الماتىدا «الەمدىك كەڭىستىكتە ورتالىق ازيا ەلدەرى عىلىمىنىڭ ىنتىماقتاسۋى» اتتى حالىقارالىق فورۋمى بولىپ ءوتتى. وعان عىلىمي ەڭبەكتەرى جوعارى كورسەتكىشكە يە بولعان قازاقستان، رەسەي، ازەربايجان، وزبەكستان، قىرعىزستان، تاجىكستان، تۇرىكمەنستان، تۇركيا جانە موڭعوليانىڭ عالىمدارى قاتىسىپ، ورتالىق ازيا ايماعىنىڭ الەمدىك عىلىمي ورتامەن بايلانىسى تۋرالى پىكىر الماسىپ، عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ قورىتىندىسى جانە ىس-تاجىريبەلەرىمەن ءبولىسۋ جوسپارلارىن جاسادى. 2011 جىلى العاش رەت ۇيىمداستىرىلعان عالىمدار فورۋمىندا ەلباسى قازاقستاندىق عالىمداردىڭ بەدەلدى حالىقارالىق عىلىمي مالىمەتتەر قورىنا شىعۋى وتاندىق عىلىمدى دامىتۋداعى ماڭىزدى باعىتتاردىڭ ءبىرى بولىپ سانالاتىنىن العا تارتقان ەدى.
قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدەگى 250-گە جۋىق جوعارى وقۋ ورىندارى مەن عىلىمي-زەرتتەۋ ۇيىمدارى Thomson Reuters جانە Springer كومپانياسىنىڭ بەدەلدى عىلىمي مالىمەتتەر قورىن ەركىن پايدالانۋدا. سوڭعى ءتورت جىلدا Thomson Reuters كومپانياسىنىڭ Web of Science Core Collection مالىمەتتەر قورىن پايدالانۋدا قازاقستاندىق ىزدەنۋشىلەردىڭ سانى 4 ەسەگە وسكەنىن بايقايمىز.
فورۋم اياسىندا «ۇلتتىق عى­لىمي-تەحنيكالىق اقپارات ورتا­لىعى» اق جانە Thomson Reu­ters كومپانياسى عىلىمي ەڭبەك­تەرى جوعارى باعالانعان ۇزدىك عا­لىمدارعا «عىلىم كوش­باس­شىسى» تاۋەلسىز ماراپاتىن تاپسىر­دى. فيزيكا سالاسى بويىنشا جو­عارى اۆتورلىق دايەكسوز كەلتىرۋ كور­سەتكىشىنە يە بولعان التى جاريا­لىنىمنىڭ ۇشەۋى ل.ن.گۋميليەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ پروفەسسورى ءراتباي مىرزاقۇلوۆتىڭ ەن­شىسىنە ءتيىپ وتىر. سونىمەن قاتار، في­زي­كا-تەحنيكا ينستيتۋ­تىنىڭ عا­لىمدارى ەرنست بووس، بولات جاۋتىكوۆ، نيكولاي پوك­روۆسكيي، اسەت باراقبايەۆ سىندى عالىمدارىمىز عىلىمي اۆتورلىق ماقالالار دايىنداپ، جوعارى دايەك ءسوز كەلتىرۋ كورسەتكىشىنە قول جەتكىزدى.
«نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ» بەلگىلى حيميكتەرى جۇماباي باكەنوۆ پەن ءاسيا ەرمۇحامبەتوۆا كانادالىق ارىپتەستەرىمەن بىرلەسىپ اككۋمۋلياتورلى باتارەياعا قاجەتتى جاڭا كومپوزيتتى كاتودتىڭ ءتۇرىن ويلاپ تاپتى. ال ل.ن.گۋميليەۆ اتىن­داعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەر­سي­تە­ءتىنىڭ حيميك عالىمدارى يرينا ىرگەبايەۆا مەن دينارا ءبىرىم­جا­نوۆا، اقش پەن قىتايداعى ءارىپ­تەس­تەرىمەن بىرلەسىپ عىلىمي-زەرت­تەۋ جۇ­مىستارىن جۇرگىزىپ، CO2 قۇرا­مىنداعى گازدى قوسىندىلارىنان فلۋورەسەنتتى حەموسەنسوردى كەڭ كولەمدە زەرتتەگەن.
ءومىر تۋرالى عىلىم سالاسى بويىنشا ەڭبەكتەنگەن مەديسينا ماماندارى داۋرەن ءادىلباي مەن ديليارا قايداروۆا قاتەرلى ىسىك اۋرۋىنا ەمدەۋگە قاتىستى تىڭ عى­لىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن ۇسىن­دى. قازاق ەگىنشىلىك جانە ءوسىم­­دىكتانۋ عىلىمي-زەرتتەۋ ينس­تيتۋتىنىڭ بيولوگتارى – مينۋرا ەسىمبەكوۆا مەن ايگۇل ابۋعالييەۆا جانە وسىمدىكتەر بيولوگياسى جانە بيوتەحنولوگياسى ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرلەرى ءساۋ­لە ابۋعالييەۆا مەن ەرلان تۇرىس­بە­كوۆ بيدايدىڭ گەنەتيكاسىن زەرتتەۋ تۇرعىسىنداعى حالىق­ارالىق جوباعا قاتىسىپ، مۇمكىن­دىكتەرىن پاش ەتتى.
ۇزاق جىلدار بويى عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن تا­ريحشى-ارحەولوگ ۆيكتور زاي­بەرت ادامزات بالاسى ەڭ ال­عاش، ياعني 6 مىڭ جىل بۇرىن قازاق توپىراعىندا جىلقى قولعا ۇيرەتىلگەنىن دالەلدەپ بەردى. ونىڭ عىلىمي جۇمىسى 2009 جى­لى «Science» جۋرنالىندا جاريالانىپ، جوعارى اۆتورلىق دايەكسوز كەلتىرۋ كورسەتكىشىنە يە بولعان.
ورتالىق ازيا ايماعىنان «الەم­دەگى ۇزدىك زەرتتەۋلەر» قاتار­ىنا ەنگەن موڭعوليا ۇلتتىق ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ عالىمى ەنحبايار پۋريەۆ­جاۆ (Enkhbayar Purevjav) بيو­لوگيا جانە مولەكۋليارلىق فيزيكا بويىنشا جاريالانعان ەڭبەك­تەرى ءۇشىن «عىلىم كوشباسشىسى» اتاعىنا يە بولدى.
ال «عىلىم كوشباسشىسى» ما­را­پاتى – تانىمال فيزيك، وزبەك­ستان عىلىم اكادەمياسىنا قا­راس­تى يادرولىق فيزيكا ينستي­تۋتى­نىڭ زەرتحانا جەتەكشىسى بەكزوت يۋلداشيەۆقا دا بەرىلىپ وتىر.
سونىمەن قاتار، قىرعىز مەديسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى تالانتبەك سوورونبايەۆ دۇنيە­جۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيى­مىنىڭ دەمىكپە اۋرۋىنا قارسى كۇرەس ءىس-شاراسىنا بەلسەنە قاتى­سىپ، تىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىس­تارىن جۇرگىزىپ، كوزگە تۇسكەن.
كليماتتىق وزگەرىستەردى جۇيەلى زەرتتەگەن تاجىك عالىمى ءانۋار حاميدوۆ پەن تۇرىكمەن فيزيگى اللابەرگەن اشىرالييەۆتىڭ دە عىلىمي جاريالىمدارى دا جوعارى اۆتورلىق دايەكسوز كەلتىرۋ كورسەتكىشىنە يە بولىپ، «عىلىم كوشباسشىسى» ماراپاتىنىڭ يەگەرى اتانۋلارىنا جول اشتى.

"قامشى"سىلتەيدى

دەرەككوز: ەگەمەن قازاقستان