كەشە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇتان نازاربايەۆتىڭ جارلىعىمەن دانيار اقىشيەۆ ق ر ۇلتتىق بانك ءتوراعاسى بولىپ تاعايىندالدى. ال بۇعان دەيىن اتالعان بانكتىڭ تىزگىنىن ۇستاعان قايرات كەلىمبەتوۆتىڭ قانداي قىزمەتكە باراتىنى بەلگىسىز. ايتسە دە، قوعامدى ءقازىر قايرات نەمات ۇلىنىڭ تاعدىرى ەمەس باسقا ماسەلە الاڭداتىپ وتىر. ول، ارينە، دانيار اقىشيەۆتىڭ اقشا ساياساتىندا قانداي جاڭالىق اكەلەدى دەگەن سۇراق.
دانيار اقىشيەۆ باس بانك باسشىلىعىنا تاعايىندالا سالا ەلىمىزدىڭ بەلدى ساراپشىلارى پىكىر بىلدىرە باستادى. ءبىر ساراپشى باس بانكيردىڭ تاجىريبەسى قارجىلىق قيىندىقتاردان الىپ شىعۋا جەتەدى دەسە، ەندى ءبىرى ونى كەتكەن كەلىمبەتوۆتىڭ ىزىمەن كەتەدى دەپ ساۋەگەيلىك جاساپ جاتىر. ماسەلەن بەلگىلى ساياساتتانۋشى دوسىم ساتبايەۆتىڭ ايتۋىنشا دانيار اقىشيەۆ جاقسى مامان كورىنەدى. الايدا، ول سۋ جاڭا ءتوراعانىڭ ۇلتتىق بانكتىڭ مۇددەسىن قورعاپ، ءوزىنىڭ قاعيدالارىمەن جۇمىس ىستەتە الاتىن گريگوريي مارچەنكو سياقتى ستراتەگيالىق ويىنشى ەمەس دەگەن پىكىردە. ال، بەلگىلى ەكونوميست ولجاس قۇدايبەرگەنوۆ بولسا، اقىشيەۆتىڭ تاعايىندالۋىنا وڭ كوزقاراسپەن قارامايتىنىن ايتادى. ونىڭ باستى ءۋاجى دانيار تالعات ۇلى بۇعان دەيىن قارجى رەتتەۋشى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارىنان باسقا جوعارى قىزمەتتە بولعان جوق دەگەنگە سايادى.
ايتسە دە، دانيار اقىشيەۆتىڭ تاعايىندالۋىنا وڭ كوزقاراسپەن قارايتىن ساراپشىلار دا بارشىلىق. ماسەلەن، ازامات جولداسبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا دانيار اقىشيەۆتىڭ ەكى ۇلكەن ارتىقشىلىعى بار. ونىڭ ءبىرىنشىسى ۇلتتىق بانكتە ۇزاق ءارى كاسىبي تۇردە جۇمىس ىستەۋى جانە اقوردا قابىرعاسىنداعى تاجىريبەسى.
– دانيار اقىشيەۆتىڭ جاسىنىڭ كىشى بولۋى قورقىنىشتى ەمەس. ول تىم جاس ەمەس. دانيار اقىشيەۆ پەن باقىت سۇلتانوۆ جاستارعا ۇلگى دەپ بىلەمىن: ول ءبىر ۇيىمدا ساپالى جۇمىس ىستەۋ ارقىلى جەتىستىككە جەتۋگە بولاتىنىن كورسەتتى - كەشەگى تۇلەكتەن بۇگىنگى باسشىعا دەيىن. مەنىڭ بىلۋىمشە، بۇل ازىرشە قازاقستاندىق مەملەكەتتىك ورگاندار ءۇشىن وتە بىرەگەي مانساپ – دەدى ول.
الايدا، جولداسبەكوۆ جاڭا ءتوراعانىڭ الدىندا تەڭگەگە دەگەن سەنىمدى كۇشەيتىپ، بانك دەپوزيتتەرىن قالپىنا كەلتىرۋ ماسەلەسى تۇرعانىن ايتادى. سونداي-اق، ول نەسيە جانە ينۆەستيسيالىق بەلسەندىلىكتى ارتتىرۋ ەڭ ماڭىزدى ماسەلە ەكەنىن باس بانكيردىڭ ەسىنە سالدى.
تەڭگە دەمەكشى، قازىرگى تاڭدا حالىقتىڭ ءتول اقشاعا دەگەن سەنىمى ازايىپ وتىر. بۇل سەنىمسىزدىك دوللار 180 تەڭگەدەن 280-گە كوتەرىلگەن كەزدە كۇرت كۇشەيدى. ماسەلەن، بۇگىندە ازاماتتاردىڭ جيعان-تەرگەن اقشاسىن دەپوزيتتە اقش دوللارىمەن ساقتاۋعا ەرەكشە قۇلشىنىسى بايقالىپ وتىر. وكىنىشكە وراي، سونىڭ سالدارىنان ءتول تەڭگەمىز جەتىم بالانىڭ كۇيىن كەشۋدە. ەگەر بۇل ءۇردىس وسىلاي جالعاسا بەرسە ءتول تەڭگەنىڭ تاعدىرى تاعىرىققا تىرەلەدى. سوندىقتان دا باس بانكير ەڭ بىرىنشىدەن تەڭگەگە دەگەن حالىقتىڭ سەنىمىن ارتتىرۋى كەرەك. بۇل ءبىر.
ەكىنشىدەن، دانيار تالعات ۇلى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەگى بەيبەرەكەتسىزدىكتى جونگە قويسا نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. مىسالى، اتالعان بانكتەر شەت ەلدەن نەبارى 2-3 پايىزبەن نەسيە الىپ، ونى حالىققا 20، ءتىپتى 50 پايىزبەن بەرىپ وتىر. ەگەر، ۇلتتىق بانك بىردى-بىرگە سوققان قارجى ۇيىمدارىنان «شەتەلدەن 2-3 پايىزبەن العان نەسيەنى حالىققا 10 پايىزدان ارتىق وسىممەن بەرمە» دەپ تالاپ ەتسە قاراپايىم حالىق كاسىپكەرلىككە ۇمتىلار ەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە قازىناعا سالىق تولەۋشىلەردىڭ قاتارىن ارتتىرىپ، الەۋمەتتىك الەۋەتىمىزدى جاقسارتادى. وكىنىشكە وراي، ءقازىر قاراپايىم حالىقتىڭ نەسيە الىپ، كاسىپ اشۋى مۇمكىن ەمەس. ويتكەنى، كاسىپكەرلىكتى دامىتىپ، ءارى العان ناسيەڭدى ۋاقىتى تولەپ وتىرۋ قيىن. ال، ۇكىمەتكە قاراپايىم حالىقتىڭ كاسىپ اشىپ، ءوز كۇندەرىن وزدەرى كورگەنى ءتيىمدى ەمەس پە؟ ەدەشە باس بانكيردىڭ باس قاتىراتىن بىردەن-بىر جۇمىسى وسى نەسيە باعدارلامالارى بولسا كەرەك.
قازىرگى تاڭدا ەكس-بانكير قايرات كەلىمبەتوۆتى قارالاعان ءارتۇرلى اڭگىمەلەر ايتىلىپ جاتىر. الايدا، ءبىزدىڭ ەلدىڭ جاعدايىندا باس بانكير كىم بولسا دا قازىرگى قالىپتاسقان كۇردەلى جاعدايعا وزگەرىس جاساي الماس ەدى. سونداي-اق، الداعى ۋاقىتتا دانيار اقىشيەۆتى دە ەشكىم بىردەن اقش دوللارىن اۋىزدىقتاپ، اقشا ساياساتىندا الدىنا جان سالمايدى دەپ ايتا المايدى. سوعان قاراماستان كوپشىلىك بۇل تاعايىنداۋدان ۇلكەن ءۇمىت كۇتىپ وتىر. ءۇمىتسىز شايتان دەگەن...
سەرىك جولداسباي
استانا
