداناتىن بولسا، دۇنيەجۇزىنىڭ بۇتىندەي قيراپ كەتەتىنى جونىندە ماقالاسى جۋرنالعا جاريالانىپ كەتكەندىكتەن، بيلىك ونى قىسپاققا الادى، وتانعا قارسى شىقتىڭ دەگەن ايىپتاۋمەن تۇرمەگە وتىرعىزادى، زىندانعا تاستايدى.
بيلىك اۋىسقان سوڭ قىتايلىق زيالىلار ازات كۇنگە قول جەتكىزەدى. وعان قوسا قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن الىپ، ەكى ەل اراسىندا جاقىن قارىم-قاتىناس ورنايدى. سول ساتتە سۇڭعات قازاقستانعا كەلىپ، نازاربايەۆتىڭ قابىلداۋىنا ىلىگەدى. سۇڭعات ارقىلى قىتايداعى زارداپتى كورسەتپەك بولدىم.
جاپونيادا باتري دەگەن دارىگەر بولدى. ءباتريدىڭ ءسابي شاعىندا امەريكا جاپونياعا اتوم بومباسىن تاستايدى. ءسويتىپ قىز ءوزىنىڭ وتباسىنان، بار جاقىنىنان ايىرىلادى. ال ءوزى جاپونيانىڭ استاناسىندا ۇلكەن اكەسىنىڭ قولىندا بولعاندىقتان امان قالادى. كەيىن دارىگەردىڭ ماماندىعىن وقىپ، ءوزى دە بەلدى دارىگەر اتانادى. قىتايلىق شاراپات ەسىمدى قىزبەن تانىسىپ، ەكەۋى اتوم بومباسى سىنالعان قازاقستانعا كەلەدى. وسى جەردە اتوم قارۋىنان زارداپ شەككەندەردىڭ حال-جاعدايىن كوزدەرى كورىپ، سولاردى ەمدەۋگە كوشەدى.
ودان بولەك قىتايلىق ۇشقىش تالعات دەگەن جىگىت بولدى. سوۆەت وداعى مەن جۇڭگو اراسىنداعى قاقتىعىسقا ارالاسقىسى كەلمەگەندىكتەن، ول دا ازاپتى كۇندەردى باسىنان وتكەرەدى.
رومان بالا نۇرسۇلتاندى سۇندەتكە وتىرعىزۋ جانە اتقا مىنگىزۋ تويىنان بولدى. وسى تويدا نازاربايەۆتىڭ تاريح پانىنەن بەرەتىن ۇستازى سەيىتحان يسايەۆ دەگەن ادام بولدى. سول كىسى باتاسىن بەرىپ، تويدان كەيىنگى باسقوسۋدا وربىگەن اڭگىمە ارقىلى نازاربايەۆتىڭ بالا كۇنىندەگى باسىنان وتكەرگەن وقيعالارىن جەتكىزدىم. ەلباسىنىڭ باسىنان وتكەندەرى وسى تاريحشى ءمۇعالىمنىڭ ايتقان اڭگىمەسىمەن باستالادى. كەيىن باعلان دەگەن تاريحشىمەن وي الماستىم.
ودان بولەك زاكىر دەگەن كۇيشىنى قوستىم. ول قىتايدا تاريحي-مادەني مۇرالاردى جيناعان ادام، مادەنيەت ءۇيىنىڭ باستىعى. زيالىلار ازاپ شەككەن ۋاقىتتا، وعان دا ازاپتىڭ ءبىر ۇشى ءتيدى. قىتايدىڭ سوقىر ساياساتى مادەني مۇرانى، كونە مۇرانى جويدى. سول ارقىلى قىتايدىڭ وزبىر ساياساتىن كورسەتپەك بولدىم.
اقيىق قىراندى ۇشىردىم. قىران قاشان دا ەلباسىنىڭ جانىندا بولدى. بالا كۇنىندە اۋىل كوگىندە ۇشىپ جۇرسە، مەملەكەت باسشىسى اتانىپ، ۇشاقپەن ءار ەلگە اتتانار ۋاقىتىندا، اسپاندا قالىقتاپ سول اقيىق بۇركىت ءجۇردى.
ول كىسىنىڭ قونايەۆپەن بايلانىسىن بەردىم. ەكەۋى بىرگە ۇشاقتا وتىرعاندا قونايەۆ ايتقان ەكەن: «ءبىز دە تاۋەلسىزدىك الساق، مۇنداي بولماس ەدى، ءيا؟». سونداعى نازاربايەۆتىڭ ويلانعانى... قونايەۆ قايتىس بولعان كەزدەگى نازاربايەۆتىڭ بارعاندىعى، ايەلى قايىس بولعان سوڭ بارىپ كوڭىل ايتقاندىعى، ەكەۋىنىڭ اراسىنداعى تۇسىنىسپەۋشىلىكتەردىڭ بولعاندىعى، الايدا ەكەۋىنىڭ دە ماقساتتارى مەن يدەيالارى ۇقساس ەكەندىگىن بەرۋگە تىرىستىم.
–ال نازاربايەۆتىڭ وبرازىن جاساۋدا قانداي ەرەكشەلىكتەردى قولداندىڭىز؟
پرەزيدەنتتىڭ وبرازىن جاساۋدا تەك قانا بايانداۋ ءادىسى ارقىلى ەمەس، جان دۇنيەسىن، ىشكى سەزىمىن كوركەم شىعارمانىڭ ءوزىنىڭ يىرىمدەرى مەن زاڭدىلىقتارى ارقىلى جەتكىزۋگە تىرىستىم.
-رومان جازۋدا، بىرىنشىدەن، كوركەمدىككە، سۋرەتكەرلىككە، وبرازداۋ، بەينەلەۋ، تولقىندى يىرىمدەر ارقىلى وقيعانى جەتكىزۋدى ماقسات ەتتىم؛
-ەكىنشىدەن، كەيىپكەرلەر وبرازىن دارالاۋدا ايشىقتى بوياۋلاردى قولدانا وتىرىپ ىشكى دۇنيەسىن اشۋ جاعىنا كوڭىل ءبولدىم؛
-ۇشىنشىدەن، تاريحتى سىڭىرۋگە تىرىستىم. بۇل كۇن حالقىمىزدىڭ تاريحىمەن، عىلىمنىڭ، ادامزاتتىڭ تاريحىمەن قابىسىپ جاتادى. سوندىقتان، بۇل وقيعالاردى تاريحي اقپارات رەتىندە بەرە سالماي، ويلاندىرۋ، تولعاندىرۋ، ديالوگ، مونولوگتار ارقىلى تاريحتى سىڭىرۋگە تىرىستىم؛
-اتوم يادرو قارۋىنىڭ زاردابى مەن قاسىرەتىنىڭ جەر شارىنىڭ ەكولوگيالىق ورتامەن قاتىناسىن بەينەلەۋ جاعىنا كوڭىل ءبولدىم؛
-بەسىنشىدەن، عىلىمداعى جاڭالىقتاردى سويلەتىپ وتىردىم. ويتكەنى بۇل – عىلىمي تاقىرىپ.
–جالپى روماندا 70-تەن اسا كەيىپكەر بار ەكەن. ول كەيىپكەرلەردىڭ ءبارىن قايدان الدىڭىز، الدە ويدان شىعارىلعان با؟
كەيىپكەردىڭ كوبىن قيالدان جاسادىم. ءبىراق دەرەك بار، ونداي وقيعالاردىڭ، زيالىلاردىڭ بولعانى راس دۇنيە. ماسەلەن، «اباي» رومانىن جازاردا مۇحتار اۋەزوۆ كوركەم شىعارماداعى وقيعا جەلىسىنىڭ 80%-ىنىڭ ويدان شىعارلىعانىن، تەك 20%-ى ومىردە بولعان ابايدىڭ تۋىستارى مەن وتباسى ەكەنىن ايتقان. سول سەكىلدى، مەن دە كەيبىر كەيىپكەرلەردى رومانىمنىڭ ءمانىن اشا ءتۇسۋ ءۇشىن ويدان شىعاردىم، الايدا ونداي دەرەكتەر جوق ەمەس.
–رومان جازۋ ءۇشىن نازاربايەۆتى جاقسى تانيتىن ادامدارمەن كەزدەسىپ، اڭگىمە-دۇكەن قۇرعان بولارسىز...
ءۇشقوڭىرعا بارىپ، مۇراجايلاردان ءبىراز ساۋالىمنىڭ جاۋابىن ءبىلىپ قايتتىم. نۇرسۇلتان نازاربايەۆ وقىعان مەكتەپكە باردىم، قىزمەتكەرلەرىمەن سويلەستىم. ودان كەيىن ەلباسىنىڭ اكە-شەشەسىنىڭ قابىرىنە بارىپ، كوزبەن كورىپ، قۇران وقىتتىم. سول ايماقتىڭ تابيعاتىمەن تانىستىم.
نازاربايەۆتىڭ ەستەلىك كىتاپتارىن تولىق پايدالاندىم. سوندا مىنا ءبىر دەرەكتى كوزىم شالدى: «مەن ناتاشا دەگەن گرۋزين قىزعا عاشىق بولىپ، سوعان ۇيلەنبەكشى بولدىم». وسى دەرەكتى پايدالانا وتىرىپ، ناتاشا ەسىمدى قىزدى جىگىت نۇرسۇلتاننىڭ عاشىعى ەتتىم.
ايگىلى اقىن ولجاستىڭ دا سەمەي پوليگونىن جاپقىزۋداعى بەلسەندىلىگىن كورسەتتىم. نازاربايەۆ ەكەۋىنىڭ اقىلداسا وتىرىپ، ارەكەت جاساعاندارىن تىلگە تيەك ەتتىم.
ودان بولەك سەمەي پوليگونىنان زارداپ شەككەن، كەمتار بولىپ تۋعان، اۋرۋعا شالدىققان كەيىپكەرلەردى دە قوستىم. جانە حايۋاناتتاردى دا رومانىمنىڭ ارقاۋى ەتتىم. ماسەلەن، ۇياسى بۇزىلعان بۇركىت، ءبىر اۋىل تۇگەلدەي كوشىپ كەتكەندە جالعىز قالعان كۇشىك، ەكى اياقسىز تۋعان بوتا، ءۇش اياقتى جولبارىس... وسىلاردىڭ ءبارىن قوسا وتىرىپ، اپات سالدارىنان بولعان ازاپتى ۋاقىتتى وقىرماننىڭ كوز الدىنا ەلەستەتۋدى نيەت ەتتىم.
«وسى ۋاقىتقا دەيىن نازاربايەۆ جايلى كوركەم شىعارما جازىلعان جوق...»
–وسى ۋاقىتقا دەيىن نازاربايەۆ جايىندا جازىلعان كىتاپ كوپ. ال ءسىز ەلباسىن قاي تۇرعىدان كورسەتكىڭىز كەلدى؟ ءسىز جازعان رومانداعى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ كىم؟
نۇرسۇلتان نازاربايەۆ جايىندا ەڭبەكتەر جازىلىپ جاتىر، ايتىلىپ جاتىر، ءالى جازىلا بەرەدى دە. الايدا ولاردىڭ عۇمىرى قىسقا بولادى. ال مەن نازاربايەۆ جايلى كوركەم شىعارما جازدىم. بۇعان دەيىن ەلباسى جايىندا جازىلعان كوركەم شىعارما بولعان جوق.
اتوم قارۋىنىڭ ءوزى دۇنيەگە ۇلكەن اپات اكەلدى. ماسەلەن، سولتۇستىك كورەيا مەن وڭتۇستىك كورەيا ءوزارا قىرىلىسىپ جاتىر. سولتۇستىك كورەيا اتوم بومباسىن جاسايمىن دەپ، بەل سىبانىپ وتىر. دەمەك، دۇنيە تولقۋ ۇستىندە. بارلىق ەلدە پرەزيدەنت بار، ءبىراق ءبىر دە ءبىر ەلدىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ سىندى الەمدىك دەڭگەيدەگى ۇلكەن ەڭبەككە قادام باسقان جوق. سوناۋ سەمەي پوليگونىن جابۋدان باستاپ بۇگىنگە دەيىنگى ەڭبەكتەرى قانشاما. سول كوشتىڭ باسىندا الە دە تۇر. الەم بولىپ نازاربايەۆتىڭ اتالمىش ەڭبەگىن مويىندادى. سوندىقتان نازاربايەۆ – ماڭگى جازاتىن تاقىرىپ.
ونىڭ ۇستىنە، كوركەم شىعارمانىڭ عۇمىرى دا ۇزاق بولادى. مەنىڭ ماقساتىم – ەلباسى ءۇشىن ماڭگىلىك تاقىرىپ جازۋ. ءبىر كەزەڭدەردە قونايەۆ بيلىكتەن تۇسكەن سوڭ قانشاما جاستارىمىز قىرشىن كەتتى. نە ءۇشىن؟ بيلىك وزگە ۇلتتىڭ قولىنا كەتتى دەدى. ال ەندى تاۋەلسىزدىك الىپ، ەلباسىمىز قازاق بولىپ وتىرسا، سوعان نەگە قۋانبايمىز. نەگە دارىپتەمەيمىز؟ جازۋشىلار نەگە جازبايمىز؟
–ۇلكەن تۇلعانى رومانىڭىزعا ارقاۋ ەتىپ، ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى ارقالادىڭىز. رومان جازۋ ءۇشىن قانشا ۋاقىتىڭىز كەتتى؟
نەگىزى اتوم يادرولىق قارۋى تۋرالى جازىپ جۇرگەنىمە 5-6 جىل بولدى. ال نازاربايەۆتىڭ ءومىربايانىن، ەستەلىكتەرىن وقىپ، ءبىلىپ وتىرمىن عوي. سەمەيدەگى پوليگون، ازاپتى كۇندەر – ءبارى ماعان جاتتاندى. سول سەبەپتى روماندى 1 جىل كولەمىندە جازىپ شىقتىم.
–كىتابىڭىزدى نازاربايەۆتىڭ وزىنە تابىس ەتىپسىز. ول سىزگە العىس حات جازعان كورىنەدى...
مەن مۇحتاردىڭ تويىندا قىتايدان دەلەگات بولىپ كەلدىم. سول كەزدە شەت ايماقتان كەلگەن قازاق جازۋشىلارى مەن عالىمداردى نازاربايەۆ ءوزى قابىلداپ، داستارحانداس بولعانبىز. ەلباسىمىز «اتامەكەنگە ورالامىز دەسەڭدەر، ەسىك اشىق!» دەگەن سوڭ مەن سول كىسىنىڭ ۇندەۋىنە ءۇن قوسىپ، 1998 جىلى بالا-شاعاممەن كوشىپ كەلىپ، ازاماتتىق الدىم. وسى جەرگە كەلگەننەن كەيىن جازعانىم – «ۇلى كوش» رومانى بولدى.
مىنا رومانعا كەلەر بولساق، العاشىندا 5 نۇسقاسى شىقتى. بىرەۋىن پرەزيدەنت اپپاراتىنىڭ اكىمشىلىگىنە پوشتاعا سالىپ جىبەردىم. ودان سوڭ دۇنيە ءجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعىنىڭ قۇرىلتايىنا باردىم. 4 نۇسقاسىن دا اپاردىم.
تاعى بىرەۋىن داۋرەن ابايەۆقا بەردىم. سونداي-اق ق ر مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەديۇلىنا جانە ۇلتتىق ارنانىڭ ديرەكتورى ەرلان قارينگە دە تابىستادىم.
ءبىراز كۇننەن سوڭ «پرەزيدەنت كىتاپ جازىپ، سىيعا تارتقانىڭىز ءۇشىن سىزگە العىسىن بىلدىرەدى» دەگەن مازمۇندا پرەزيدەنت اپپاراتى اكىمشىلىگىنەن حات الدىم.
بۇدان بۇرىن كىتاپ جايلى «انا ءتىلى» گازەتىندە ايان ءنىساناليننىڭ جانە «قازاقستان-zaman» گازەتىندە تەمىرحان تەبەگەنوۆتىڭ ماقالالارى جاريالانعان ەدى. ماقالالار دا پرەزيدەنتكە تانىستىرىلدى.
«روماننىڭ شىعۋىنا كەيبىرەۋلەر قارسى بولدى...»
–رومانىڭىزدى جازاردا نەمەسە باسپادان شىعاراردا قانداي دا ءبىر قيىندىقتار، كەدەرگىلەر كەزدەستى مە؟
وسى روماننىڭ جاريالانۋىنا، ءتىپتى جازىلۋىنا قارسى بولعان ادامدار بار. ءبىر كەزدەرى كەيبىرەۋلەرىمەن داۋلاسىپ، سوتتاسقانمىن.
كەدەرگىلەردىڭ ءبارى سونىڭ ارەكەتى مە ەكەن دەپ ويلادىم. العاشىندا روماننىڭ تاقىرىبىن «زاماناقىر» دەپ قويعانمىن. دۇنيەجۇزىلىك قازاقتار قاۋىمداستىعى ەسەبىنىڭ الدىندا ءبىرىنشى نۇسقاسىن پرەزيدەنت اپپارتىنىڭ اكىمشىلىگىنە پوشتا ارقىلى سالىپ جىبەرىدىم. وسىدان كەيىن ءبىر ادام قوڭىراۋ شالدى. تالعات جۇماعالي ۇلى مايور وماروۆ دەپ تانىستىردى ءوزىن. «سەن وسىنداي رومان جازىپسىڭ، شىعارتپاق ەكەنسىڭ، ساعان كىم رۇقسات بەردى؟ بىزگە پرەزيدەنت اپپاراتىنان كىتاپ شىعارتپاڭدار دەدى» دەپ تونە جونەلدى. وعان ساسپاعان مەن «ءوزىم پرەزيدەنتكە حات جازىپ، كىتابىمدى تابىستادىم» دەپ ەدىم، قويا سالدى. ءسويتىپ، كىتاپتى باسىپ شىعارماق بولعان «مەرەي» باسپاسىنىڭ باسشىسى عالىم قاليبەككە دە بوگەت كەلتىرمەك بولعان. «ءبىز ىشكى ىستەردىڭ، زاڭنىڭ ادامدارىمىز، سەن نە ءۇشىن كىتاپتى باساسىڭ، باسپاڭدى توقتاتىپ تاستايمىز» دەگەن ەكەن. بۇعان باسپا باسشىلىعى دا ءمان بەرمەدى، مەنىڭ پرەزيدەنتتىڭ رۇقساتىمەن جازعانىمدى بىلگەندىكتەن، الگى «زاڭنىڭ» ادامدارىنا وزدەرى قارسى شىقتى. وسىنى دا مەنىمەن سوتتاسقان كەيبىرەۋلەردىڭ ارەكەتى دەپ بولجادىم.
ودان بولەك ءبىر جۋرنالدىڭ (اتىن اتاماۋدى ءوتىندى) پروزاعا جاۋاپتى رەداكتورى بار. بۇل ادامنىڭ مەنىمەن سوتتاقسان الگىمەن جاقىنداستىعى بار ەدى. ءسويتىپ، العاشقى نۇسقاسىن الگى جۋرنالعا باسۋعا بەرگەن ەدىك، ولار باس تارتتى. ولاردىڭ ايتۋىنشا، بۇل – نازاربايەۆتىڭ ەڭبەگى ەمەس ەكەن، ولجاس باستاعان زيالىلاردىڭ ەڭبەگى. ولجاس باستاعان توپتىڭ ميتينگ وتكىزگەنى راس، ءبىراق ول كەزدە سەمەي پوليگونى جابىلعان جوق. دەمەك قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتى بولىپ نازاربايەۆ سايلانعاننان كەيىن عانا جابىلدى. ول ەلباسى اتانا سالىپ سەمەي پوليگونىن جاپتى. ءوزىنىڭ بۇرىننان ويلاپ كەلە جاتقان ماقساتىن جۇزەگە اسىردى.
كىتاپتىڭ شىعۋىنا، نازاربايەۆتىڭ ەڭبەگىن كورسەتۋگە قارسى شىققاندار دا بولدى. ءبىراق، العان بەتىمنەن قايتقان جوقپىن. ماقساتىمدى انىق جازدىم.
–ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ ءومىرى جايىندا رومان جازۋ ارقىلى وقىرمانعا نە ايتقىڭىز كەلدى؟ ماقساتىڭىز...
بىرىنشىدەن، اتوم يادرولىق قارۋىنىڭ ەكونوميكالىق ورتاعا، جەر شارىنا تالاي اپات اكەلگەنىن، ادامزاتقا قاسىرەت اكەلگەنىن كوركەم شىعارما ارقىلى جەتكىزگىم كەلدى.
ەكىنشىدەن، نازاربايەۆتىڭ ەڭبەگى بۇرىن سوڭدى جاي عانا اقپارات رەتىندە، دەرەك رەتىندە بەرىلىپ جۇرگەن، ءبىراق كوركەم شىعارما ارقىلى جازۋ بولعان جوق. سوندىقتان ەلباسىنىڭ ەڭبەگىن ماڭگىلىك جاسايتىن كوركەم شىعارما ارقىلى جەتكىزۋدى ماقسات تۇتتىم.
سۇحباتتاسقان: گۇلىم جاقان
