Babalarynyń dástúrleri kez kelgen memlekettiń ajyramas tarıhy bolyp tabylady, olardy saqtaý, qadirlep qasterleý árbir azamattyń mindeti.
Urpaqtan urpaqqa jalǵasyp kele jatqan kóptegen ádemi dástúrler qazaq halqynda da saqtalǵan, alaıda qazirgi tańda kóptegen jastar keıbiriniń maǵynasyn durys túsinbeıdi.
08.11.2016 jyly saǵat 17:00 shamalarynda Taraz qalasynda bir top jas balalar qyzǵa kúsh qoldanyp, onyń erkinen tys úılený maqsatynda «Mıtsýbısı Harızma» avtokóligine otyrǵyzyp T. Rysqulov aýdanyna alyp ketken dep habarlaıdy Qamshy aqparattyq agenttigi Jambyl oblysy prokýratýrasynyń buqaralyq-qyzmetine silteme jasaı otyryp.
Kelinshektiń kóz jasy olardy toqtata almady, sol mezette ol tipti turmysta quryp qoıǵan, bul týraly ol alyp qashýshylarǵa da aıtqan, alaıda olar qyzǵa senbeı ony ári qaraı T. Rysqulov aýdanyna alyp kete bergen.
Aıaǵynda osy jas jigitterge qatysty SDTBT-ne QR QK-niń 125 babynyń 2 bóligi 1 tarmaǵymen qylmystyq is tirkelip, bastamashy bolǵan «kúıeýjigit» 7 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrylǵan.
Tergeý barysynda, kórsetilgen azamattar basqa qyzdy alyp qashý úshin barǵandyǵy jáne abaısyzda turmys qurǵan qyzdy alyp qashqandyǵy anyqtalǵan, ıaǵnı «kúıeýjigit» óziniń bolashaq jaryn múldem kórmegen de.
«Ókinishke oraı Jambyl oblysynda áli de bolsa «qalyńdyqty urlaý» kózin joımaǵan, bul tipti qyzdardyń kelisiminsiz de jasalyp jatady» - dep kórsetti Jambyl oblysynyń prokýrory Ernat Sybanqulov.
Eń ókinishtisi, osyndaı jaǵdaıǵa tap bolǵan qyzdar, «otbasynyń abyroıyn» túsirýden qorqyp, turmys qurýǵa májbúr bolady, tipti buryn kórmegen, tanymaıtyn azamatpen de.
«Mundaı turmys qurýdyń qorytyndysy – keıbir otbasylar biraz ýaqyt ótkennen keıin ydyraıdy, al basqalarynda áıelder «kúńniń» kúnin keshýge májbúr» - dep habarlady oblys prokýrory.
Basqa mysal, ótken jyldyń qyrkúıek aıynda Baızaq aýdanynyń turǵyny kúsh qoldanyp, 1992 jyly týylǵan azamatshany urlap ketip, keıinnen polısıa qyzmetkerlerimen tutqyndaldy.
Tergeý barysynda kórsetilgen azamat osydan toǵyz aı buryn qyzdy úılený maqsatynda urlaǵandyǵy, qyzdyń týysqandary ony óz kúshterimen alyp ketkendigi, biraq bul derek boıynsha polısıaǵa aryz bermegenderi anyqtaldy.
Eń basty soraǵysy, «bolmaı qalǵan kúıeýjigit» áskerı qyzmetker bolǵan, ıaǵnı ábden jetkilikti bilimdi azamat osyǵan barǵan, qazirgi tańda sońǵysyna qatysty qylmystyq is sot qaraýynda, bul áskerı qyzmetker óziniń mansabyna balta shabýmen qatar, naqty bas bostandyǵynan aıyrylýy múmkin.
Qyz balanyń erkinen tys, neke qurýǵa májbúrleý bizdiń dástúrimizge jáne dinimizge jat nárse bolyp tabylady, sonymen qatar, zańǵa qaıshy jáne bul múshkil jaǵaıdaǵa alyp kelýi múmkin.
Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev óz sózinde, musylman halqy aralarynda jáne jalpy Shyǵysta áıel zatyn joǵary qurmetteıtin, syılaıtyn bizdiń qazaq halqynan basqa bálkim halyq tabylmaıdy dep atap ketken.
Osyǵan oraı, biz jastar arasynda qyz balalardy óz erkinen tys alyp qashý, tipti ol is-áreketterin «bekzatty maqsatta» jasalady dep oılaǵan jastarǵa, onyń qylmys ekeni, jastardyń mundaı oılanbaǵan áreketter jasaýdan saqtaý, sonymen qatar ol áreketter ózderiniń jáne ózge adamnyń ómiriniń shyrqyn buzatyny týraly zań túsindirme jumystaryn júrgizýdi durys dep sanadyq.