1941-1945 جىلدارداعى ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسقان جاۋىنگەرلەردىڭ ەرلىگى مەن باتىرلىعى جاس ۇرپاق ءۇشىن قاشاندا ۇلگى. ولار وتان ءۇشىن وتقا ءتۇستى. ءبىرى – قان مايداندا ەرلىكپەن قازا تاپقان، ەندى ءبىرى حابارسىز كەتتى.
سولاردىڭ ءبىرى – اقيىق اقىن مۇقاعاليدىڭ تۋعان جەرى قاراسازدا دۇنيەگە كەلىپ، ءوز ەركىمەن 10 سىنىپتا مايدانعا اتتانعان اسانعازى تەمىربەكوۆ. اسانعازى 1942 جىلى مايدانعا اتانىپ، سوعىستىڭ قايناعان ورتاسى نيەۆەل قالاسىنداعى ۇرىسقا قاتىسىپتى. ۇرىستىڭ العاشقى كۇنىندە-اق، ەرلىگىمەن كوزگە ءتۇسىپ، «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالiمەن ماراپاتتالعان ەكەن.
اسانعازى 1942 جىلدىڭ باسىنان 1943 جىلدىڭ قازان ايىنىڭ 15- ىنە دەيىن ۇيىنە حات جازىپ تۇرعان. ول ءوزىنىڭ سوڭعى حاتىندا «7 قازاندا نيەۆەلدى جاۋدان ازات ەتتىك، ەندى الدا ۇلكەن شايقاسقا دايىندالىپ جاتىرمىز. وسىدان امان شىقسام حات جازامىن» دەگەن حاتى كەلگەن. وسىدان كەيىن اسانعازىدان حابار بولماعان. قىرشىن جاستىڭ ءومىرى وسى ءبىر ۇلكەن شايقاستا قيىلعان سياقتى. 1945 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا اسانعازىنىڭ حابارسىز كەتكەندىگى تۋرالى كسرو قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ قارا قاعازى كەلگەن. سول حاباردان كەيىن اكە-شەشەسى بالاسىن ولىمگە قيماي ومىردەن ءوتىپتى. تۋعان ءىنىسى بولات تەمىربەكوۆ جانە رەسەيدە تۇراتىن بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، قارىنداسى سۇلۋحان تەمىربەكوۆانىڭ تىنىمسىز ىزدەنىسىنىڭ ارقاسىندا «حابارسىز كەتكەن» باۋىرىنىڭ اراعا 67 جىل سالىپ، 2010 جىلى قاي جەردە جەرلەنگەنىن انىقتايدى. اسانعازى رەسەيدىڭ پسكوۆ وبلىسى نيەۆەل اۋدانى تۋركي-پەريەۆوز ەلدى مەكەنىن ازات ەتۋ شايقاسىندا قازا بولىپ، باۋىرلاس جاۋىنگەرلەردىڭ زيراتىندا جەرلەنگەنىن بىلگەن. ونىڭ ەرلىگى مەن باتىرلىعى تۋرالى دا تىڭ دەرەكتەر تابىلعان. قىرشىننان قيىلىپ، وتان ءۇشىن مەرت بولعان اسانعازىداي باتىردىڭ ەرلىگىن ماڭگى ەستە قالدىرۋ ماقساتىندا قاراساز اۋىلىنداعى البان-اسان بارمانبەك ۇلى اتىنداعى ورتا مەكتەپ-گيمنازياسىنىڭ قابىرعاسىنا اسانعازى تەمىربەكوۆكە ەسكەرتكىش-تاقتا قويىپ، اس بەردى. سالتاناتتى شارانىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا رايىمبەك اۋداندىق ءماسيحاتتىڭ حاتشىسى ە.قۇدابايەۆ، اۋىل اكىمى ا.سىپاتايەۆ، ۇلى وتان سوعىسى مەن ەڭبەك ارداگەرى ق.قامىروۆ، اسانعازىنىڭ سىنىپتاسى، ارداگەر ۇستاز ج. كەلدىبەكوۆا، اۋىل ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى ج. وتەيەۆ، مەكتەپ ديرەكتورى ءا.نوكەيەۆ، جاۋىنگەردىڭ تۋىسقاندارى ب.تەمىربەكوۆ، ءماسكەۋدەن ارنايى كەلگەن قارىنداسى س.تەمىربەكوۆا جانە باسقا اۋىل تۇرعىندارى قاتىستى. سالتاناتتى راسىمدە ءسوز العان اۋداندىق ءماسليحاتتىڭ حاتشىسى ەرلان قۇدابايەۆ مۇنداي شارانىڭ جاس ۇرپاققا پاتريوتتىق رۋح بەرەتىن جاقتارى كوپ ەكەنىن جەتكىزدى.
«مەكتەپ قابىرعاسىنا قويىلعان اسانعازىنىڭ ەسكەرتكىشى وقۋشىلاردى ەرلىككە، وتاندى سۇيۋگە شاقىرادى. مايداننىڭ العاشقى كۇنىندە-اق 16 جاۋ اسكەرىن جويعانى ءۇشىن وعان «ەرلىگى ءۇشىن» مەدال بەرۋى تەگىن ەمەس. بۇل – ەرلىك، باتىرلىق. «قاراسازدان 132 ادام سوعىسقا اتتانىپ، سولاردىڭ 87ء-سى ورالمادى. ءبىزدىڭ بالالىق شاعىمىز قيىن ۋاقىتتا ءوتتى. سوعىس جىلدارى مايدانعا قاتار اتتاندىق. اۋىر كەزەڭدەردى باستان كەشىردىك. سوعىستان كەيىن ەڭبەككە ارالاسىپ، اۋىلىمىزدى كوركەيتۋگە ۇلەس قوستىق. ورىمدەي اسانعازىنىڭ ەرلىگى كىمگە دە بولماسىن ونەگە. مىنا ەسكەرتكىش مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ وتاندى سۇيۋگە، تۋعان جەر مەن ەلگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى ۇيرەتەدى. جاس تا بولسا ول ءومىرىن قيىپ، مەرت بولعان باتىر» دەدى قاناتاي قامىروۆ.
ارداگەر-ۇستاز جالعاس كەلدىبەكوۆا سوعىس باستالعاندا اسانعازىمەن ءبىر مەكتەپتە وقىپ، ءبىلىم العانىن ايتتى. «1942 جىلدىڭ قاڭتارىندا «سوسياليستىك قازاقستان» اۋىلىنان ءتورت جىگىت قاسىمحان ۇمبەتوۆ، ساپاربەك جايشىبەكوۆ، مۇقامەتجان احمەتوۆ جانە اسانعازى تەمىربەكوۆتىڭ مايدانعا اتتانعانىن كوزىمىز كورگەن. اسانعازىلار بىزگە كورشى تۇردى، بالالىق شاعىمىز بىرگە ءوتتى. بىزدەر ونىڭ اعالىق قامقورلىعىن كورىپ وستىك. ول مەكتەپتە جاقسى وقىپ، كومسومول جۇمىسىنا بەلسەنە ارالاساتىن» دەسە، اۋىلدىڭ ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى جۇماش وتەيەۆ مەكەپ قابىرعاسىنا قويىلعان ەسكەرتكىشتىڭ ءمانى زور. ولار وتانىن قورعادى، ەرلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى. سونىڭ ءبىرى – اسانعازى، – دەدى. مەكتەپ ديرەكتورى ءادىلجان نوكەيەۆ مۇنداي ەسكەرتكىش اۋدانىمىزدىڭ مەكتەپتەءرىندە العاش قويىلىپ وتىرعانىن اسانعازىداي باتىردىڭ ۇلى وتان سوعىسىندا ەرلىك جاساعانى ۇلكەن ماقتانىش ەكەنىن ايتتى.
اسانعازىنىڭ تۋىسقاندارى بولات تەمىربەكوۆ، سۇلۋحان تەمىربەكوۆا جانە قانىش تەمىربەكوۆ ۇلى وتان سوعىسىندا ەرلىكپەن مەرت بولعان باۋىرلارىنا ەسكەرتكىش-تاقتا ورناتۋعا كومەگىن بەرگەن الماتى وبلىسى مەن رايىمبەك اۋدانىنىڭ اكىمشىلىگىنە ءوز ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى. مەكتەپ وقۋشىلارى باتىر اعالارىنا ارناپ كونسەرتتىك شارالار ۇيىمداستىردى.
دەرەككوز: "ايقىن-اقپارات"
