2011 jylǵy jeltoqsannyń 17-sinde Jańaózende iz-tússiz joǵalǵan Jalǵasbaı Uzaqbaevtan áli kúnge esh habar joq. Áıeli Bıbiajar jubaıyn ólgen dep tanýdy surap jaqynda sotqa ótinish berýge májbúr bolǵan dep habarlaıdy azattyq.org
Osydan bes jyl buryn, 2011 jylǵy jeltoqsannyń 17-si kúni Jańaózen qalasynyń turǵyny 55 jastaǵy Jalǵasbaı Uzaqbaev úıinen dúkenge baryp kelýge shyǵyp, sol kúıi joǵalyp ketken. Naq sol kúni Qazaqstan prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń jarlyǵymen Jańaózen qalasynda tótenshe jaǵdaı engizilip, komendanttyq saǵat tártibi jarıalanǵan edi. Bılik mundaı sheshimdi jeltoqsannyń 16-sy kúni Jańaózende birneshe aıǵa sozylǵan munaıshylar ereýiline polısıa oq atyp, kóp adam qaza tapqan qaıǵyly oqıǵadan keıin qabyldaǵan.
İZDEÝMEN ÓTKEN BES JYL
Jalǵasbaı Uzaqbaevtyń áıeli Bıbiajar Uzaqbaeva bes jyl buryn joǵalǵan jubaıyn izdep bıyl taǵy habarlandyrý bergen. Ol iz-túzsiz ketken jubaıynan bir habar bolar degen úmitin úzbegenimen, kúndelikti turmys qajettiligi kúıeýiniń óli ne tirisin anyqtaıtyn qujat talap etkenin aıtady.
- Úıdiń qujaty tolyǵymen kúıeýmniń atynda. Jańa týǵan nemeremizdi tirkeýge qoıa almaı qatty qınaldyq. Tanys taýyp ázer tirkedik. Densaýlyǵym da syr berip júr. Balalarǵa qıyn bola ma dep bıyl qarashada Jalǵasbaıdy óli dep tanýdy surap sotqa aryz berdim,- deıdi Bıbiajar Uzaqbaeva.
Onyń aıtýynsha, Jalǵasbaı Uzaqbaevty sońǵy ret 2011 jyly jeltoqsannyń 17-i kúni úıiniń mańyndaǵy dúken satýshylary kórgen. Jańaózendegi "Burǵylaý" kompanıasynda munaıshy bolyp jumys isteıtin Jalǵasbaı Uzaqbaev sol kúni demalys bolǵandyqtan ári qalada komendanttyq saǵat jarıalanǵandyqtan úıinde bolǵan. Kúıeý balasymen esik aldynda biraz áńgimeleskennen keıin úı mańyndaǵy dúkennen temeki satyp alýǵa ketken.
- Kúıeýimdi jeltoqsannyń 18-inen beri izdedim. Jeltoqsannyń 21-ine deıin balamyz ekeýmiz Jańaózen polısıasy basqarmasy aldynan shyqpadyq. Tanys taýyp, polısıa ustap otyrǵan adamdardyń arasynan qaraýǵa tyrysyp kórdik. Bireýdi bireý bilip bolmaıdy, - dep eske aldy Bıbiajar Uzaqbaeva.
Otbasy músheleri Jalǵasbaı Uzaqbaevty 2012 jylǵy qańtarda alǵashqy qar túskenshe izdegenderin, biraq ony esh jerden taba almaǵandaryn aıtady.
- Barmaǵan jerimiz qalmady. Jańaózenniń mańaıyn adaqtap, tipti Teńge áýlıeniń basyna deıin bardyq. Bir jerge kómip ketse, jańadan qazylǵan jer belgili ǵoı dep oılaǵanbyz. Áli esimde, qańtardyń 25-i kúni (2012 jyly) qar jaýdy, soǵan deıin aınalanyń bárin qarap shyqtyq, - deıdi Bıbiajar Uzaqbaeva.
"KÓRDİM DEGEN ADAM SÓZİNEN AINYDY"
Uzaqbaevtar otbasy joǵalǵan adamyn jurttan surastyryp Aqtaý, Jańaózen qalalarynda vokzalǵa, kóshege habarlandyrý ilip, gazetterge jyl saıyn izdeý jarıalaǵanymen esh nátıje shyqpaǵan.
Keıin polısıa qamaýynan shyqqandardyń biri Jalǵasbaı Uzaqbaevtyń úı-ishine ony kórgenin aıtqan.
- Jalǵasbaıdyń ústindegi kıimin, ala jempiri men "Burǵylaý" degen jazýy bar jumysqa kıetin kýrtkasynyń kók túsine deıin aıtyp, túr-tulǵasyn dál sıpattady. Basy qanap otyrǵanyn kórgenin aıtty, - deıdi Bıbiajar Uzaqbaeva.
Bir kúni keler dep oılaımyn. Sebebi ony Aqtaý men Jańaózenniń máıithanalarynan tappadym
Ol kúıeýin polısıada qamaýda otyrǵanda kórgender bar ekeni týraly 2012 jyly prokýratýraǵa shaǵym bergen. Biraq, "Jalǵasbaı Uzaqbaevty kórdim" degen adam keıin aıtqan sózinen aınyp qalǵan.
- Ol adamdy qorqytty ma, bilmeımin, "endi meni mazalama" dedi. Osy qaladaǵy shaǵyn aýdandardyń birinde turatyn jigit bolatyn, "árıne, kórgenimdi aıtamyn" degen edi. Kóp keshikpeı ol da qaıtys bolyp ketti, - deıdi Bıbiajar Uzaqbaeva.
Degenmen ol bes jyl buryn habarsyz ketken kúıeýinen áli kúder úzbeıtinin aıtady.
- Bir kúni keler dep oılaımyn. Sebebi ony Aqtaý men Jańaózenniń máıithanalarynan tappadym, - deıdi áıel.
2011 jylǵy jeltoqsannyń 16-y kúni Mańǵystaý oblysy Jańaózen qalasynda munaıshylardyń birneshe aıǵa jalǵasqan narazylyq sherýin kúshpen taratý kezinde polısıa qoldanǵan qarý oǵynan keminde 16 adam qaza taýyp, júzden astam adam jaralanǵan.
Jańaózen oqıǵasynan keıin ondaǵan munaıshy "tártipsizdikter uıymdastyrǵan" degen aıyp boıynsha sottalyp, túrmege qamalǵan. Birneshe polısıa qyzmetkeri "qyzmet ókiletin asyrǵany" úshin bas bostandyǵynan aıyrylǵan.
Halyqaralyq qaýymdastyq pen quqyq qorǵaýshy uıymdar Qazaqstan úkimetiniń Jańaózendegi is-áreketin aıyptap, qantógistiń mán-jaıyn anyqtaý úshin tolyq jáne ádiletti tergeý júrgizýge shaqyrǵan.
