ەلوردامىز استانا قالاسىندا وقۋشىلارعا ءبىلىم بەرەتىن بارلىعى 79 ورتا مەكتەپ بار ەكەن. ءبىر قىزىعى، ولاردىڭ باسىم بولىگى «اتى جوق كوكەك» سياقتى بالا وقىتىپ جاتىر. ناقتىراق ايتساق، 79 مەكتەپتىڭ تەك ۇشەۋىنە عانا بەلگىلى ءبىر تۇلعانىڭ اتى بەرىلگەن. اتىن اتاپ، ءتۇسىن تۇستەيىن بولساق، ءبىرىنشىسى، ەل بويىنشا جاپپاي اشىلىپ جاتقان نازاربايەۆ زياتكەرلىك مەكتەبى، ەكىنشىسى – ن. ءابدىروۆ اتىنداعى №33 «بالاباقشا – باستاۋىش مەكتەپ» كەشەنى جانە يۋ.گۋروۆ اتىنداعى №6 گيمنازيا.  ال، قالعان 76 مەكتەپ تەك ءنومىر بويىنشا اتالىپ ءجۇر.

ءبىر قاراعاندا، بۇل ماسەلە اسا ماڭىزدى بولماۋى مۇمكىن. ويتكەنى، كوپشىلىك مەكتەپتەرگە ات بەرۋ نەمەسە بەرمەۋ اسا ماڭىزدى ەمەس دەپ ويلايدى. ايتسە دە، «ماڭگىلىك ەل» بولۋدى الدىنا ماقسات ەتكەن ەلدىڭ ۇرپاعى وتانشىل بولىپ ءوسۋى ءۇشىن مەكتەپتەرگە ات بەرۋ – وتە وزەكتى ماسەلە.

ايتالىق، استاناداعى مەكتەپتەردىڭ بىرىنە قايرات رۇسقۇلبەكوۆتىڭ اتى بەرىلسە، وندا وقىعان وقۋشى قايراتتاي بولۋدى ارمانداپ وسەر ەدى. ويتكەنى، مەكتەپتىڭ اتى قايرات رۇسقۇلبەكوۆ دەپ اتالعاننان كەيىن، ۇستازدار قاۋىمى باتىر تۋرالى اشىق ساباقتار وتەدى. ال اشىق ساباقتان ازەرلەنگەن وقۋشى قايرات سياقتى قايراتتى بولىپ وسەدى ەمەس پە؟ بۇل – ءبىر.

ەكىنشىدەن، بيىل ەلىمىز قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىن اتاپ ءوتتى. وسى ايتۋلى تاريحي شارانىڭ قۇرمەتىنە استانا مەكتەپتەرىنە حاندار مەن بيلەردىڭ جانە دە باتىرلاردىڭ ەسىمدەرى بەرىلسە، ءجون بولار ەدى. سونداي-اق، كەلەر جىلى الاشوردا جەتەكشىسى ءاليحان بوكەيحاننىڭ 150، ال  2017 جىلى الاشوردا مەملەكەتىنىڭ 100 جىلدىعىن اتاپ وتەمىز. وسى تاريحي داتانىڭ قۇرمەتىنە وراي، الاش ارىستارىنىڭ اتتارىن مەكتەپتەرگە بەرسەك، نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى.

وسىدان 4 جىل بۇرىن ءاليحان بوكەيحاننىڭ 145 جىلدىعىنا وراي №66 مەكتەپ-ليسەيىندە «الاشتىڭ ءاليحانى» اتتى دەرەكتى فيلم كورسەتىلگەن بولاتىن. اتالعان ءىس-شارادا مەكتەپ وقۋشىلارى وزدەرى وقيتىن مەكتەپكە ءاليحان بوكەيحان اتىن بەرۋدى وتىنگەن ەدى. بۇل ماسەلە كەزىندە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا كوتەرىلگەنىمەن يگى ءىستىڭ ارتى اياقسىز قالدى.

بۇدان بولەك، جىل سايىن قازاقتىڭ مارقاسقا ازاماتتارىنىڭ مەرەيتويلارى جوعارى دەڭگەيدە اتالىپ وتىلەدى. ماسەلەن بيىل Ӏلياس ەسەنبەرلين 100 جىلدىعى كەڭ كولەمدە اتالىپ ءوتتى. قازاقتىڭ ارعى بەرگى تاريحىن وقىرمانعا جەتكىزگەن ەسەنبەرليننىڭ ەڭبەگى ءبىر مەكتەپكە بەرۋگە ابدەن لايىق.

سونداي-اق، ءىلياس ەسەنبەرليننەن بولەك قازاقتىڭ نەبىر مىقتى ازاماتتارىنىڭ ەسىمدەرىن مەكتەپتەرگە بەرسەك ءجون بولار ەدى. ويتكەنى وقۋشىلار ۇلتتىڭ ماقتانىشىنا اينالعان تۇلعالار سياقتى ۇلكەن ازامات بولۋدى ارمانداپ وسەدى. ال ارمانشىل ءارى تالاپشىل جاستار كوزدەگەن ماقساتىنا جەتپەي قويمايتىنى بەسەنەدەن بەلگىلى ءجايت.

پاتشالى رەسەيدىڭ كەزىندە قازاق اۋىلدارى ءنومىر بويىنشا اتالعانىن كوزى قاراقتى وقىرمان ۇمىتپاسا كەرەك. ونداعى پاتشا شەنەۋنىكتەرىنىڭ ماقساتى قازاقتىڭ جەر-سۋ اتتارىن قاراشا حالىقتىڭ جادىنان شىعارۋ بولاتىن. ال قازىرگى تاۋەلسىز قازاق ەلىندە مەكتەپتەرگە تۇلعانىڭ اتىن بەرمەي، نەگە ءنومىر بويىنشا اتاپ ءجۇرمىز؟ جالپى بۇل ءۇردىس جالعىز استاناعا عانا ەمەس، سونىمەن قاتار وزگەدە قالالاردا كەزدەسىپ جاتادى. سوندىقتان دا الداعى ۋاقىتتا ءبىلىم جانە تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باسشىلارى بۇل كەمشىلىكتى جويۋى كەرەك. ويتكەنى، بەلگىلى الاشتانۋشى تۇرسىن جۇرتباي «تۇلعاسىز ۇلت – تۇلدىر ۇلت» دەپ تەكتەن تەك ايتپاعان. ال قازاقتان شىققان تۇلعالاردى ۇلىقتاۋ مەكتەپ قابىرعاسىنان باستالۋى كەرەك.

سەرىك جولداسباي

استانا