بالا قۇقىن قامتاماسىز ەتۋدە قازاقستان ءبىر ساتى جوعارىلادى

/uploads/thumbnail/20170708200714845_small.jpg

ورتالىق كوممۋنيكاسيالار قىزمەتىندە وتكەن كەزەكتى باسپا ءسوز ءماسليحاتى «كامەلەتتىك جاسقا تولماعان جاسوسپىرىمدەر قۇقىنىڭ قورعالۋى مەن ساقتالۋىن جانە ونى زاڭنامالىق تۇرعىدا قامتاماسىز ەتۋ» تاقىرىبى اياسىندا ءوربىدى.

جيىندا قازاقستاننىڭ بالا قۇقىقتارى جونىندەگى كونۆەنسيا ەرەجەلەرىن ورىنداۋ تۋرالى 4 كەزەڭدىك بايانداما تۋرالى دا ايتىلدى. ول باياندامانى قورعاۋ جۇمىسى اعىمداعى جىلدىڭ 16-17 قىركۇيەگىندە جەنيەۆا قالاسىنداعى بۇۇ بالالار قۇقىقتارى بويىنشا كوميتەتىنىڭ 70ء-شى سەسسياسىندا وتكەن بولاتىن. ءداستۇرلى باسپا ءسوز ءماسليحاتىنا ادىلەت ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەلۆيرا ءابىلقاسىموۆا مەن پرەزيدەنت جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميسسيا حاتشىسى تاستەمىر ابىشيەۆ، جوعارعى سوت سۋدياسى عاليا اققۋوۆا جانە اكىمشىلىك پوليسيا كوميتەتى مەن بالالاردىڭ قۇقىن قورعاۋ كوميتەتىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.

الدىمەن ءسوز العان ادىلەت ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەلۆيرا ءازىم قىزى ءاربىر ءتورت جىل سايىن بۇۇ كوميتەتىندە بالا قۇقىنىڭ قورعالۋى جايلى بايانداما جاساۋعا مۇمكىندىگى بار ەكەندىگىن ايتا كەلە، قازاقستاننىڭ اتالعان ۇيىم مىنبەرىنە كوتەرىلۋى 2021 جىلعا بەلگىلەنگەندىگىن اتاپ ءوتتى.

– وزدەرىڭىز بىلەتىن شىعارسىزدار، قازاقستان دەلەگاسياسىنىڭ باسشىسى رەتىندە ەلىمىزدىڭ ءبىلىم جانە عىلىم ۆيسە-مينيسترى ەسەنعازى يمانعالييەۆ بۇۇ كوميتەتى مۇشەلەرىنىڭ نازارىنا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەردى ەسكەرە وتىرىپ، بالالار قۇقىعىن قورعاۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان ساياسات تۋرالى اقپاراتتاردى ۇسىندى. سونداي-اق، ول قاتىسۋشىلارعا ۇكىمەت تاراپىنان ءتورت جىل ىشىندە ەنگىزىلگەن جاڭا زاڭنامالار مەن اتقارىلعان پراكتيكالىق ءىس-شارالار جونىندە حابارلاپ، ەلىمىزدەگى ماڭىزدى جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق، قوعامدىق-ساياسي باعىتتار سالاسىنداعى پروگرەسسيۆتى وزگەرىستەر بويىنشا وربىگەن جاڭالىقتار تۋرالى دا ايتتى. ءقايسىبىر ەلدەردىڭ مۇمكىندىگىنە قاراي بۇل ءتورت جىلدىق تالاپ، كەيدە 6-7 جىلدىق مەرزىممەن وزگەرىپ وتىرادى. ايتالىق، قازاقستاننىڭ بالالار قۇقىقتارى بويىنشا كوميتەت سەسسياسىندا العاشقى بايانداماسى 2003 جىلى جاسالعان بولسا، ودان كەيىنگىسى 2007 جىلى جانە اعىمداعى جىلدا تىڭدالعان ەدى. ال ەندىگى باياندامامىز 2021 جىلعا بەلگىلەنىپ وتىر، – دەدى ول.

ارينە، الەم ەلدەرىنىڭ 18 وكىلىنەن تۇراتىن حالىقارالىق كوميتەت الدىندا قازاقستانداعى بالا قۇقىنىڭ قورعالۋىنا قاتىستى جۇمىستىڭ اتقارىلۋىن بايانداۋ ءبىر عانا – ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ موينىنداعى مىندەت ەمەس. ياعني، ءبىزدىڭ ەل دەلەگاسياسىنىڭ قۇرامىندا ق ر پرەزيدەنتى جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميسسيانىڭ، ق ر ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ورتالىقتىڭ، جوعارعى سوت، باس پروكۋراتۋرا، سىرتقى ىستەر، ادىلەت، دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ، ءبىلىم جانە عىلىم، ىشكى ىستەر مينيسترلىكتەرىنىڭ وكىلدەرى بولدى. ناتيجەسىندە، بۇۇ كوميتەتىنىڭ مۇشەلەرى سوڭعى جىلدار ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ءبىرقاتار كونۆەنسيالاردى كەڭىنەن سارالاپ، جوعارى باعالاپ، ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى بەدەلىن ءبىر ساتىعا كوتەردى. ال ءبىز مۇنداي دەڭگەيگە تومەندەگىدەي شارۋالاردى تياناقتى ورىنداۋ ارقىلى قول جەتكىزىپپىز: بالالاردى حالىقارالىق دەڭگەيدە ۇرلاۋدىڭ ازاماتتىق-قۇقىقتىق تۇستارىن جەتىلدىرۋ؛ جۇمىس جاسايتىن ەرلەر مەن ايەلدەردىڭ، سونداي-اق وتباسىلىق مىندەتتەمەلەرگە يە تۇلعالاردىڭ تەڭ مۇمكىندىكتەرىن جەڭىلدەتۋ جانە مۇگەدەكتەر قۇقىعى تۋرالى سەكىلدى قۇجاتتاردى راتيفيكاسيالاۋ ارقىلى. وسىلايشا، جۇرگىزىلىپ جاتقان وڭتايلى ساياساتتىڭ ارقاسىندا قازاقستان ەكونوميكاسى شاپشاڭ دامىپ كەلە جاتقان ون ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلعان. بۇل ءوز كەزەگىندە ادام باسىنا شاققاندا جالپى ىشكى ءونىمنىڭ ۇلعايۋى مەن ەل ۇكىمەتىنىڭ بالا ءومىرىن قورعاۋ سالاسىنا ءبولىنىپ جاتقان قاراجاتتى مولايتۋىنا زور مۇمكىندىكتەر بەرگەن. سونداي-اق، قوعامداعى بالالار مۇددەلەرىن قورعاۋعا باعىتتالعان جاڭا ۇلتتىق باعدارلامالار ءساتتى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقاندىعىن دا ۇمىت قالدىرۋعا بولمايدى.

بريفينگ بارىسىندا ب ا ق وكىلدەرى تاراپىنان ادەتتەگىدەي سان ءتۇرلى ساۋالدار قويىلىپ، قوعامدا كامەلەتتىك جاسقا تولماعانداردىڭ قاتىسۋىمەن ورىن الىپ جاتقان كەلەڭسىزدىكتەرگە توسقاۋىل قويۋ ماسەلەسى دە كەڭىنەن تالقىلاندى. بۇل رەتتە بيلىك وكىلدەرى تاراپىنان ءاربىر ورىن العان وقيعانىڭ جاي-جاپسارى مۇقيات تەكسەرىلىپ، كىنالىلەر ءتيىستى جازاسىن الاتىندىعى زاڭمەن قامتاماسىز ەتىلگەندىگى دە ايتىلماي قالمادى.

– سەبەبى، مەملەكەت بالا قۇقىنىڭ قورعالۋىنا قاتىستى جۇمىس-جوسپارلاردى ءتيىستى دەڭگەيدە قولعا الىپ كەلەدى. ءتىپتى، زاڭنامالىق، سوتتىق، اكىمشىلىك، الەۋمەتتىك جانە باسقا دا شارالاردا ىلگەرىلىك تانىتىپ كەلە جاتقانىمىز ايقىن. جانە بۇل جاقىندا عانا بۇۇ جانىنداعى بالالار قۇقىن قورعاۋ كوميتەتىنىڭ 70ء-شى سەسسياسىندا دا وتە جاقسى پىكىر قالىپتاستىرعانى سەزىلدى، – دەدى پرەزيدەنت جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميس­سيانىڭ حاتشىسى تاستەمىر ءداۋىت ۇلى. جالپى، باسپا ءسوز ءماسليحا­تىنىڭ سوڭىندا كوميتەت مۇشە­لەرى قازاقستاننىڭ قازىرگى تاڭدا قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرى، سون­داي-اق، بالا قۇقىقتارىن قورعاۋ بويىنشا حا­لىق­ارالىق مىندەتتە­مەلەردى تولىق­تاي ورىنداۋى – قويىل­عان ماقسات­تاردىڭ جۇزەگە اسىرىل­عان­دى­عىنا نەگىز بولا الادى دەپ تۇيىندەدى.

دەرەككوز: "ەگەمەن قازاقستان" گازەتى

قاتىستى ماقالالار