Aýyl sharýashylyǵy óndirisiniń qarqyndy ósýiniń negizgi faktory, onyń ekonomıkadaǵy qazirgi tańdaǵy naryqtyq qaǵıdalary negizinde tez órkendeýi bolyp tabylady. Ońtústik Qazaqstan oblysynda tabıǵattyń ártúrli bolýyna baılanysty aýyl sharýashylyǵyna baǵyttalǵan baǵdarlamalardy oryndaý keı aımaqtarǵa qıyndyq týdyrsa, Saryaǵash aýdanynda osy sala boıynsha barlyq jospardy oryndaý júzege asyrylýda.
2016 jyly aýdan boıynsha 77700 tonna astyq, 2962 tonna maıly daqyldar dáni, 79380 tonna baqsha ónimderi, 125514 tonna kartop, 498450 tonna kókenis ónimderi, 16619 tonna jemis, 9924 tonna júzim, 25469 tonna et, 82312 tonna sút, 33 mln.11 myń dana jumyrtqa óndirilgen jáne mal azyǵy úshin 580972 tonna iri soıaýly mal azyǵy daıyndalǵan. Óndirilgen ónimniń jalpy quny osy jyldyń 11 aıynda 72 mlrd. 933 mln. teńgeni quraıdy dep josparlanýda. Ol ónimniń 24 mlrd. 33,7 mln. teńgesi mal sharýashylyǵyna, 48 mlrd. 899,5 mln. teńgesi ósimdik sharýashylyǵy salasyna tıesili.
Aýdanda atalǵan sala boıynsha ósý bar, máselen 2016 jyly aýdan boıynsha 77400 gektar egistik jerlerdi ıgerý mejelengen bola, naqty 79518,7 gektar egistik jerge jáne sýarmaly jerge 45013,8 gektar egistik egilgen. 45,41 gektar egistik jerge jylyjaı salynyp, iske qosyldy. Tamshylatyp sýarý boıynsha endirilgen jer kólemi 594,6 gektar bolsa 75 gektarǵa qarqyndy baý otyrǵyzyldy. 2016 jyldyń ónimi úshin 13700 gektar egistik jerge tereń qopsytý jumystaryn júrgizý jóninde belgilengen jyldyq meje 100 paıyzǵa oryndaldy.
Bıyl aýdan boıynsha 107 birlik aýyl sharýashylyq tehnıkalary satyp alyndy. «Altyn asyq» baǵdarlamasy boıynsha 6125 bas usaq mal satyp alynyp, 261 birlik shaǵyn bordaqylaý alańdary qurylǵan. «Qulan» baǵdarlamasy boıynsha 383 bas bıe, «sybaǵa» baǵdarlamasy boıynsha 3330 bas sıyr satyp alynǵan. Osy jyldyń 11 aıynda aýdan boıynsha tiri salmaqta 25469 tonna et, 82312 tonna sút jáne 33 mln.11 myń dana jumyrtqa óndirilgen. Saryaǵashta bir saýyn sıyr orta eseppen 2022 keli sút berdi. 2016 jyldyń sońyna qalatyn iri qara mal sanyn 83529 bastan kemitpeý jóninde belgilengen meje 105,3 paıyzǵa oryndalǵan. Búgingi tańda aýdanda 87935 bas iri qara mal ósirilýde.
Sútti baǵytta 15313 bas, etti baǵytta 2925 bas iri qarany jáne de 5000 bas bıazy júndi qoıdy qoldan uryqtandyryldy. 2016 jyly aýdan boıynsha jurtshylyq tabynǵa 110 bas asyl tuqymdy buqa satyp alý josparlanǵan bolsa, naqty 126 bas asyl tuqymdy buqa satyp alynǵan.
Aýyl sharýashylyǵy salasy boıynsha 2016 jyly 5 birlik ınvestısıalyq jobalardy iske asyrý jóninde belgilengen jyldyq meje 100 paıyzǵa oryndalyp ınvestısıalardyń naqty kólem ındeksin 135 paıyzǵa jetkizý jónindegi belgilengen jospar tolyq oryndalady dep kútilýde. Aýdanda 6 birlik aýyl sharýashylyǵy kooperatıvi quryldy. Osy salada 2016 jyly 350 jańa jumys oryndaryn ashý mejelengen bolsa, naqty 435 jańa jumys oryndary ashylyp, aýyl turǵyndary jumyspen qamtyldy.
Saryaǵashta aýyl sharýashylyqty jáne qaıta óńdeıtin kásiporyndardy qaıta qalyptastyrý, agroservısti uıymdastyrý jáne naryqtyq qatynastardyń qalyptasýyn óndiris qurylymynda jáne taýar óniminiń, óndiristik shyǵyndarmen ósimdik sharýashylyǵynyń jáne mal sharýashylyq salasynyń tabysyna mańyzdy ózgeris alyp keledi.
Dastan Asqaruly
