كيەلى ۇڭگىر – جوعارى كۇش-قۋاتتى، تازا ەنەرگەتيكالىق اۋا اعىمدارى شوعىرلانعان تولقىندى جەر
اقمەشىت ۇڭگىرىنە مىرزاتاي اعا ارنايى كەلدى. اكادەميك مىرزاتاي جولداسبەكوۆ. قازاقستان بوداندىق قامىتىن موينىنان سىپىرىپ ەركىن، ازات ەل بولعاندا ەلباسىنىڭ قاسىندا بولىپ، مەملەكەتىمىزدىڭ ءتۇتىنى ءتۇزۋ ۇشۋىنا، اياعىنان قاز-قاز تۇرىپ جەءتىلۋىنە ۇيىتقى بولعان بىرەگەي ازاماتتارىمىزدىڭ cاناتىنان.
رەداكسيادان شۇعىل تاپسىرما ءتۇسىپ، اقمەشىتكە بىرگە بارا الماي قالعانبىز. ۇيالى تەلەفون ارقىلى حابارلاستىق. اعا تولقۋلى.
الەمنىڭ جەتى كەرەمەتىنىڭ ءبىرى دەگەن جوق، ءبىراق سوعان جەتەعابىل وي ايتتى.
جەر استىنداعى اقمەشىت ءۇڭگىرى تۋرالى تالاي رەت جازىپ، جانايقايىمىزدى ەشكىمگە جەتكىزە الماپ ەدىك. قايراتكەر اعانىڭ ارنايى ىزدەپ كەلگەندىگى جۇرەك جىلىتقان.
قازاقتا قاسيەتتى، كيەلى جەرلەر كوپ. سونىڭ ءبىرى – بايدىبەك اۋدانىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان اقمەشىت ۇڭگىرى. ونىڭ قاسيەتتىلىگى نەدە دەگەن ساۋالعا جاۋاپ بەرمەس بۇرىن مىنا ءبىر اقيقاتتى ەسكە سالعىمىز كەلەدى.
دۇنيەجۇزىنىڭ جۇرتى ءساتى تۇسسە تيبەت تاۋىنا شىعىپ، كوكىرەك كەرە دەم الىپ، شامبالالار قاسيەتىن جۇرەگىنەن وتكىزۋگە قۇمبىل.
قولى جەتكەندەر بويىنداعى كەسەلدەردەن ارىلدىم، جان-دۇنيەم تازاردى دەپ كەلەدى.
قۇي سەنىڭىز، قۇي سەنبەڭىز، اسپانمەن امانداسقان سول تيبەت تاۋلارىنىڭ قاسيەتى وسى ءبىزدىڭ اقمەشىت ۇڭگىرىندە بار. مۇمكىن ارتىق، مۇمكىن كەمدەۋ…
گەوماگنيتتىك تولقىنداردى زەرتتەپ جۇرگەن ءمۇساتىللا توقانوۆتاي عالىمنىڭ باسقا شارۋاسىن جيىپ قويىپ اقمەشىت دەپ شىرىلداۋىنان وسىنى ۇققايسىز. توقانوۆ جوقتى-باردى تەرمەلەيتىن، ءقازىر كوپ ءسوز بولىپ جاتقانداي عىلىمي ەڭبەگىن بىرەۋدەن كوشىرىپ الاتىن جولدان قوسىلعان جولبيكە عالىم ەمەس، ناعىز عالىم، ۇلتقا جانى اشيتىن مەملەكەتشىل عالىم. سول ايتادى.
گەوماگنيتتى تولقىن – سولتۇستىكتەن وڭتۇستىككە، شىعىستان باتىسقا باعىتتالعان گەوماگنيتتى جولاقتار. جۇمىس ورنىڭىز نەمەسە جاتىن توسەك ورنىڭىز وسى جولاق بويىندا ورنالاساتىن بولسا، ادام اعزاسى قان-تامىر، بۋىن اۋرۋلارىنا جانە قاتەرلى ىسىك اۋرۋلارىنا بەيىم بولادى. سول سياقتى جامان ەنەرگيا: ءتىل، كوز، قارعىس ءسوز ادام اعزاسىنا كىر ەنەرگيا تۇرىندە جينالادى.
كيەلى اقمەشىت ۇڭگىرى جوعارعى كۇش-قۋاتتى، تازا ەنەرگەتيكالىق اۋا اعىمدارى شوعىرلانعان تولقىندى ايماقتا ورنالاسقان. اقمەشىت ۇڭگىءرىنىڭ كۇمبەز شاڭىراقتى قۇرىلىمى ادام اعزاسىنا وڭ اسەر ەتىپ، كىر ەنەرگيادان تازارتىپ، يممۋندىق كۇش-قۋاتىن وياتىپ، كەلەڭسىز اۋرۋ-سىرقاۋدان ارىلتادى.
جاقىندا مۇسەكەڭ «مانكەنت» شيپاجايىندا دەمالعان. شيپاجايعا دەرتتى ادامدار كوپ كەلەدى.
قاۋىشقان ساتتەرىندە ەم-دومنىڭ ەسكى سىرقاتتى قوزعاعانىن، جانى قينالعانىن ايتادى.
استانالىق قاسىمبايەۆا تالسىننىڭ قان قىسىمى 180 بولعان.
الماتىلىق نۇربايەۆا گۇلباحيرانىڭ ەسكى استماسى قوزىپ، ءبىر كۇندە ءۇش رەت جەدەل جاردەم شاقىرعان. قارعا ادىم جەر باسۋى قيىن.
ءمۇساتىللا توقانوۆ اقمەشىت ۇڭگىرى تۋرالى ايتقاندا التايدان، اتىراۋدان كەلگەندەر بارماققا قيىلىپ ءوتىنىپتى.
جولدا ءبارى ءبىر شيپاسى تيەر دەپ دومالاق انا كەسەنەسىنىڭ جانىنداعى بۇلاققا بارىپ، ءۇستەرىنە شەلەكتەپ سۋ قۇيعان.
الدىندا توقانوۆ ارناۋلى قۇرىلعىسىمەن ءبارىن تەكسەرگەندە ۇشەۋىنىڭ عانا ءبيوورىسى تازا بولعان ەكەن. بۇلاقتان كەيىن ەشتەڭە وزگەرمەگەن.
كەرەمەت اقمەشىت ۇڭگىرىنەن سوڭ باستالىپتى. قان قىسىمى تىم جوعارى قارعا ادىم جەر ءجۇءرۋدى اۋىرسىناتىن استماتيك گۇلباحيراڭىز دا، تالسىن دا قۇر اتتاي جەلىپ ءجۇر دەيدى. تالسىننىڭ قان قىسىمى 120، ال گۇلباحيرادا ەنتىكپە اۋرۋىنان دىم جوق. كەشكە بي جارىسىنان جۇلدە الىپتى.
بۇل ايتىلعاندار الگى اۋرۋلاردى اقمەشىت ۇڭگىرى قۇلان-تازا ايىقتىردى دەگەندى ءبىلدىرمەيدى.
ءبىراق ەمىنە شيپا بولاتىندىعىن كورسەتتى. قانداي، قالاي ەكەندىگىن جوعارىدا ايتتىق.
اقمەشىت – اللانىڭ مەيىءرىءمىمەن ەرەكشە جاراتىلعان جەر. ودان قولدان اۋليە جاساپ، جۇرتتى شاتاستىرۋدان، اقشا جاساۋدان ابايلاۋ كەرەك.
قازاق اتامىزدان «جاقسى جەرگە جاتساڭ جاقسى ءتۇس كورەسىڭ» دەگەن ءسوز قالعان. ونى اركىم ءارقالاي تۇسىنەدى. بىرەۋ باسىڭدا قوس جاستىق، استىڭدا ءۇش كورپە، جامىلعانىڭ قۇس كورپە بولسا، قونعان ۇيىندە ىشكەنىڭ الدىڭدا، ىشپەگەنىڭ ارتىڭدا، كوڭىلىڭ شات بولسا جاقسى جەر، جاقسى قونىس دەگەنىڭىز وسى شىعار دەپ تۇسىنەدى.
راسىندا، سولاي ما؟!
ءبىر جاقسى تانىسىمىز شىمكەنت شاھارىنىڭ قاق تورىنەن جەر ءۇي الاتىن بولدى. بانكتەن. قارىزىن تولەمەي كەتكەن ازاماتتىڭ بەرەشەگىن جاباتىن ءۇي. ەكى قاباتتى، اۋلاسى دا كەڭ. باسسەينى بار. ءبىراز قاراجات شىعارساڭ شىمكەنتتەگى ۇيلەردىڭ الدى بولماسا دا سوڭى بولمايدى. كوڭىلگە كۇدىك تۋدىرعانى ءۇي قۇنىنىڭ ارزاندىعى. شامامەن بۇل اۋداندا جەردىڭ ءوزى 50-60 مىڭ دوللار شاماسىندا بولسا، ەكى قابات ءۇيىڭىزدىڭ قۇنى وسى شامالاس. تاعى ءبىر تاڭعالارلىعى تالاي ادام جالعا الىپ، كوپ تۇراقتاماعان. ءۇي ىشىنە كىرسەڭ ەڭسەڭدى الباستى باسقانداي ءبىر كوڭىلسىزدىك يەكتەيدى. نەگە؟
كوڭىلگە كۇدىك كىرگەن. ءۇي الماق دوسقا گەوماگنيتتىك تولقىنداردى زەرتتەپ جۇرگەن عالىم ءمۇساتىللا توقانوۆ جايىن ايتتىق.
بانكتىڭ وكىلى دە كەلدى. قولىندا ءبىر بۋما كىلت. ءمۇساتىللا توقانوۆ قاقپا الدىندا گەوماگنيتتىك تولقىنداردى باقىلايتىن اسپابىن شىعاردى. قاقپادان بىرەر قادام اتتاعاننان كەيىن-اق قولىنداعى قوس سىم تەمىر بىر-بىرىنە جەلىمدەپ تاستاعانداي جازىلمايدى. اۋلانى اينالدى. ەكىنشى قاباتقا كوتەرىلدى. كورشى ءۇيدىڭ اۋلاسىن شالدى. قوس سىمنىڭ اراسى جازىلمايدى. جوعارى كوتەرىلدىك. ۇيدەن ۇزادىق.ايقاسىپ تۇرعان قوس سىمنىڭ اراسى اجىراپ، ەكى جاققا اۋناپ ءتۇستى.
– مىنا ۇيلەر سايدا ورنالاسقان. گەوماگنيتتىك تولقىننىڭ وشاعىندا جاتىر. الماعاندارىڭىز ماقۇل. اۋرۋ بولاسىزدار، جولدارىڭىز بايلانادى.
قازاقستان بويىنشا گەوماگنيتتىك تولقىنداردى زەرتتەپ ءجۇرگەن بىردەن-بىر عالىم وسىلاي دەدى.
ءۇي الىنبايتىن بولدى. ءۇنسىز تۇنجىراپ جۇرگەن بانك قىزمەتكەرى ەزۋ تارتتى.
– ريزامىن سىزدەرگە، – دەدى. مەنىڭ مىندەتىم بورىشكەردىڭ ءۇيىن ساتىپ، بانك قارجىسىن قايتارۋ. تالاي كليەنت اكەلدىك. قىزىعىپ كەلەدى، الام دەيدى. ۇيگە كىرگەن سوڭ «ەڭسەنى باسادى ەكەن» دەپ كەتە بەرەتىن ەدى. سەبەبىن ەندى ۇقتىم، – دەدى.
ال، ەلدى ۇرەيلەندىرەتىن گەوماگنيتتىك تولقىن دەگەن نە، ونى قالاي بىلۋگە بولادى. ودان قۇتقاراتىن قانداي كۇش بار؟! ءبىز عالىم ءمۇساتىللا توقانوۆتىڭ تۇجىرىمدارىن تارقاتىپ كورەيىك.
ەرتەدە ادامدار جەر قىرتىسىنىڭ جارىلىستارى ويپاڭ، ساي جەرلەرگە جانە وزەننىڭ بۇرىنعى ارنالارىنا وزدەرى تۇراتىن ءۇيلەرىن سالماعان. ۇيلەرىن تەك بيىك، تەگىس، تازا جەرلەرگە سالعان. ءبىزءدىڭ اتا-بابالارىمىز كوشپەندى قالىپتا ءومىر سۇرگەندىكتەن، جازدىق جايىلىمدارعا شىققاندا قوي مالى قاي جەرگە ءۇيىرىلىپ جاتسا، سول جەرگە ۇيلەرىن تىككەن. سەبەبى، قوي مالى، تەگىس قىراتتى جەرلەردى قالايدى، سايعا ۇيىرىلمەگەن.
حالىق كيەلى تازا جەرلەردى ءبىلىپ ونداي جەرلەردى كيەلى ەمدىك قاسيەتتى جەرلەر دەپ اتاعان. رەسەيدە ەمدىك قاسيەتى بار «رەپينو» دەگەن جەرگە حالىق اعىلىپ كەلىپ جاتادى. بۇل جەردە ادام اعزاسىنا ەمدىك قاسيەتپەن اسەر ەتەتىن كۇشتى قۋاتتى تولقىندى اۋا اعىمدارى شوعىرلانعان. ۋكراينانىڭ استاناسى كييەۆتىڭ باستى كوشەسى كرەششاتيكتىڭ اياعىندا دنەپر وزەنىنىڭ جانىندا 18 مەتر جەر استىندا حريستيان شىركەۋى بار. قىسى-جازى وندا +18°س قوڭىر سالقىن تەمپەراتۋرا ساقتالىپ تۇرادى.
ادامزات كۇمبەز شاڭىراقتى عيماراتتار ادام اعزاسىنا جايلى اسەر ەتەتىندىگىن بۇرىنان بىلىپ-سەزگەن. امەريكانىڭ عارىشتى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ («ناسا») مالىمەتتەرى بويىنشا كۇمبەز شاڭىراقتى عيماراتتاردا شوعىرلانعان كوسموستىق ەنەرگيا اۋانىڭ قۇرامىنداعى يوندى ءبولشەكتەردى ءوزگەرتىپ، اۋاداعى كەلەڭسىز باكتەريالاردى جويىپ، تازارتاتىندىعى زەرتتەلگەن. كۇمبەز شاڭىراقتى عيماراتتا بولعان ادامعا وڭ اسەر ەتىپ، ادامنىڭ دەنەسى جەڭىلدەپ، بيولوگيالىق اعزاسى (اۋراسى) تازارادى. سودان وي-سانا سەزىمى وزگەرىپ، قاتىگەزدىك سياقتى جامان ويلاردان ارىلىپ، مەيرىمدىلىككە بوي ۇرادى. دەنساۋلىعىندا كىناراتتار بولاتىن بولسا، كىر ەنەرگيادان ارىلىپ، اعزاداعى كلەتكالاردىڭ جۇمىستارى جاقسارىپ، يممۋندىق كۇش-قۋاتى ويانىپ دەنەسى كەيبىر كەلەڭسىز اۋرۋلاردان تازارادى.
عاسىرلار بويى جيناقتالعان ءتاءجىريبەلەرءدىڭ ارقاسىندا اقش-تىڭ اق ءۇيى، قازاقستاننىڭ اق ورداسى، جەتى كەرەمەتتىڭ ءبىرىنە جاتاتىن ءۇندىستانداعى تادج ماحال، تۇركىستانداعى احمەت ياساۋي كەسەنەسى، تاعى سول سياقتى كۇمبەز شاڭىراقتى پيراميدا ىسپەتتەس الەم دۇنيەسىندەگى تاريحي عيماراتتار كوپتەپ كەزدەسەدى. بابالارىمىز جۇزدەگەن جىلدار بويى كۇمبەز شاڭىراقتى كيىز ۇيلەردە تۇرىپ، تۇرلەرى بىزگە ۇقساس تەرىسكەيدە تۇراتىن حاقاس ۇلتى ەكى قابات بۇعىنىڭ تەرىسى جابىلعان چۋمالاردا 50 گرادۋستىق قاقاعان ايازدا بالا-شاعاسىن ءوسىرىپ كەلگەن. ەرتەدەگى ەگيپەت ابىزدارى، مىڭداعان جىل بۇرىن سالىنعان شاڭىراق كۇمبەز ىسپەتتەس پيراميدانىڭ قاسيەتىن ادامداردى رۋحاني قايتا تۇلەتۋ ءۇشىن پايدالانا بىلگەن.
وسىنداي كيەلى جەرلەردىڭ ءبىرى ءوڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ءبايدىبەك اۋدانىنداعى كوكتەرەك اۋىلىنىڭ جانىنداعى قاراتاۋ سىلەمىنىڭ بوكتەرىندەگى كيەلى اقمەشىت دەگەن ۇڭگىر.
قاسيەتتى، كيەلى اقمەشىت 250 مەتر بيىكتىكتە تاۋدىڭ سىلەمىندە ورنالاسقان. ۇڭگىردىڭ كىرە بەرىسىندە ەنى شامامەن 10-15 مەتر كولەمىندە، ارنايى ورناتىلعان تەمىر ساتىمەن 35 مەتر تومەن تۇسكەندە بىردەن جازدىڭ اپتاپ ىستىعى +35، +40 گرادۋستان ۇڭگىردىڭ ءىشى قوڭىر سالقىن، +18-20°س سالقىن لەبى ۇرىپ تۇرادى. ۇڭگىردىڭ ءبىر كەرەمەتى: ەنى 60-80 مەتر، ۇزىندىعى 120 مەتر، بيىكتىگى شامامەن 35 مەتر كۇمبەز ىسپەتتەس.
ۇڭگىردىڭ ىشىندە كوپتەگەن جىلدار بويى قۇستاردىڭ تىرناقتارىمەن كەلگەن وسىمدىك تۇقىمدارىنىڭ ارقاسىندا وسىپ-ونگەن نەشە ءتۇرلى اعاشتار مەن وسىمدىكتەر بار. مۇندا ءارتۇرلى قۇستار مەكەن ەتەدى. ۇڭگىردىڭ ورتاسىندا 10-15 مەتر ءۇيىندى كوپتەگەن جىلدان بەرى جيىلعان. قازاقتا كيەءلى قۇس دەپ اتالاتىن ۇكىنىڭ ساڭىرىعىنىڭ ءۇيىندىسى جاتىر. شىراقشى اسقار دەگەن اقساقالدىڭ جاسى 75-تە، ونىڭ ايتۋى بويىنشا بۇل قۇستىڭ ساڭىرىعى جۇزدەگەن جىلدا جيىلعان دەيدى. اسقاردىڭ اتاسى، اكەسى جانە ءوزى وسى جەردە شىراقشى بولىپ اللانىڭ قالاۋى بويىنشا قىزمەت اتقارىپ كەلەدى ەكەن. كەيىنگى جىلدارى، ۇكى قۇسى ۇڭگىر ىشىندە نەشە ءتۇرلى جۇمىستار جۇرگىزىلە باستاعاندىقتان ۇشىپ كەتكەن ەكەن.
كيەلى اقمەشىت كۇمبەزىنىڭ ءار جەرىنەن سۋ تامشىلاپ تۇر. كۇمبەز شاڭىراقتىڭ قاسيەتىنىڭ ارقاسىندا قىسى-جازى تامشىلعانىمەن اۋا دا ەشقانداي كەلەڭسىز پاتوگەندى اۋرۋ باكتەريالارىنىڭ بولماۋ سەبەبىنەن ەشقانداي كوگەرۋ، ءشىرۋ تىرشىلىكتەرى بايقالمايدى.
ارنايى «بيولاكاسيالىق» قۇرالمەن اسىقپاي اقمەشىتتىڭ ءار مەترىن تەكسەرىپ شىققاندا، ۇڭگىر ىشىندە ادام دەنساۋلىعىنا كەرى اسەر ەتەتىن گەوماگنيتتى تولقىندى اسەرلەردى تاپپادىق.
قازاقي كوزقاراس داستۇرىمەن ايتاتىن بولساق، اقمەشىتتىڭ كەرەمەتتىلىگى سول، ادام اعزاسىن بايلايتىن جامان ەنەرگيا: ءتىل، كوز، دۋا جانە جامان جەردىڭ گەوماگءنيتتى اسەرلەرىن سىلىپ تاستايتىندىعىندا!
ءبىزدىڭ قازاقستان وڭىرىندە تەڭدەسى جوق ولكەلەرى مەن ءزاۋلىم تاريحي كەسەنەلەر كوپتەپ كەزدەسەدى. اقمەشىت تابيعاتتىڭ ءوزى تۋدىرعان – كيەلى جەر. مۇندا جارتى ساعات بولعان ادام كيەلى جەردىڭ قاسيەتىن ءوز اعزاسىمەن تولىق سەزىنە ءبىلۋ مۇمكىن ەمەس. كەم دەگەندە كۇنىنە ەكى رەت اقمەشىتءتىڭ ىشىندە ناماز وقىپ، اللاھ تاعالاعا قۇلشىلىق جاساپ، مەديتاسيا جاساسا ەمدىك قاسيەتى زور بولادى.
كيەلى اقمەشىت ۇڭگىرى جوعارى كۇش-قۋاتتى، تازا ەنەرگەتيكالىق اۋا اعىمدارى شوعىرلانعان تولقىندى جەر.
تىلسىم دۇنيەنى زەرتتەيتىن ەمءشى، عالىم كۇندەلىكتى 5-10 ادامنىڭ كىر ەنەرگياسىن تازارتا الاتىن بولسا، كيەلى اقمەشىت كۇندەلىكتى مىڭداعان ادامعا جاردەم بەرە الاتىن دەنساۋلىق ورتالىعى بولار ەدى.
اقمەشىت ۇڭگىرى تۋرالى ايتارىمىز وسى. وكىنىشكە قاراي، قازاقتىڭ اۋليە، امبيە دەسە قۇلاپ تۇسەتىنىن بىلەتىندەر وسىنداي كيەلى جەرلەردى اقشا تابۋ كوزىنە اينالدىرۋدى كوزدەيدى. مىناۋ پايعامباردىڭ تابانىنىڭ ءىزى، مىناۋ قۇران وقىعان جەرى، مىناۋ دارەت العان جەرى دەگەن سياقتى ءوتىرىكتەردى ويلاپ تاۋىپ، جايناماز جايىپ قويىپ، قۇران وقىپ، قولىڭداعى اقشاعا جالماڭداپ قاراپ وتىراتىندار اقمەشىتتە دە بار.
كوپ بەرسەڭ كوڭىلى كوتەرىلەدى، از بەرسەڭ سوگەدى. احيرەتتەن دە قورىقپايدى.
اقمەشىت ەشقانداي پايعامباردىڭ، اۋليەنىڭ مەكەنى ەمەس، جاراتقاننىڭ تىلسىم ءبىر دۇنيەسى، ەمدىك قاسيەتى بار ۇڭگىر ەكەندىگىن ءتىلىمىز جەتكەنشە ايتتىق. ەندى مۇنى ەل يگىلىگىنە قالاي اينالدىرۋعا بولادى؟!
اقمەشىت – بيو جانە ەكوتۋريزم. ناسيحاتى جاقسى بولسا تۋريستەردى ماگنيتتەي تارتاتىن كيەلى مەكەن.
ءبىزدىڭ ۇسىنىسىمىز، ءدال وسى جەردىڭ اۋماعىنا ساۋىقتىرۋ ورتالىعى سالىنۋى كەرەك.
سەبەبى، قانت ديابەتى، سۋسامىردىڭ بىردەن-بىر ەمى – تۇيە ءسۇتى. ودان دايىندالاتىن شۇبات، وڭتۇستىكشە ايتقاندا قىمىران. تۇيە جانتاق سياقتى اششى شوپتەردى جەيدى. ونىڭىز – اعزاڭىزداعى دەرتتەردى جۇلىپ الاتىن تازا ءدارۋمەن.
توقانوۆتىڭ تۇيە سۇتىنەن سۋسامىر سياقتى اۋرۋلاردى ەمدەۋگە بولاتىن قوندىرعى ويلاپ تاپقانىن عالامتوردان وقىپ، توكيونىڭ اتاقتى تەلەكانالىنان جۋرناليستەر كەلگەن.
قوندىرعىسىن جۇڭگو، موڭعوليا كاسىپكەرلەرى، عالىمدار سۇراپ ءجۇر. قوڭتورعاي تۇراتىن عالىم «ءوز ۇلتىما كەرەك» دەپ ساتقىسى كەلمەيدى. ءبىراق، «اۋىلداعىنىڭ اۋىزى ساسىق» دەگەندەي، عالىمنىڭ جاڭالىعىن پايدالانا الماي جاتىرمىز.
ەگەر ءمۇساتىللا توقانوۆتى جاڭا ورتالىق اشىپ، اقمەشىتكە اكەلە الساق، تۇيە، جىلقى شارۋاشىلىقتارىن قۇرىپ، ەمدەلۋشىلەردى اقمەشىت كەرەمەتىنەن بولەك تۇيە ءسۇتى، بيە ساۋمالىمەن ەمدەۋگە جول اشىلادى. عالىمنىڭ زەرتتەۋلەرىن ەل يگىلىگىنە پايدالانا الامىز.
تۋريزم كەرەك پە، ەم كەرەك پە، اقمەشىتتەن تاباسىز. مۇندا الەم جۇرتىنىڭ كوزقۇرتى تيبەتتىڭ قاسيەتى بار.
مۇنىڭ ءبارى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى بەيبىت اتامقۇلوۆتىڭ اتقاراتىن شارۋاسى. ويداعىداي جۇزەگە اسىرا الساق، تەك وڭتۇستىككە عانا ەمەس، بايتاق قازاقستانعا پايداسى تيەر، ابىروي بەرەر يگىلىكتى ءىس بولار ەدى.
«اقمەشىتتىڭ» قۇدىرەتىن ءوز باسىنان وتكەرگەن مىرزاتاي جولداسبەكوۆ اعا استاناعا اتتانار الدىندا وبلىس اكىمىنە ارنايى كىرگەن.
اللانىڭ قالاۋىمەن تابيعاتتىڭ ءوزى جاراتقان عاجاپ تۋىندىنىڭ ادامدار دەنساۋلىعىنا مول پايداسى بارىن ايتا كەلىپ، «شىراعىم بەيبىت، اقمەشىتتى ەمدەۋ ورنىنا اينالدىرۋ ساۋاپتى ءىس، وسى ءىستى اياعىنا جەتكىز» دەپ امانات ايتىپ ەدى.
ەل اعاسى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ الەمءنىڭ بار كەرەمەتىن كورگەن ازامات. وڭتۇستىكتە بىرەۋ ءبىلىپ، ءبىرەۋ بىلمەيتىن اقمەشىتكە الەمدىك قۇبىلىس، جاراتقاننىڭ سىيى دەپ باعا بەرۋى ءبارىمىزدى ويلاندىرسا كەرەك-تى. قالاي دەگەندە دە اقمەشىت ءۇڭگىرى ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ شيپاجايىنا سۇرانىپ تۇر.
«اقمەشىت» ءوزىن-وزى اقتايتىن جوبا. مۇندا قازاق قانا ەمەس ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرى دە كوپتەپ كەلەدى. بيوەكوتۋريزمگە سۇرانىپ تۇرعان قاسيەتتى جەردى اللا حالقىمىزدىڭ ماڭدايىنا جازىپتى. ۇقساتا الماساق، كىمگە وكپەلەگەندەيمىز؟!
دەرەككوز؛ ەگەمەن قازاقستان
