كرەاتيۆتى سەكتور قازاقستان ەكونوميكاسىنا قانداي وزگەرىس ەنگىزۋدە؟

/uploads/thumbnail/20261110194729955_big.webp فوتو: AI

ونداعان جىلدار بويى قازاقستاننىڭ ماكروەكونوميكالىق بەيىنى پايدالى قازبالاردى ءوندىرۋ، شيكىزات ەكسپورتى جانە ترانزيتتىك الەۋەتپەن ايقىندالدى. الايدا، بۇگىندە ەلدىڭ ەكونوميكالىق مودەلىندە تەرەڭ ىرگەلى قايتا قۇرۋ ءجۇرىپ جاتىر. ەنەرگيا رەسۋرستارىنىڭ الەمدىك باعاسىنىڭ وزگەرۋىنە ادەتتەگى تاۋەلدىلىك يدەيالاردىڭ، ادامي كاپيتالدىڭ جانە سيفرلىق ماعىنالاردىڭ ەكونوميكاسىنا اۋىسادى. شىعارماشىلىق يندۋستريا جەرگىلىكتى تاۋاشالار نەمەسە دەمالىس ايماعى رەتىندە قابىلدانبادى-ول ءجىو-نى ءارتاراپتاندىرۋعا جانە جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جاڭا ستاندارتتارىن قالىپتاستىرۋعا قابىلەتتى ۇلتتىق دامۋدىڭ ينستيتۋتتاندىرىلعان ۆەكتورىنا اينالدى.

سەكتوردى زاڭداستىرۋ جانە جاڭا قۇقىقتىق مارتەبە

ساپالى كوشۋدىڭ باستى تريگگەرى اشىق نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازانى قۇرۋ بولدى. ەكونوميكالىق قىزمەت تۇرلەرىن (ەقجج) كرەاتيۆتى يندۋستريالاردىڭ رەسمي تىزىلىمىنە ەنگىزۋ پروسەسى — باستاپقى 43- 50-دەن استام باعىتقا دەيىن-نارىقتى "سۇر" ايماقتان شىعاردى. بۇل كينەماتوگرافيا، گەيمديەۆ، سيفرلىق انيماسيا، ساۋلەت، ديزاين جانە مۋزىكالىق پروديۋسەرلىككە مەملەكەتتىڭ سالىق جانە قارجى جۇيەسىنىڭ تەڭ قاتىسۋشىلارى بولۋعا مۇمكىندىك بەردى.

مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ مامانداندىرىلعان ەرەجەلەرىن قابىلداۋ كرەاتيۆتى كاسىپكەرلەرگە ىنتالاندىرۋدىڭ تۇسىنىكتى قۇرالدارىنا قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەردى. ولاردىڭ قاتارىندا جەڭىلدىكتى سالىق رەجيمدەرى، ستارتاپتاردى گرانتتىق قارجىلاندىرۋ، پاتەنتتىك قۇقىقتاردى تىركەۋگە ارنالعان شىعىنداردى سۋبسيديالاۋ جانە حالىقارالىق يۋريسديكسيادا زياتكەرلىك مەنشىكتى قورعاۋ بار. ناتيجەسىندە ەلىمىزدە ون مىڭداعان كرەاتيۆتى كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى تىركەلگەن، ال قۇرىلاتىن جالپى قوسىلعان قۇن سالاسىنىڭ جالپى كولەمى ءجىو–ءنىڭ 1،5-2% بەلگىسىنە جاقىنداپ، تۇراقتى ءوسۋدى كورسەتەدى.

فيلمدەر، ساندىق مازمۇن جانە GameDev

قازاقستاندىق كرەاتيۆتى ءونىم جەرگىلىكتى قۇبىلىس بولۋدان قالدى جانە حالىقارالىق نارىقتاردى بەلسەندى تۇردە جاۋلاپ الۋدا. ءۇش نەگىزگى سەگمەنت جوعارى كونۆەرسيانى كورسەتەدى:

وتاندىق كينەماتوگرافيا: جەرگىلىكتى پروكات قارقىندى دامىپ كەلەدى: وتاندىق كارتينالار شەتەلدىك بلوكباستەرلەردى ۆىتىستىرىپ، كاسسالىق رەكوردتاردى جاڭارتىپ قانا قويمايدى، سونىمەن قاتار جەكە ينۆەستيسيالاردىڭ جوعارى قايتارىمىن كورسەتەدى.

مۋزىكا يندۋسترياسى جانە ساندىق مازمۇن: قازاقستاندىق ورىنداۋشىلار، ساۋند-پروديۋسەرلەر جانە كليپمەيكەرلەر ۇلتتىق مادەني كودتىڭ ءساتتى ەكسپورتتالاتىنىن دالەلدەي وتىرىپ، الەمدىك اعىندىق پلاتفورمالاردا تانىمال برەندينگ قالىپتاستىردى.

بەينە ويىنداردى دامىتۋ جانە IT-شىعارماشىلىق (GameDev): يننوۆاسيالىق سايتتاردىڭ تۇرعىندارى جاھاندىق اۋديتورياعا باعىتتالعان جوعارى قوسىلعان قۇنى بار ويىن جانە ءموبيلدى ونىمدەردى جاسايدى.

ورتالىقسىزداندىرۋ: استانالاردان ايماقتىق حابتارعا دەيىن

ۇزاق ۋاقىت بويى كرەاتيۆتى بەلسەندىلىكتىڭ ەپيسەنترى تەك الماتى مەن استانا بولدى. الايدا قازاقستاندىق مودەلدىڭ زاماناۋي ەرەكشەلىگى اۋقىمدى ورتالىقسىزداندىرۋ بولدى. قاراعاندى، اقتوبە، پەتروپاۆل، شىمكەنت جانە باسقا وڭىرلەردە وڭىرلىك شىعارماشىلىق كەڭىستىكتەر مەن مەديا-حابتار قۇرۋ مۇمكىندىكتەر كارتاسىن وزگەرتۋدە.

ايماقتىق كلاستەرلەر جاس ماماندارعا كوۆوركينگتەر، ءتۇسىرىلىم پاۆيلوندارى، جوعارى تەحنولوگيالىق جابدىقتار جانە ينكۋباسيالىق باعدارلامالار ۇسىنۋ ارقىلى بىلىكتى كادرلاردىڭ وبلىستاردان كەتۋ دەڭگەيىن تومەندەتەدى. سونىمەن قاتار، قازىرگى زامانعى ەتنو — ديزاين مەن قولونەردەن باستاپ يندۋستريالدى جانە تاريحي مۇرانى قايتا قاراستىراتىن دەرەكتى فيلمگە دەيىنگى ەڭ شىنايى كونتەنت ايماقتاردا قالىپتاسادى.

كەدەرگىلەر جانە ستراتەگيالىق الەۋەت

قارقىندى وسۋگە قاراماستان، سەكتور كەشەندى قيىندىقتارعا تاپ بولادى:

ينستيتۋسيونالدى لاكۋندار. ينۆەستيسيالىق تارتىمدى فرانچايزينگتەرگە يدەيالاردى جيناي الاتىن جۇيەلىك ءوندىرىس بۋىنىنىڭ تاپشىلىعى ءالى دە سەزىلۋدە.

اۆتورلىق قۇقىقتى قورعاۋ. قاراقشىلىق ماسەلەلەرى جانە سيفرلىق اكتيۆتەردى مونەتيزاسيالاۋ تەتىكتەرىنىڭ جەتىلمەگەندىگى زاڭنامانى ۇنەمى جاڭارتىپ وتىرۋدى تالاپ ەتەدى.

ەكسپورتتىق ديستريبۋسيا. الىس شەتەلدەردىڭ نارىقتارىنا شىعۋ اگرەسسيۆتى ماركەتينگ پەن حالىقارالىق ۆەنچۋرلىق كاپيتالدى تارتۋدى تالاپ ەتەدى.

قازاقستاننىڭ كرەاتيۆتى ەكونوميكاسى – بۇل جاي عانا ەستەتيكالىق ترەند ەمەس، يكەمدى، سىرتقى كۇيزەلىستەرگە ءتوزىمدى قوعامدى قالىپتاستىرۋدىڭ ستراتەگيالىق پلاتفورماسى. جەكە كاسىپكەرلىكتىڭ، مەملەكەتتىك ينفراقۇرىلىمدىق قولداۋدىڭ جانە باي مادەني بەكگراۋندتىڭ سينەرگياسى قازاقستاننىڭ ورتالىق ازيانىڭ باستى كرەاتيۆتى جانە تەحنولوگيالىق تورابى مارتەبەسىن بەكىتۋى ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسايدى.

 

قاتىستى تەگتەر :

قاتىستى ماقالالار