الماتىداعى  3 بىردەي «قوقىس» تولىپ قالعان  كانالدار كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنان سوڭ تۇرعىنداردىڭ پايدالانۋىنا بەرىلەدى. بۇل تۋرالى «قامشى» پورتالى AlmatyNews-كە سىلتەمە جاساي وتىرىپ حابارلايدى.

«پارحاچ»، «باۋما توعانى» جانە «گۇلدەر» جاعاجايلارى ءبىر اپتا مەرزىمدە، سانەپيدەميولوگتاردىڭ قورىتىندى تەكسەرۋى اياقتالعان سوڭ، الماتىلىقتاردىڭ پايدالانۋىنا بەرىلەتىن بولادى.

2010-2015 جىلدار ارالىعىندا كەزەڭ-كەزەڭىمەن   ۇلكەن الماتى كانالىنا (ۇاك) سۋ جىبەرۋ توقتاتىلىپ، كۇردەلى گيدروتەحنيكالىق رەكونسترۋكسيالىق جۇمىستار جۇرگىزىلگەن. ناتيجەسىندە كەڭەس كەزەڭىندە نەگىزى قالانعان، الايدا ەسكىرىپ قالعاندىقتان تۇرعىنداردىڭ قوقىس تاستايتىن ورنىنا اينالعان 3 بىردەي جاعاجاي قايتا قالپىنا كەلتىرىلگەن. قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى ءۇشىن قالالىق بيۋجدەتتەن 400 ملن. تەڭگە قارجى جۇمسالعان.

ايدىن تەمەشوۆ، الماتى قالالىق تابيعي رەسۋرستاردى قاداعالاۋ باسقارماسىنىڭ جەتەكشىسى:

-بۇل ورىندار بۇرىن قوقىس تاستايتىن كۇرەسىن (سۆالكا) بولىپ كەلگەن. ماڭايىنداعى تۇرعىنداردىڭ ۇيلەرىنەن شىعاتىن قوقىس قالدىقتارى تاۋ بولىپ ءۇيىلىپ جاتاتىن. بەتوندارى ۇگىتىلىپ، كوپىرلەرى قۇلاپ جاتقان. ەندى تاپ-تازا، جازدا بالالار شومىلىپ، سەرۋەندەپ، دەمالاتىن ورىنعا اينالدى. اينالاسى تازارتىلىپ قانا قويماي، كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. جاعاجايلاردا دەمالۋعا ارنالعان بارلىق قولايلىلىقتار قاراستىرىلعان. تۇرعىنداردىڭ قورقۋىنا ەش سەبەپ جوق. ۇاك-عا تازا تاۋدىڭ، بارتوعاي سۋ قويماسىنىڭ سۋى قۇيىلادى. كانالدىڭ تەرەڭدىگى 2 مەتر. جاعاجاي اۋماعى تاۋلىك بويى كۇزەتىلەدى. ءار جاعاجايدا سۋ-قۇتقارۋ قىزمەتشىلەرى بار. ىشىمدىك جانە وزگە دە تاۋارلار ساتىلمايدى. ارنايى دۇڭگىرشەكتەردە سۋسىن ت.ب. تاۋارلار عانا ساتۋعا رۇقسات ەتىلگەن. ال شومىلۋشىلار ءۇشىن باللوندار تەگىن بەرىلەدى.

«پارحاچ» جاعاجايى رىسقۇلوۆ پەن ۆولوچايەۆسكيي، «باۋمان توعانى»  ءسۇيىنباي مەن سەيفۋللين، «گۇلدەر» جاعاجايى جانسۇگىروۆ پەن وماروۆ كوشەلەرىنىڭ قيىلىسى ماڭىندا ورنالاسقان.

نۇرگەلدى ءابدىعاني ۇلى