مىسىر مەن شام جەرلەرىن، حيجازدى 1468-1496 جىلدارى ارالىعىندا 28 جىل بيلەگەن بابامىز قايتباي سۇلتان قامالى الەكساندريا قالاسىنىڭ باتىس بولىگىندە ورنالاسقان. سىرتقى جاۋلاردان قورعانۋ ماقساتىندا قايتباي سۇلتاننىڭ پارمەنىمەن 1477-1479 جىلدارى الەمنىڭ جەتى كەرەمەتىنىڭ ءبىرى الەكساندريا ماياگىنىڭ ورنىنا سالىنعان. دەرەكتەردە قامال قۇرىلىسىنا 1302 ج. جەر سىلكىنىسى سالدارىنان قيراندىعا اينالعان الەكساندريا ماياگىنىڭ كەيبىر ماتەريالدارى قولدانىلعانى ايتىلادى.

قايتباي سۇلتان قامالى جەرورتا تەڭىزى جاعالاۋىنداعى ەڭ ماڭىزدى قامالداردىڭ ءبىرى بولدى. قامال ىشكى جانە سىرتقى قابىرعالارمەن قورشالعان.  ىشكى قابىرعالارىندا اسكەرلەردىڭ جاتار ورىندارى مەن قارۋ-جاراق قويمالارى بولدى. سىرتقى قابىرعا ىشكى قابىرعانىڭ بيىكتىگى دەڭگەيىندە سالىنعان جانە وق اتۋعا ارنالعان ويىقتارى بار. ال قامالدىڭ ءوزى ءۇش قاباتتى. ءتورت بۇرىشىندا جارتىلاي دوڭگەلەنە بىتكەن ءتورت مۇنارا مەن قابىرعالارىنىڭ ۇستىڭگى جاقتارى وق اتۋعا ارنالعان ويىقشالارمەن ورىلگەن. ءبىرىنشى قاباتى الاڭى بار ءتورت اركالى مەشىتتەن، قورعانىس كەزىندە اسكەرلەر ارى-بەرى قوزعالۋعا ىڭعايلى وتكەل جولداردان تۇرادى. مەشىتتە بيىك مۇنارا بولعان، الايدا ول كەيىنىرەك قيراعان. ەكىنشى قاباتى وق اتۋعا ارنالعان ويىقتار مەن اسكەرلەردىڭ قوزعالۋىنا ىڭعايلى ۇزىن وتكەلدەردەن، بولمەلەردەن تۇرادى. وسى قاباتتا قامالعا كىرەتىن ۇلكەن قاقپانىڭ ۇستىڭگى جاعىنانان دۇشپان اسكەرىنىڭ ۇستىنە ىستىق ماي توگەتىن تىك ويىق جاسالعان. ءۇشىنشى قاباتىندا كۇنشىلىك جەردەگى كەمەنى بايقاۋعا ارنالعان، ۇستىڭگى جاعى كۇمبەزدەلە بىتكەن ۇلكەن بولمە بار. سونىمەن قاتار بۇل قاباتتا ءدان تارتاتىن ديىرمەن مەن نان پىسىرەتىن وشاق بولعان. قامال سۇيىرلەنىپ كەلگەن فارۇس تۇبەگىنىڭ بىتەر جەرىنە ورنالاسقاندىقتان، ءۇش جاعى تەڭىزگە قاراعان.

الەكساندريا قالاسى تاريحي ورىندارى ءبولىمىنىڭ ديرەكتورى مۇحامەد ءمۇتاۋاليدىڭ ايتۋى بويىنشا، قايتباي سۇلتان قامالى تۋريستىك ورىن رەتىندە 2016-2017 جىلدارى 2018 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىن قوسا ەسەپتەگەندە (30 ايدا) قالا بيۋدجەتىنە شامامەن 13 ملن. جۇنەي كىرىس تۇسىرگەن.

مىسىر مەن شام جەرىندە قايتباي سۇلتان سالدىرعان بۇدان دا وزگە مەشىت-مەدىرەسەلەر، كەسەنەلەر، ت.ب. عيماراتتار بار. قازىرگى تاڭدا ولاردىڭ دەنى اسەمدىگىمەن الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن بارعان تۋريستەردىڭ كوز جاۋىن الۋدا. قايتباي سۇلتان مەشىتىنىڭ بەينەسى مىسىر ەلىنىڭ ءبىر جۇنەيلىك بانكنوتىندا بەدەرلەنگەن. سونىمەن قاتار بابامىز ءمادينا قالاسىنداعى پايعامبار (ساۋ) مەشىتىنىڭ قۇرىلىسىن جاڭارتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن.

قالدىباي ارىستانبەك ۇلى