Qorshaǵan ortaǵa zıan keltirmeı-aq, hımıalyq qospalarsyz dándi daqyldardyń ónimdiligin 50 paıyzǵa deıin arttyrýǵa baǵyttalǵan joba elimizdiń 6 oblysy men Germanıa, Italıa, Túrkıa, Reseı, Ýkraına sıaqty 8 memlekette sátti synalǵan. Endi ǵalymnyń jańalyǵyna Úndistan jáne Vetnam memleketteri qyzyǵýshylyq bildirse, máskeýlik ǵalymdar Nobel syılyǵyna usynyp otyr. «Alaıda Úkimetten naqty qoldaý bolmaı otyrǵany qynjyltady», – deıdi avtor.
Ábdimálik Áshirov, Tehnıka ǵylymdarynyń doktory: -Meniń qural-jabdyǵym 8 kılogramdyq keıs. Onyń ishinde mınıkompúter, biz antenany shyǵaryp, ınformasıa beremiz tuqymdarǵa, tómengi jıilikti tolqyndarda, óńdeý 11-aq mınýt.
Qazir Ábdimálik Áshirovtyń bul jańalyǵy týraly jarty álem biledi desek, qatelespeımiz. 1991 jyldan beri kún nurynyń qubylystaryna irgeli zertteýler júrgizip, ǵalym 2004-jyly Ádilet mınıstrliginen patent alǵan. Birneshe avtorlyq kýálikter de bar. Burynda aýyl sharýashylyǵy salasynda daqyldardyń ónimdiligin arttyrý úshin kóptegen tásilder bolǵan. «Alaıda meniń ádisimniń basty ereksheligi, ekologıaǵa zıan kelmeıdi, ónim mýtasıalyq ózgeristerge ushyramaıdy», - deıdi ol. Qazaqstanda qazir 12 mıllıon gektar ár túrli daqyldarǵa arnalǵan alqap bar eken.
Ábdimálik Áshirov, Tehnıka ǵylymdarynyń doktory: -Eger sol alqaptar meniń tásilimdi qoldanatyn bolsa, biz 5-6 mıllıon tonna ósim berýimiz múmkin astyqtan. Ol ne degen sóz? Ol 12 memleketti Ózbekstan sıaqty, Afrıkadaǵy 10 shaqty memleketti, biz teginnen tegin, biz eseptep kórdik 1-1,5 mlrd. adamǵa 1 jylǵa tamaq taýyp berýimizge bolady.
Elbasymyz bıylǵy Joldaýynda agroınovasıa arqyly Qazaqstan óńirlik iri aýyl sharýashylyǵy ónimderin eksporttaýshylardyń birine aınalýy tıis degen bolatyn. Búginge deıin bıdaı, qumyq, kúrish, júgeri, kartop, maqta, qyzylsha, qıar sıaqty 11 daqyldyń ónimdiligi synaqtan ótipti.
Ábdimálik Áshirov, Tehnıka ǵylymdarynyń doktory: -Endi ol ázir qupıa. Osy patentti satpaısyz ba, degen usynystar bolyp jatyr. Biraq men qazaq eliniń patrıoty bolǵandyqtan, men is tájirıbeni Qazaqstannyń 6 oblysynda júrgizdim. Biraq Úkimet tarapynan, mınıstrlik tarapynan, aýylsharýashylyǵy, bilim jáne ǵylym mınıstrligi bar, solardan qoldaý áli kórgen joqpyn. Sondyqtan eger qoldaý kórsetpese, shet memleketke engizip, satýyma týra keledi.
Máskeýlik ǵalymdar mundaı dúnıejuzilik deıgeıdegi jańalyqty Nobel syılyǵyna usyný kerektigin aıtypty. Qazir ǵalym qujattar jınaý ústinde. Aıtpaqshy, ǵalym halyqaralyq dárejedegi grosmeıster, álemniń 4 dúrkin chempıony Jansaıa Ábdimáliktiń atasy ekenin de aıta ketý kerek. Ázirge álemge áıgili ǵalym Ońtústik Qazaqstan Memlekettik Pedagogıkalyq Instıtýtynda eńbek etip jatyr. Oqý orny basshylary jaqynda zamanaýı quraldarmen jabdyqtalǵan zerthana ashyp beripti. Al oblystyq ákimdik maqta daqylynyń ónimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan jumystarǵa 30 mıllıon teńge grant bólýge sheshim qabyldapty. Al ǵalym: «Armanym, bul jańalyqtyń qyzyǵyn kúlli Qazaq halqy kórse eken», - deıdi.
Bolat Kókenaıuly
"Habar" arnasy
