Sáýir aıynda telefondarǵa qosylǵan jańa qurylǵy bar álemdi jaılady. Jastardy bylaı qoıǵanda, úlken kisiler qyzyǵyna batqan bul qosymsha qurylǵy bárine málim – FaceApp baǵdarlamasy, dep jazady Qamshy aqparattyq agenttigi.
Alǵash reseılik Wireless Lab kompanıasy qurastyrǵan bul baǵdarlama elimizge de jetken. Ne kerek, smartfony bar kez-kelgen adam baǵdarlamany jarysa júktep, bet-álpetterin neshe-túrli ádis-tásildermen árleıtin qosymsha qurylǵylardyń rahatyna bólenip júr.
Mundaǵy qosymshalar mynadaı edi: adamnyń bala keıpi, jigit bolǵandaǵy, ne qyz bolǵandaǵy keıpi, qartaıǵandaǵy túri, sondaı-aq adamnyń kelbetin odan ári árleıtin de qurylǵy bar. Iá, adamnyń qyzyǵýshylyǵyn týdyratyn bul qurylǵylardy bári qoldanyp kórgeni anyq.
Jigitterimiz qyz bolsaq, qandaı bolar edik dep nemese qyzdarymyz kerisinshe istep, óz kóńilderin ózderi kóterip júr. Alaıda, talaı qyzyǵymen elirtken bul qurylǵynyń adamǵa keri áserin tıgizetin tustary da joq emes. Joq, densaýlyǵyn aıtpaımyn. Basty másele adamnyń namysyna tıer tustary jaıynda bolmaq. Joǵaryda aıtyp ótkendeı, adam kelbetin odan saıyn árleıtin Hot qurylǵysy násildik kemsitýshilikke áıkelip soqqan kórinedi.
«Iandekstiń» burynǵy qyzmetkeri, búgingi tańda tanymal FaceApp-ty qurastyrýshy Iaroslav Goncharov Hot fıltri úshin halyqtan keshirim surapty. Nege deısiz ǵoı? Negizinen, baǵdarlamany qurýshylardyń jospary boıynsha, Hot fıltri adamnyń kelbetin odan saıyn ásemedeý bolǵan. Alaıda bul qara násildiler men azıattyqtardyń kóńiline jaqpaı qalǵan syńaıly. Sebebi, bul qurylǵy qara násildi adamdardyń terisiniń túsin ózgertip jiberedi eken.
«FaceApp – nashar qosymsha bolyp qana qoımaı, násildikti kemsitýdiń belgisi. Baǵdarlamadaǵy bir fıltr meniń terimniń túsin aǵartyp jiberdi, al murnym eýropalyqtardyń murny sekildi bolyp ketti. Joq, rahmet, endi qoldanbaımyn» dep jazdy qara násildi azamat áleýmettik jelide.
Goncharovtyń aıtýynsha, fıltr jumysyndaǵy bul kemshilik neırondyq jeliniń janama jumysy. «Mundaı máseleniń týyndaǵany úshin halyqtan keshirim suraımyz» dedi ol.
Qurastyrýshy, sondaı-aq Hot qurylǵysynyń Spark bolyp ózgergenin de aıtty, ıaǵnı pozıtıvti kóńil-kúı týdyratyn ushqyn. «Biz kemshilikterdi qalpyna keltirý boıynsha jumystar atqaryp jatyrmyz. Birneshe kúnde másele sheshiledi» dep ýáde etti Goncharov.
Aıta keteıik, násildik kemsitýshilikke ákelip soqqan baǵdarlamalar ishinde FaceApp alǵashqysy emes. Mundaı jaǵdaı Micrososft baǵdarlamasyna qatysty da oryn alǵan. 2016 jyldyń naýryzynda kompanıa qurastyrýshylary daıyn sóz tirkesterinen quralǵan «Aqyldy Taý» habarlamasyn iske qosty.
Sondaǵy sóz tirkesteri mynadaı bolǵan: «Men keremet janmyn! Bárin jek kóremin!», «Men femınıstpin», «Men azıattar men evreılerdi jek kóremin». Sonymen qatar, saıasatqa qatysty tirkester de boldy, Gıtlerdi jaqtaýshylardan bastap, ulttyq qozǵalystarǵa qatysty tirkester de kezdesken.
Muny baıqaǵan jurt únsiz qalmady. Nátıjesinde Microsoft bot-habarlamasyn óshirip, namysqa tıetin sózder úshin keshirim suraǵan.
Daıyndaǵan: Gúlim JAQAN
