Budan bylaı sheteldik azamattar men uıymdardyń qarajatyn paıdalanyp, zańdyq qyzmet kórsetetin, qoǵamdyq pikirge zertteý júrgizetin jáne aqparatty jınaqtap, taldap, taratatyndar arnaıy esep beretin boldy, - dep habarlaıdy Qamshy.kz.
Qazaqstannyń Salyq kodeksine sheteldik qarjylandyrý týraly túzetý engizildi. Osyǵan sáıkes, elimizdegi sheteldikterdiń qarjylyq qyzmetin Qarjy mınıstrligi janyndaǵy Memlekettik kirister komıtetiniń qyzmetkerleri qadaǵalap otyrady.
Atap aıtarlyǵy, bul túzetýdiń kásipkerlerge qatysy joq. Memlekettik kirister komıtetiniń tóraǵasy Dáýlet Erǵojın osy ózgeristi bylaı túsindirdi: «Zańǵa engizilgen túzetýge sáıkes, shetelden qarjy alatyn azamattyq jáne zańdy tulǵalar budan bylaı memlekettik kiris organdaryna esep berýge mindetteledi. Alaıda bul túzetýdiń kásipkerlerge qatysy joq. Anyǵynda túzetýler buryn rettelmegen úsh qyzmet túrine qoldanylady. Qazirgi kezde memleketke esep beretin kásipkerlerge bul zańnyń quzyry júrmeıdi».
Memlekettik kirister komıtetiniń esepteýi boıynsha, elimizdegi salyq tóleýshilerdiń 99,9 paıyzyna da bul túzetýdiń qatysy joq. Tek sheteldik azamattar men uıymdardyń qarajatyn paıdalanyp, zańdyq qyzmet kórsetetin, qoǵamdyq pikirge zertteý júrgizetin jáne aqparatty jınaqtap, taldap, taratatyn 0,1 paıyz tulǵalar arnaıy esep beredi. D. Erǵojın qolǵa alynǵan is-sharalardyń habarlamalyq sıpatqa ıe ekenin jáne salyq tóleýshilerdiń quqyqtary eshqandaı shektelmeıtinin málimdedi. – Bul sharalar qarajat alý men jumsaý tártibiniń ashyqtyǵyn qamtamasyz etedi. Mundaı esep beretin tulǵalarǵa memlekettik kirister organdaryna kelip, tirkelýdiń qajeti joq. Bar bolǵany, tıisti aqparatty salyq tóleýshiniń elektrondyq kabıneti boıynsha nemese hat formasynda quzyretti organǵa joldaýǵa bolady,- dep túsindirdi ol.
Endigi kezekte: «Sheteldik qarajat týraly málimet qansha ýaqytta berilýi kerek?», «Salyq organdaryna habarlama jiberý mindetti me?», «Shetelden aqsha alǵany jóninde salyq organdaryna habarlama jiberýge barlyq azamattar men zańdy tulǵalar mindettele me?» degen saýaldarǵa tikeleı jaýap berelik. Quzyretti memlekettik organdardyń túsindirýinshe, sheteldik kózderden aqsha jáne múlik alǵany jóninde kelisim jasalǵannan keıin, 10 kún ishinde azamattar men zańdy tulǵalar salyq organdaryna bekitilgen formada habarlama jiberedi. Eseptik toqsannan keıingi aıdyń 15-ine deıin salyq organyna alynǵan aqsha men onyń jumsalǵany týraly esep jiberiledi. Salyqtar jáne búdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder týraly kodekstiń (Salyq kodeksi) 14-inshi babynda azamattyq jáne zańdy tulǵalardyń salyq organdaryn habardar etýi mindetti ekeni anyq jazylǵan. Mundaı mindetti oryndamaǵan jaǵdaıda zań sheńberinde jaýapkershilik bekitilgen.
Salyqtar jáne búdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder týraly kodekstiń (Salyq kodeksi) 14-inshi baby boıynsha, salyq organdaryn habardar etýge mindettilerdiń naqty krıterııleri bekitilgen. Osyny tarqatap aıtsaq, birinshiden, zańdyq qyzmet kórsetetinder mindetteledi. Bul qyzmet túrine azamattar men uıymdardy quqyqtyq aqparattandyrý, ókilettik etý jáne múddesin qorǵaý, sondaı-aq olarǵa zańdyq keńes berý jatady. Ekinshiden, qoǵamdyq pikirge zertteý júrgizetin azamattar men uıymdar esep berýge mindetteledi. Sosıologıalyq zertteý (komersıalyq maqsattaǵy qoǵamdyq pikirdi zertteý men sosıologıalyq saýalnama júrgizýdi qospaǵanda) júrgizip, onyń qorytyndylaryn halyqqa taratýshylar, sonymen qatar, aqparatty jınaqtap, taldap jáne taratatyndar (atalǵan qyzmet komersıalyq maqsatpen júzege asyrylatyn jaǵdaıdy qospaǵanda) da osyǵan jatady.
Ámirlan Álimjan
