تويدىڭ بولعانىنان بولادىسى قىزىق. بۇگىندە شاڭىراق كوتەرەمىز دەگەن جاستاردىڭ كەي ارەكەتى ويعا سىيىمسىز. قۇددى ءبىر حايپ ءۇشىن جاسالىپ جاتقانداي. الەۋمەتتىك جەلىدە «اقىلى تۇردە جالعا الۋعا قىز جولداس كەرەك، تويىما ۇل جولداس ىزدەيمىن» - دەگەن جارنامالار شىعۋدا. ءقازىر مۇنداي دا بيزنەستىڭ ءتۇرى پايدا بولىپتى. ماڭگى بىتپەس قازاقتىڭ تويىندا تاعى قانداي جاڭالىق بار؟ بۇل تۋرالى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى ەۋرازيا ءبىرىنشى ارناسىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنىپ حابارلايدى.

مادينا ەسىمدى بويجەتكەن الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى جارناما جاساپ، تويىنا "قىز جولداس" ىزدەگەن. سونداي-اق، بۇل قىزمەتكە ءدال كەلەتىن قىزعا ارنايى تالاپتار قويعان. مىسالى،  سۇلۋ ءارى سۇڭعاق بويلى بولۋى كەرەك ەكەن. كوڭىلىنەن شىققان بويجەتكەنگە ساعاتىنا 5000 تەڭگە تولەپتى. ول بۇل ارەكەتىمدە ەشقانداي ابەستىك دەپ ەسەپتەيدى. 

«مەن وسىدان ءبىر اي بۇرىن ينستاگرام جەلىسىنە حابارلاندىرۋ جازدىم. وندا وزىمە قىز جولداس ىزدەيتىنىمدى حابارلاعان بولاتىنمىن. قىز جولداسقا لايىق دەگەن ادامعا حابارلاسىپ وعان ساعاتىنا ەسىمدە بولسا  5000 تەڭگە تولەدىم. توي وتە جاقسى ءوتتى، قىز جولداس وتە ادەمى، مەنىڭ ويىمنان شىقتى. مەنىڭ شىن قۇربىم سياقتى ءرولدى اتقاردى. جانە دە قۇربىلارىمنىڭ كوبى تۇرمىسقا شىققان، كوبىسى كەلىسپەگەندىكتەن وسىنداي قادامعا باردىم»، - دەيدى مادينا.

جەلىدەگى پىكىرلەردى وقىپ وتىرىپ ءبىزدىڭ قوعام مۇنداي بيزنەستىڭ تۇرىنە ءالى دايىن ەمەس ەكەنىن بايقادىق. قىز بالانىڭ قۇربىسى، اپكەسى نە ءسىڭلىسى بولماۋى مۇمكىن ەمەس قوي دەگەن وي دا تۋىندايتىنى تۇسىنىكتى. تۇرعىنداردىڭ پىكىرىن تىڭداپ كوردىك.    

«قازاققا جات دۇنيە. جەڭگەلەر ارقىلى قۇربى تابادى. ول شەتەلدە ول. ەشقانداي تۋىسى جوق بولۋى مۇمكىن ەمەس. ەۋروپاعا ەلىكتەپ سولاي جاساپ جاتىر». 

«قۇربىسى جوق قىز بولۋى مۇمكىن ەمەس دەپ ويلايمىن. بىلمەيمىن، ەندى ەرەكشە قۇربى كەرەك بولىپ سونداي زاكاز بەرگەن شىعار، اكتريسا رەتىندە العان شىعار دەپ ويلايمىن».

«قۇربىسى جوق ادام بولسا، قۇربىسى جوق بولىپ تۇر. وندا ءبىر تۋىسىنا ايتۋ كەرەك. تۋىسى جوق بولسا، نە ىستەيمىز ەندى جالدايدى باسقا. مەنىڭ ويىم سولاي جەكە پىكىرىم». 

«ءوز قۇربىڭ بولعان جاقسى عوي قاسىڭدا. ينتەرنەتتىك جەلىدە بىلمەيسىڭ قانداي ادام  ەكەنىن. مۇمكىن ول سەنى ەرتەڭ پودستاۆيت ەتۋى مۇمكىن. قاسىڭدا قۇربىڭ بولماسا اپكەڭە ايتۋعا بولادى عوي».

«جالپى دىندە نەكە كەلىسىلگەن تۇردە جانە ەكى ءادىل كۋاگەردىڭ بولۋىمەن ورىندالادى» - دەيدى ماماندار. دەمەك، مەشىتتە كۋالىك ەتەتىن ادامداردىڭ دا ادال بولعانى ابزال ەكەن. الايدا سوڭعى كەزدەرى قوعامدا شاريعاتتىڭ شارتتارىن ويىنشىق قىلىپ جاتقاندار بار كورىنەدى. 

«نەگىزىندە نەكە بارىسىندا كۋاگەردىڭ كۋا بولىپ جاتقان ادامدارعا تانىس جاقىن ادام بولعانى ابزال. ويتكەنى، نەكەنىڭ سوڭىندا ءومىر بولعان سوڭ ءارتۇرلى جاعداي بولادى. داۋ-داماي ۋاقىتى كەلىپ قالۋى مۇمكىن. نەمەسە سونداي جانجال شىعاتىن جاعداي بولۋى مۇمكىن. وسىنداي جاعدايدا كۋاگەردىڭ ءرولى ماڭىزدى بولادى»، - دەپ ايتادى يسلامتانۋشى ەرشات وڭعاروۆ.

تويدىڭ ناعىز وتانى - شىرايلى شىمكەنت دەپ جاتامىز. داستۇرگە بەرىك وڭتۇستىكتىڭ تۇرعىندارى توي جاساۋدا الدىنا جان سالمايدى. شاھار حالقىن ءزاۋلىم سارايلى تويحانا، قىمبات اۆتوكولىكتەرمەن تاڭقالدىرا المايسىز. ەندىگى بۇل جاقتاعى ترەندكە اينالعانى-ارنايى ساحنالىق قويىلىم ارقىلى قۇدالاردى كۇتۋ ءداستۇرى ەكەن. 

«قازىرگى تاڭدا ەڭ تومەنگى دەپ ايتپايمىز 200-300 مىڭ تەڭگەدەن باستالىپ، 30-40 ميلليونعا دەيىن كەتە بەرەتىن تويلار بار. ول ەندى اركىمنىڭ قالتاسىنىڭ قالىڭدىعىنا بايلانىستى. ەرەكشەلەنگىسى كەلەدى. رەسەيدەن الدىرىپ جاتادى، نەبىر شوۋمەن جۇرگىزۋشىلەردى يۆان ۋرگانت بار، سۆەتلاكوۆ بار نە ءتۇرلى گالكيندى الدىرىپ جاتادى تويلارعا ءبىزدىڭ قازاقتار»، - دەيدى توي ۋيىمداستىرۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى باياندى ساحاريا.

ارينە توي جاسايتىن كەز كەلگەن ادام قالتاسىنا قاراي كوسىلەتىنى بەلگىلى. سوڭعى تيىنىنا دەيىن ەسەپتەپ، ءتىپتى كرەديتكە اقشا الىپ تا جاقىندارىنىڭ باسىن قوساتىندار بار ەكەن.  

«بىزدە تويدى وتكىزۋ دەگەن ءداستۇر قالىپتاسقان. ءاربىرى مۇمكىندىگىنشە جاراتادى. قازىرگى كەزدە مۇمكىندىكتەر كوپ، ەكونوميكالىق كرەديتكە تويلايتىن تويلار كوپ. ءبىزدىڭ قوعامدا تۋىستىق قارىم-قاتىناس مىقتى دامىعان، ارينە ۇزىلمەيدى. ول كەلە جاتقان مىقتى ينستيتۋتتاردىڭ ءبىرى. باسقالاردان نەمەن كەممىن دەگەن ۇعىممەن ءاربىر ادام ءوز بالاسىنا، ءوز تويىنا كەلگەندە شەكتەۋ قويمايدى»، - دەپ ايتتى الەۋمەتتانۋشى ايدار حاميت.

جالدامالى قىز جولداس، تەاترلاندىرىلعان قۇدالىق، كرەديتكە جاسالعان توي. بۇل كۇندە ءسىز بەن ءبىز وقىپ، كورىپ جاتقان كورىنىس وسىنداي بولىپ تۇر. بارا-بارا تاعى قانداي اقىلى قىزمەتتەر پايدا بولادى ەكەن. ونى ۋاقىت كورسەتەدى. 

ۇسىنعان: نازەركە لابيحان