Aımaqtaǵy klımat jaǵdaılary jergilikti ekonomıkany damytýda mańyzdy ról atqaratyn aýyl sharýashylyǵyna qolaıly. Ońtústik Qazaqstan oblysynyń aýyl sharýashylyǵy sońǵy jıyrma jylda ınovasıalyq salaǵa aınaldy. Memlekettiń qarjylyq qoldaýynyń arqasynda aýyl eńbekkerleri jańa tehnologıalardy belsene qoldana bastady, buǵan eń aldymen ylǵal únemdegish tehnologıalardy jatqyzýǵa boldy. Ondaǵan jyldar boıy sýǵa zárý bolyp kelgen Ońtústik Qazaqstan úshin bul agrarlyq saladaǵy naǵyz ilgerileý boldy: 15 myń gektardan astam jer tamshylap sýarylady. Osy baǵyttaǵy jumys bastalǵan 2010 jylmen salystyrǵanda ylǵal únemdegish tehnologıa paıdalanylatyn aýdandar eki eseden artyq ulǵaıdy. Endi mine olar respýblıkalyq kórsetkishtiń 70 paıyzyn quraıdy. Túrkistanda tamshylatyp sýarýǵa arnalǵan jabdyq shyǵaratyn zaýyt salyndy, bul sharýalar úshin tehnologıany áldeqaıda arzan baǵaǵa satyp alýǵa múmkindik týǵyzdy.
Tek táýelsizdik jyldary Qazaqstan Shardara sý qoımasynan Maqtaaral aýdanynyń sýarmaly egistikterine mashınamen sý tartý jobasyn iske asyrý esebinen oblystyń ońtústigindegi sý máselesin sheshýdiń sáti tústi. Ońtústikter ony «Táýelsizdik jobasy» dep atady. QR Prezıdenti N.Nazarbaevtyń arqasynda el úshin eń qysyltaıań qarjylyq jáne ekonomıkalyq daǵdarys kezeńinde memleket buǵan 14 mıllıard teńge jumsap, maqtaaraldyqtar maqta ósirý kezinde Syrdarıa sýyn Ózbekstan aýmaǵy arqyly aǵyzatyn memleketaralyq «Dostyq» arnasyndaǵy sýǵa táýelsiz etti.
Oblysta Qazaq maqta sharýshalyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýty ashyldy, onyń ǵalymdary egistikterde Qazaqstanda aýdandastyrylmaǵan ózbek maqtasyn aýystyrǵan bes otandyq surypty ósirip shyǵardy. Olardy egýge kóshý nátıjesinde oblys kirisiniń eksporttyq baptarynyń biri bolyp tabylatyn shıti maqta ónimin arttyrdy. OQO – Qazaqstandaǵy otandyq toqyma ónerkásibiniń damýynyń negizin quraıtyn shıti maqta ósiriletin jalǵyz oblys.
Qazaqstannyń jem óndirisin damytý tarıhynda tuńǵysh ret ınstıtýtta jońyshqanyń «Kóksaraı» sýarmaly suryby shyǵaryldy, ol maqta-jońyshqa tuqym aınalymyn qalyptastyrýǵa negiz bolady. «Kóksaraıǵa» deıin Ońtústik Qazaqstanda jońyshqanyń ónimdiligi óte tómen bolgarlyq suryptary egiletin. Tuqymdar kórshiles respýblıkadan ákelinip, aýdandastyrylmady. Jemdik daqyldyń nashar ónimdiligi sharýalardyń ony tuqym aınalymynda paıdalanýdan tartynýyna ákelip, sonyń nátıjesinde topyraq qunarlylyǵy tómendeı tústi. «Kóksaraı» jaǵdaıdy ońaltty.
Taǵy bir ǵylymı mekeme – «Ońtústik-Batys mal jáne ósimdik sharýashylyqtary ǵylymı zertteýler ınstıtýty» AQ qoıdyń jańa tuqymyn shyǵardy, sondaı zertteýleri úshin bir top ǵalym Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik syılyǵyn aldy. Instıtýtta shóleıttenýge qarsy, arıdtik daqyldardy sebý esebinen jaıylymdardyń qunarlylyǵyn saqtaý, jaıylymdyq mal sharýshalyǵynyń ońtaıly tásilderin qaıta jańǵyrtý jumystary jalǵasýda. Keńes dáýirinde usaq mal basy birneshe mıllıondap jaıylsa, qazir olardyń sany azaıyp ketken. Degenmen, jaǵdaıdyń ońalyp kele jatqany baıqalady. QR Prezıdenti N.Nazarbaevtyń jaıylymdyq mal sharýashylyǵyna kóńil bólýiniń arqasynda, ǴZI ǵalymdary keıbir aımaqtarda shopandarǵa qolaıly jaǵdaı jasaýǵa, zerthanalar ashýǵa, baılanys júıelerin qurýǵa baǵyttalǵan jobalardy oılastyryp, júzege asyrýda. Mal sharýashylyǵynyń búkil eldiń aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónimindegi úlesi 45,7%. Basym bóligin et, sút jáne jumyrtqa óndirisi alady. OQO sharýalardyń zor qyzyǵýshylyǵyn týdyrǵan «Sybaǵa» fermerlik sharýashylyqtardy damytý baǵdarlamasyna qosyldy. Oblystyń Ońtústik óńirleriniń tabıǵı resýrstary men ekonomıkalyq áleýetin eskersek, qazirgi ýaqytta gazdalǵan mıneraldy sýlar óndirisi artty.
http://el.kz/
