Keshe Almatyda ekonomıkalyq sarapshy-mamandar men ekonomıka taqyrybyn qaýzap júrgen jýrnalıs-maıtalmandar bas qosty. Talk formatynda ótetin sharada jýrnalısıkanyń osy salasyndaǵy negizgi problemalary talqylandy, - dep habarlaıdy Qamshy.kz.
Ekonomıkanyń birneshe salalary bar: Qazaqstandaǵy bırja, aqsha, valúta, jerasty baılyq máseleleri, olardyń ıgerilýi, agroónekásiptiń damýy, ınovasıalyq jobalar jáne taǵysyn taǵylary. Sarapshy mamandar: «Ekonomıkalyq taqyryptardy oqyrmanǵa túsindirmegennen keıin, memlekettiń de ekonomıkasyna eleýli zıan kelýde, onyń aldyǵa jyljymaıtynynyń bir sebebi osynda» degendi alǵa tartady. Al, ekonomıka salasyna qalam tartatyn qazaqtildi jýrnalıserdiń qatary tipten az. Dástúrli BAQ maıtalmandary: «orystildi jýrnalısıkada ekonomıkanyń bank pen qarjy, bırja, munaı-gaz, óndiris, taǵy basqa salalarynyń árqaısysyna beıimdelgen jýrnalıser bar. Bizde jalpylama jazý úrdisi baıqalady. Iakı, qazaq jýrnalıseri solardyń oı-pikirin, kózqarasyn ana tilimizde óz oqyrmanyna túsinikti etip jetkizý, solardy memlekettik tilde sóıletý fýnksıasyn moınyna júktep júr. Ekonomıka – jeńil sala emes. Sondyqtan, salalyq jýrnalıserge sheberlik synyptaryn uıymdastyrý artyqtyq etpeıdi» deıdi.
Aıta keteıik, osy maqsatta Halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamy Soros-Qazaqstan qorynyń qoldaýymen aımaqtyq basylymdardaǵy ekonomıka salasyna jazatyn qazaqtildi jýrnalıserge «Búdjet ashyqtyǵy men eseptiligi» taqyrybynda semınar-trenıng ótkizgen bolatyn. Qyzylorda, OQO, Jambyl oblysynyń redaktorlary men jýrnalıserin qamtyǵan bul jobanyń maqsaty − aımaqtyq basylymdardaǵy ekonomıka taqyrybyna jazatyn qazaqtildi jýrnalıserge memlekettik búdjettiń josparlanýy, oblystar men aýdandarǵa bóliný krıterııleri jáne t.b. málimetterdi túsindirýge baǵyttylǵan. Trenıń aıasynda memlekettik mekemeler daıyndaıtyn qorytyndy esep jáne ózge búdjet úderisine qatysty málimetterdi halyqqa túsinikti etip jetkizýde saraptamalyq maqalalar men zertteýler daıyndaý joly kórsetildi.
Ekonomıka salasyna jazatyn jýrnalıserdi yntalandyrý jáne memlekettik búdjet máseleleriniń buqaralyq aqparat quraldarynda keńinen nasıhattalýyn qoldaý maqsatynda jobasy aıasynda «Memlekettik ashyq búdjet» taqyrybyna arnalǵan úzdik zertteý maqalalarǵa baıqaý jarıalandy. Shara barysynda sol baıqaýdyń jeńimpazdary marapattalady.
Aıta keteıik, Ońtústiktegi saparyn sátti aıaqtaǵan «Búdjet ashyqtyǵy men eseptiligi» jobasy aldaǵy ýaqytta Soltústik Qazaqstan aımaǵyndaǵy qazaqtildi jýrnalıserge jol tartpaq. Joba uıymdastyrýshylary talk formatyndaǵy sharaǵa jınalǵan mamandardan jobaǵa qatysty usynys-tilekterin bilýge nıet tanytyp otyr.
Asqar Kóshkinbaev, Soros-Qazaqstan qorynyń «Jergilikti búdjet» bastamasynyń úılestirýshisi:
– Elimizdegi qazaqtildi basylymdarda búdjettik ashyqtyq jáne eseptilik taqyrybyna az kóńil bólinýde. Oqyrman qaýymnyń atalǵan taqyryptaǵy aqparat, zertteý maqalalarǵa degen qyzyǵýshylyǵy joǵary. Demek, bul máselege halyqtyń nazaryn aýdarý úshin osy salada beriletin kez kelgen málimet túsinikti bolýy shart. Jobamyzdyń maqsaty da ashyqtyq máselelerinde emin-erkin jaza alatyn qazaqtildi jýrnalıser qatarynyń artýyna atsalysý.
Ómirzaq Aıtbaıuly, Halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamynyń prezıdenti, akademık:
– Búgingi aqparattanǵan qoǵam qajettiligin qanaǵattandyrý úshin oqyrmanǵa usynylatyn kez kelgen málimet jan-jaqty zerttelgen, saraptalǵan, zamana talabyna saı óńdelgen bolýy asa mańyzdy. Ekonomıka salasyna qalam terbeıtin jýrnalıserge arnalyp túrli semınar-trenıngter ótkizilip jatady. Sondaı aıtar aqpary bar, usynar málimeti mol jobany qazaq tildi jýrnalıser arasynda ótkizýdi jón sanadyq. Sebebi, buqaranyń muń-muqtajyn kóterýde qazaqy basylymdardyń orny bólek. Onyń ústine, qazaq tiline qatysty kez kelgen joba árqashan «Qazaq tili» qoǵamynyń qoldaýyna ıe.
