Abzaldyń burynan beri mahabbatqa kelgende joly bolmaıtyn.5-qyzdyń arasynda óskennen keıin be, qyz ataýlynyń barlyǵy oǵan dos, syrlas bolyp ketetin, odan arǵyǵa barmaıtyn.Túr kelbeti kelisti, ózin qaraǵany sonshalyq keı qyzdardan kıingeni tap-taza tuınaqtaı.Tek bir áttegen aı,bolashaq jaryn kezdesetin emes.İzdep júrgenine bıylǵy kúzben sanaǵanda 9 jyl ótipti.
Qyz-qyrǵynmen júrip,kóńil kótergeni bylaı tursyn,tipten qyz ataýlymen qushaqtasyp kórmepti.Boıdaqtyqtyń talaı azǵyrýy jan jaqqa tartyp,jigittiktiń jelkeni jalyndatyp bir jaqqa soqpasyn dep óziniń aqylyn suryptap,ımanyn úıirip bes ýaqyt namaz bastaǵany bar.Jasy 26 da.Buıyrmasa bekerge júgirgennen paıda joq eken.Talaı qyzdyń artynan júgirgen edi,olar da aldar kósedeı qýlanyp alǵan,bári ózinikin alyp paıdalanyp ketedi.Jumysy ornyqty,aqshany basqalardan artyq tappasa kem tappaıdy,árıne kólik kıim keshek t.b barlyǵy derlik jetkilikti.Úıdegilerine de aı saıyn tabysynyń 30 paıyzyn jiberip otyrady.Aıtpaqshy eki aı buryn ǵana «Turǵyn úı jınaq banki»arqyly kezekpen óziniń páterine de qol jetkizdi.Bir sózben ómir kúıbeleńi óz ornynda.
Tek osymen úsh apta boıy uıqysy tynysh emes, túsine jaman keıipter kirip tún uıqysynyń shyrqyn buzýda. Qaıdaǵy joq, qarańǵy bólme, bir qyzdyń eńirep jylaǵan úni,beıit basy,aı dalada jalǵyz qalǵan úı,ishine kirse jalǵyz otyrǵan qyz baryp jubatpaq bolǵandaǵy bet júzin kóre almaǵan kezder,sol sekildi kóptegen úreıli túster.Úsh apta boıy esin alyp bitti.Tek uıyǵan ımanynyń arqasynda janynyń tynyshtyǵyn taýyp júr.Kúndelikti jumystan shyqqan soń sońǵy kezderi meshitke baryp ýaqyt ótkizip ımamdarmen,meshit qyzmetkerlerimen áńgime qurý sıaqty jaqsy ádet shyǵarǵan.Olda júreginiń jalǵyzsyraǵanynan týyndaǵan ádet shyǵar.Dostaryna kelsek,dostary óte kóp,biraq ár qaısysy óz otaýlaryn quryp ketken,jalǵyz Ermek atty dosy qalǵan edi,olda jaqynda grajdanskıı brak degen shyǵypty dep,bir qyzdy ermek qylyp júr.Osylaı ýaqyt ótýde.Tek júrek jylǵyzsyrap,syzdatyp barady.Áke-sheshesi de jastary kelip,nemerelerin qushtarlana súıýdi ańsap júr.Aýylǵa barǵan saıyn,úılen dep qulaǵyna quıyp jiberedi.Al úı ishin qalaǵa janyna kóshirtip alaıyn dese,ákesi qarsy,týǵan topyraǵy,irge kótergen,jurt qataryna qosylǵan aýylynan ketkisi joq.Topyraǵym osynda kómilsin deıdi.Barlyq ómirin tizip qarasa,er jigitke tán barlyq dúnıeni tyndyrypty.
-SHúkir deıdi ishinen.
İshinen duǵa tilep,turýǵa yńǵaılanyp jatqan edi,artynan bireý
-Búgin erterek ketip barasyńǵoı,kelin balanyń asyn saǵynyp kettińbe?degen daýys shyqty.
Artyna qarasy Dilhan ustaz eken.Ortalyq meshittiń ımamy.
-Jooǵa,qaıdaǵy ustaz,bar bolsa saǵynasyń,joq nárseniń nesin saǵynasyń dedi.
-Oı qoı balam sen áli úılenbegensińbe,munyń bolmas-dep rýaıat etilgen bir hadısten túrtip ótti.
-Iá aǵa osylaı jaǵdaı,qalaı jar súıip,bala shaǵamnyń adal eńbekpen tapqan nápaqammen qaryndaryn toıǵyzsam armanym joq edi.Tek bul túrimmen onyń aýyly alys sekildi.
-Qoı balam ýaıymdama,jigit adamnyń qosqan qosaǵy mindetti túrde bar.Meıirimi sheksiz Jaratqan Alla Adam ataǵa serik bolsyn dep Haýa anany jaratqandyǵyn barlyǵy jaqsy biledi.Sondyqtanda balam,eshqashanda bolashaq jarymdy tappadym dep túńilme.
Osyndaı dıalogtan keıin Abzal meshitten shyqqan boıda bir jerden aýqattanyp alaıyn dep dámhanaǵa kirdi.Kirgen bette aldynda bir qubyla bitken boıly qazaq qyzy qarsy aldy.Kirińiz dep, joǵarǵy jaqtaǵy bos stóldi kórsetti.Bir kórgen kózge súıkimdi aq.Qyzdy kórgen Abzal,múmkindigimdi jibermeıin,Qudaıdan suraı bergenimde ol terezeden maǵan má dep laqtyrmaıdyǵoı,ózimde qozǵalaıyn dedi.Tapsyrys alýǵa janyna keldi,qansha jerden daýysy jarqyn,keńirdegi ashylǵan qońyr daýysty jigit bolsa da,álgi qyz jaqyndaǵan kezde,ishteı tutyǵyp sóıleı almaı qalǵan syńaıly.
Qyz aǵaı ne tapsyrys beresiz degende,abdyrap baryp,esin jıǵan boldy.
-Maǵan bir tushpara,sodan mynaý salattan,sháıińiz ben nandy umytpańyz dedi.
-Qyz tapsyrysty alǵan bette,jymıǵan kúıde as bólmege kirip ketti.
Shyn mánine kelgende qyz balanyń birinshi qadamǵa ózderi baǵyttaıtynyn biletin.Tek qadamyn jasap alyp,ary qaraı ne isteý kerektigin bilmeıtin.Tamaǵyn lezde alyp keldi.Kúni boıy nár tatpaǵan boıdaq qoıylǵan ystyq asty áp-sátte sylq etkizdi.Daıashy qyz da jyltyńdap qaraı berdi.Qyzdyń ketary emestigin Abzaldyń ishki ınstıngi sybyrlap tur.Tanysamyn degen oı údegen saıyn ishki qorqynysh pa,álde uıat sezimime bir tylsym kúsh artqa qaraı tartty da qoıdy.Bul joly da tanysýǵa batpady.Biraq,baǵanaǵy ózine bergen serti sendeltip otyr.Stýdent kezinde daıashy bolyp qyzmet etken bolatyn.Áriptes bolyp qyzmet etken bir qyzqumar Rasýl atty dosy bar bolatyn.Sol maılyq qaǵazdan gúldiń túr túrin jasaıtyn.Abzalǵa da úıretken birneshe túrin.Bul darynyn boıdaq jigit umytyp ta ketipti.Qaıdan kelgen oı ekendigi belgisiz,qaǵazdan roza gúlin jasap,qasyna bir qıyq qaǵazǵa óziniń esimi men telefon nómirin jazyp ketti.Tamaǵynyń aqshasynda asyǵys tastady da,júrip ketti.Ol uıatynan,jigittik batyldyǵynan qashyp júr.Artyna qaramastan ketti de qaldy.Qońyraý shaladyma,joqpa degen oılar basynda mazalaǵan edi,birer saǵattan keıin ol oılar da seıildi.Sanadan ketti.Kóligin kúndelikti ornyna turaqtap,aýa raıynyń erekshe kóńil kúı berip turǵanyn baıqap,kishkene taza aýa jutaıyn dep kidirdi.Tynymsyz tirshilikten talyqsyǵan oıyn demaltpaq bolyp,oryndyqta biraz otyrdy. Telefon shyldyry tereńge ketken mıyna toq jibergendeı selt etkizdi.Qaraılasa,beıtanys nómir.Kótereıin be joq pa dep eki oımen aqyry,jasyl tetikti basyp til qatty.
-Ar jaǵynan biraz kidiristen keıin Mosarttyń mýzasy sekildi ásem yrǵaqty Alo sálem degen daýys shyqty.
-Sálem.
-Tanymaǵan shyǵarsyz,esimim Qorlan bolady.Búgin siz tamaqtanǵan dámhanadan telefon nómirińizdi taýyp habarlasqym keldi.Qarsy emessizbe dedi.
Abzaldyń sál demalysynyń kúl talqanyn shyǵardy.Aýyzyna toltyra sý quıyp alǵan sekildi,sóıleıin dese úni shyqpaıtyndaı birtúrli kúıde qaldy.Til qataıyn dese únsiz mylqaý boldy da qaldy.Júregi bir sátke toqtap,qaıta soqqan sekildime qalaı.Túsiniksiz kúı.Bar batyldyǵyn jınap,sálem ıá men edim dep,bir nárse búldirip qoıǵan baladaı úzik úzik til qatty.
-Ar jaǵynan syńǵyrlaǵan kúlkiniń daýysy dybyrlady.
Ne dep jaýap bererin bilmeı,saıqal oılar san saqqa sandaltty.Mıdy ashytyp,ishteı sandyraqtap jatyr.Bir kezde esin jıyp,esimim Abzal bolady.Soltústik Qazaqstan oblysynyń týmasymyn.Ary qaraıǵy áńgime ózinen ózi aǵytyla berdi.Jańa tanysqan jastardyń arasynda mádenıetti,ári sezimniń ushqyny seziletin dıalogpen órbidi.Abzal quddy bir ózimen ózi qalyp áńgime qurǵandaı tebirenip tógildi kep.
Abzal men Qorlannyń áńgimesi tańǵa deıin jalǵasty.Tebirenis dıalogyna súńgip ketken Abzaldy telefonynyń qýaty bitip toqtatty.
-Ar jaqtan qaıyrly tań degen daýys estildi.Bul Qorlannyń názik úni.Shynymen-aq tań bozaryp atyp keledi eken.
-Já,shynymen erteń de kún bar.Saý bol,dep dıalogyn toqtatty.Telefon tutqasyn qoısa,aıyrylyp qalatyndaı birtúrli kúıde tutqany qoıdy.Osyndaı sezimge toly áńgimeden keıin qaıdaǵy uıqy dersiń.Tebirenip,teńselip kúndegi jalǵyz jatatyn tóseginde biraz jatty.Oı ústinde jatyp,qalǵyp ketipti,jumystan túsken shuǵyl qońyraýdan selt oıandy.Jumystaǵylar dabyra tekseris keledi dep daıyndyq ústinde eken.Asyǵys kıingen bette jumysqa jetti.Áıteýir talaı jylǵy kúndelikti bir tirlikten keıin bir úzilis,ózgeris boldy aý.Jumystan keshigip,qoldan jasalǵan zańdy buzǵanyna bir jaǵynan máz.Bir oıy uıalyp tur.
Keshegi nómirdi telefonyna saqtap qoıǵan bolatyn.Túski as kezinde,qoly qalt etse boldy sol nómirge qaraı beredi,neshe ret habarlasýǵa,hat joldaýǵa oqtalyp edi,qoly bos emes aý ýaqyty da tyǵyz shyǵar degen syltaý men ózin jubatyp qoıdy.Keshegi sóılesken saǵatyn qaıta qaıta qarap ishteı máz.Ne sezim ekenin ózi de túsiner emes.Bir kórgennen oıanǵan,mahabbat pa,álde boıdaq jigittik qumarlyǵyma.Biraq sony izdeı beresiń.Bir qyzyǵy kózimdi jumsam beınesin elestete almaımyn.Bir kórip ótken tátti tús sekildime qalaı ózi.Sezim degen saý adamdy eseńgiretip tastaıdy eken.Qoı jigittiń sezimge berilip,syzylyp otyrǵandyǵy jaraspaıdy eken-dep óz-ózin qaıraǵandaı bolyp edi,onysynan túk shyqpady.Qorlan degen sózden basqa sózdi bilmeı qalǵan sekildi.Tipten jumysta otyryp,bul esimniń túrli maǵynalaryn zerttep,keshki áńgimege arqaý taýyp alǵan.2007 jyldyń jetinshi aıdyń jetisi,saǵat jeti.Bul meniń shynymen taǵdyrymdy tolyqtyratyn mahabbatym dep qoıady.
Abzal men Qorlan ekeýi kúnde sol ýaqytta telefonmen sóılesetin boldy.Sezim dıalogyna terbelip,ásem kúıge bólenip tań atyrýda.Abzal talaı Qorlannyń jumys jerine barýǵa oqtalyp edi.Ez júregi esh batpaıdy.Tipten kúndegi saǵattan buryn ne kesh habarlasqan emes,kúndelikti sol saǵat sol mınýt.
Ýaqyt bir ornynda turýshy ma edi.Qara telefonmen aıyrylmaı júrgenine týra 2 aı bolypty.Ómiri álde qaıda ózgergen.Kúnin ótkizip,keshke qaraı Qorlan ekeýi bir-birine esepterin aıtady.Tanystyq aralastan,qazir janym dep aralasatyn bolǵan.Sur boıdaqtyń qýanyshynda shek joq.Tipten úıdegilerine deıin aıtyp úlgergen.Talaı saǵat ýaqyttardaǵy jınalǵan batyldyǵyn ýystap,Qorlandy kezdesýge shaqyrmaq boldy.Buǵan deıin de ol qyzyna kezdespeımizbe dep ázildep te shynaıy da aıtatyn.Biraq ár kez Qorlannyń syltaýy daıyn turatyn.Shynymen de solaı shyǵar,ýaqyty bolaı júrgen bolar.Úıinde úlken qaıǵy bolyp júrgen shyǵar dep ózin aldaıtyn.Bul tek boıdaqtyń júreginde oıanǵan sezimge min juqtyrmaý.Al bul joly Abzal shyn nıettendi.Óıtkeni úsh kúnnen keıin onyń týylǵan kúni.Óz merekesinde ózine syılyq jasamaq nıette.Qorlanǵa habarlasyp mán jaıdy túsindirdi.Qorlan osy joly kezdesýge kelisti.Qansha ýaqyttan shatassa da bul joly bárin qıdym dedi.Abzal týǵan kúnine qyzý daıyndyq ústinde.Qorlanmen ótkizetin kúndi búge-shegesine deıin oılastyryp qoıǵan.
Kezdesý kúni týdy.Jyl saıyn áriptesterimen birge týǵan kúnin qarsy alatyn Abzal bıylǵy týǵan kúni jumysyna da barmady.Bar oıy Qorlandy kórý.Telefonnyń dybystaǵyshynan shyǵatyn daýysty jandy túrde estý.Mahabbatymen kezdesý.Kúni boıy Qorlannan habar joq.Tipti týǵan kúnimen quttyqtaǵan da joq.Jigittiń kóńili alańdaýly.Saǵat jetini tyqyldatqanda Qorlannan qońyraý kelip tústi.Endi sál keshikse,Abzaldyń shydamy taýsylaıyn degen edi.
-Janym týylǵan kúnińmen!
Abzaldyń barlyq kúmáni,ashýy,qorqynyshy osy úsh sózben shaıylyp ketkendeı.Negizgi jospar boıynsha birinshi kezdesý ortalyqtaǵy parkte,sodan keremet dızaında,as máziri de erekshe jasalǵan restoranda jalǵasý kerek bolatyn.Qorlan erkeligine basyp,qaladan syrtta kezdesýin ótindi.Jigittik júrekti súıgen jan baǵyndyratyny anyq emespe.Kelisti..Abzal tipten estimegen bir adresti aıtty.Jas aqyl tez jattap alǵan boldy.Taksı ustap sol adreske tartty.Jańa salondy avtokólikpen zýlatyp keledi.Qaladan álde qaıda alystap ketti.Abzal ózi ań-tań bul da bir sylsam syı shyǵar deıdi eshteı.
-Balam ol jaqta túnjarymda ne joǵalttyń?
-Qyzymmen kezdesýge bara jatyrmyn aǵa.
-Kezdesetin basqa jer tappadyńdarma?
-Joq aǵa,búgin meniń týǵan kúnim,jasaǵan tylsym syıy shyǵar .
-Áı HHİ ǵasyrdyń jastary aı.İstemeıtinderiń joqqoı dedi.
Abzaldyń ózin osynshama baqytty sezingeni birinshi ret.Qolyna qysqan telefonyn qaıta qaıta súıip qoıady.Ózin quddy bir talaı jylǵy tumannan kózin ashqandaı kúıde boldy.Oıynda alaı dúleı tebirentip,teńselip,ózin qoıarǵa jer tappaı typyrshyp otyr.Dittegen jerge keldi.Jan jaǵyna jaltaqtap qarap edi,kesh batyp ketipti.Taýdyń joǵarǵy beti qyzaryp turma qalaı ózi.Óz uıasyna batyp bara jatqan kúnde erekshe túske boıalǵan,aspandaǵy bulttarda qara kúreń túspen boıalǵan sýret sekildi.Bári bári keremet erekshe bir uıqas berip tur.Abzaldyń ishki sezimin,tebirenisin Shámshiniń ánimen jetkizbese,eshbir aqynnyn sóz uıqasy jetkize almaıtyn sıaqty.İshinen yńyrsyp bir áýenge saldy.Osyndaıda shirkin ýaqyt toqtap qalady emespe.Saǵattyń tilderi jetige jaqyndaǵan saıyn tipten qozǵalmaı qaldy.
Jan jaǵyna jaltańdaıdy.Eshkim joq,alystaý betkeıden bir jaryq qana kórinedi,bir úı sıaqty.Joldyń boıy da emes.Biraq bul jer Abzalǵa tanys.Bir jerden kórgen sekildi,beıne bir jaıtty eske túsiretin sıaqty.Kesh batqannan ba,jel aqyryn áýenge salyp tur,al júreginiń dúrsili Qorlan dep áýendetýde.Qorlanyna habarlasqan edi,telefony sóndirýli.Aldap ketti aý dep qoıady.Biraq joq,olaı bolýy múmkin emes,onyń olaı isteýi múmkin emes dep pák oıy da ózin sabyrlyqqa shaqyrýda.
Saǵattyń tili jetige kelige taqalyp baryp toqtady.Qolyndaǵy saǵaty odan ári soǵýǵa qaýqary joq,júregi de sondaı jaǵdaıda edi.Eskirgen bolatyn.Endigi bar úmiti ǵalamnyń aqyldysy oılap tapqan tórt buryshty uıaly telefonynda.Sondaǵy bir ǵana qońyraýdy kútýde.Biraq áli únsizdik,myrt tynyshtyq.
Sol tynyshtyqtan jan dúnıesi alaı-dúleı,kóńili alańdaýly.Boıyn bılegen sezim oty ashýǵa aınalyp barady ma qalaı ózi.Bir ýaqytta telefonyna Qorlannan habarlama kelipti,lezde ashyp qarasa bir sýretti jiberipti,astynda «men seni kútýdemin»dep jazypty.Bul sýret osy mańaıda túsirilgen.Biraq qaı jer.Abzal biraz oılanyp,barlyq ashýyn tıip osy sýrettiń syzbasyn izdeýge kiristi.Jalǵyz adamnyń izi salǵan jolmen boılap júrip keledi.Bir kezde sýrette salynǵan kartınkany tapqandaı boldy.Aınalasynda tiri jan joq.Aldynda aıdalada jalǵyz ósken tal.Art jaǵynda adamdardyń molasy.Tún qaraıǵanda molanyń qasyna ıtermelep kelgen netken mahabbat.Abzal keshki beıne bylaı tursyn,kúndelikti zırat ataýlydan qorqatyn.Bul kezeń Abzalǵa eki ese qorqynysh uıalatty.Kózi sharanasynan shyǵyp keterdeı alaıyp ketken,tek bir keleńsiz daýys estilse,álde kórinse júregi shynymen qorqynyshtan toqtap qalatyndaı kúı keshýde.Bireý arttan qarap turǵandaı.Biraq artqa qaraýǵa batyly barmaıdy.Bar ımanyn úıirip art jaǵyna qaraılap edi,eshkim joq.Tek jerde birdeńe jatqandaı boldy.Qolyndaǵy uıaly telefonynyń jaryǵyn túsirip jaqyndatyp edi,júregi zirk ete qaldy.Bul gúl.Abzaldyń gúli.Kezinde dámhanada daıashy qyzǵa usynǵan gúli.Bul qalaı bul jerge kelýi múmkin.Bul sáıkestik te shyǵar.Abzalda reń joq,tek qana tereń tynystap gúlge qaraı jaqyndap keledi.Qorshalǵan qorǵannan attap ótip,gúlge eńkeıip qaraǵan edi shynymen ózi jasaǵan gúl.Bir úıilgen topyraqtyń ústinde jalǵyz jatqan,qaǵazdan jasalǵan gúl.Qasyndaǵy marqumnyń esimi jazylǵan tasqa qaraı jaqyndady.Qadam basqan saıyn aıaǵy jansyzdanyp,basy tipten bir dúnıe oılaıtyndaı kúıde emes.Belgi tastaǵy jazý azdap óshken sıaqty.Jeńimen súrte bastady.Qolyndaǵy telefon jaryǵyn tasqa bettep oqýǵa ytalandy.Qorlan Ábishqyzy 1992-2015 jyl.Rýy(Qanjyǵaly)
Dál osy jazýdy kórgende kózi qaraýytyp,basynan bireý tepkige salǵandaı,qoly aıaǵy jansyzdanyp,turýǵa múmkindigi joq,artqa qaraı qulap tústi.....Basyn ustaǵan kúıi jerde búrisip jatyr.Qalaı bylaı bolýy múmkin.Meniń mahabbatym.Nege menn...Sol kún Abzaldy qarǵys atqan kún boldy.San saqqa júgirgen oılar sanasyn órtep barady.Tizesin qushaqtaǵan kúıi molanyń janynda jatyr.Turaıyn dese kúsh qalmaǵan.Aıaǵy,tipten denesi óziniki emes sıaqty.Al jan dúnıesi basqa bir álemde.Tańǵa deıin sol zırattyń ishinde túnep shyqty.Tańǵy namazdan keıin Abzaldy mola kúzetshisi taýyp alyp aýrýhanaǵa jetkizgen bolatyn.Denesinde jan joq,túri de bozaryp ketken.Tiri ólikke aınalǵan.
-Nege sonsha jas jigittiń taǵdyr joly aýyr boldy eken.Jany basqa álemde,denesi osynda-degen dárigerdiń sózderi barǵan saıyn ata-anasynyń júregin syzdatyp barady.
Abzal aqyryn dem alyp jatyr,jymıyp ta qoıady.
Tazalyqpen ótken temirdeı jigittiń bul fánıdegi ómirine núkte qoıyldy.Tek Abzal anaý dúnıede Qorlanmen qosyldy.Baqytty.Jigittiń ózindik bir armany oryndaldy,tek ata-anasyna kelinderin kórsete almaıdy.Ókinishti,biraq túbi bir kóretini anyq.
Oqıǵa shynaıy ómirden alynǵan.Abzal áli kúnge deıin basqa álemde.Al derekter boıynsha myna ómirde,Qorlan ekeýi bir birin kórgen.Tek tanys bolmaǵan,bir ret emes birneshe ret joldary túıisken eken.Biraq birinshi qadam esh jaqtan bolmaǵan,úshinshi kezdesoq kezdesýden keıin Qorlandy jolda kólik qaǵyp mert qylǵan.Alla er men áıel adamdy bir-birine teń qyldyryp,jáne ekinshi jartysyn mindetti túrde jaratady eken,tek kelgen múmkindikti jibermeýi kerek.Abzal bolsa úsh birdeı múmkindikti jibergen,sodan jalǵyzdyqpen sol jartysyn ańsaǵan,jan tánimen tilegen.Alla sol tilegin qabyl etti,al eki ǵashyqtyń bir-birine degen tartylys kúshi áli kúnge deıin zerttelmegen ǵylymı qupıa.
Avtory:Ýathan Qabyltaıuly
Júregimniń jartysy
Abzaldyń burynan beri mahabbatqa kelgende joly bolmaıtyn.5-qyzdyń arasynda óskennen keıin be, qyz ataýlynyń barlyǵy oǵan dos, syrlas bolyp ketetin, odan arǵyǵa barmaıtyn.Túr kelbeti kelisti, ózin qaraǵany sonshalyq keı qyzdardan kıingeni tap-taza tuınaqtaı.Tek bir áttegen aı,bolashaq jaryn kezdesetin emes.İzdep júrgenine bıylǵy kúzben sanaǵanda 9 jyl ótipti.
Qyz-qyrǵynmen júrip,kóńil kótergeni bylaı tursyn,tipten qyz ataýlymen qushaqtasyp kórmepti.Boıdaqtyqtyń talaı azǵyrýy jan jaqqa tartyp,jigittiktiń jelkeni jalyndatyp bir jaqqa soqpasyn dep óziniń aqylyn suryptap,ımanyn úıirip bes ýaqyt namaz bastaǵany bar.Jasy 26 da.Buıyrmasa bekerge júgirgennen paıda joq eken.Talaı qyzdyń artynan júgirgen edi,olar da aldar kósedeı qýlanyp alǵan,bári ózinikin alyp paıdalanyp ketedi.Jumysy ornyqty,aqshany basqalardan artyq tappasa kem tappaıdy,árıne kólik kıim keshek t.b barlyǵy derlik jetkilikti.Úıdegilerine de aı saıyn tabysynyń 30 paıyzyn jiberip otyrady.Aıtpaqshy eki aı buryn ǵana «Turǵyn úı jınaq banki»arqyly kezekpen óziniń páterine de qol jetkizdi.Bir sózben ómir kúıbeleńi óz ornynda.
Tek osymen úsh apta boıy uıqysy tynysh emes, túsine jaman keıipter kirip tún uıqysynyń shyrqyn buzýda. Qaıdaǵy joq, qarańǵy bólme, bir qyzdyń eńirep jylaǵan úni,beıit basy,aı dalada jalǵyz qalǵan úı,ishine kirse jalǵyz otyrǵan qyz baryp jubatpaq bolǵandaǵy bet júzin kóre almaǵan kezder,sol sekildi kóptegen úreıli túster.Úsh apta boıy esin alyp bitti.Tek uıyǵan ımanynyń arqasynda janynyń tynyshtyǵyn taýyp júr.Kúndelikti jumystan shyqqan soń sońǵy kezderi meshitke baryp ýaqyt ótkizip ımamdarmen,meshit qyzmetkerlerimen áńgime qurý sıaqty jaqsy ádet shyǵarǵan.Olda júreginiń jalǵyzsyraǵanynan týyndaǵan ádet shyǵar.Dostaryna kelsek,dostary óte kóp,biraq ár qaısysy óz otaýlaryn quryp ketken,jalǵyz Ermek atty dosy qalǵan edi,olda jaqynda grajdanskıı brak degen shyǵypty dep,bir qyzdy ermek qylyp júr.Osylaı ýaqyt ótýde.Tek júrek jylǵyzsyrap,syzdatyp barady.Áke-sheshesi de jastary kelip,nemerelerin qushtarlana súıýdi ańsap júr.Aýylǵa barǵan saıyn,úılen dep qulaǵyna quıyp jiberedi.Al úı ishin qalaǵa janyna kóshirtip alaıyn dese,ákesi qarsy,týǵan topyraǵy,irge kótergen,jurt qataryna qosylǵan aýylynan ketkisi joq.Topyraǵym osynda kómilsin deıdi.Barlyq ómirin tizip qarasa,er jigitke tán barlyq dúnıeni tyndyrypty.
-SHúkir deıdi ishinen.
İshinen duǵa tilep,turýǵa yńǵaılanyp jatqan edi,artynan bireý
-Búgin erterek ketip barasyńǵoı,kelin balanyń asyn saǵynyp kettińbe?degen daýys shyqty.
Artyna qarasy Dilhan ustaz eken.Ortalyq meshittiń ımamy.
-Jooǵa,qaıdaǵy ustaz,bar bolsa saǵynasyń,joq nárseniń nesin saǵynasyń dedi.
-Oı qoı balam sen áli úılenbegensińbe,munyń bolmas-dep rýaıat etilgen bir hadısten túrtip ótti.
-Iá aǵa osylaı jaǵdaı,qalaı jar súıip,bala shaǵamnyń adal eńbekpen tapqan nápaqammen qaryndaryn toıǵyzsam armanym joq edi.Tek bul túrimmen onyń aýyly alys sekildi.
-Qoı balam ýaıymdama,jigit adamnyń qosqan qosaǵy mindetti túrde bar.Meıirimi sheksiz Jaratqan Alla Adam ataǵa serik bolsyn dep Haýa anany jaratqandyǵyn barlyǵy jaqsy biledi.Sondyqtanda balam,eshqashanda bolashaq jarymdy tappadym dep túńilme.
Osyndaı dıalogtan keıin Abzal meshitten shyqqan boıda bir jerden aýqattanyp alaıyn dep dámhanaǵa kirdi.Kirgen bette aldynda bir qubyla bitken boıly qazaq qyzy qarsy aldy.Kirińiz dep, joǵarǵy jaqtaǵy bos stóldi kórsetti.Bir kórgen kózge súıkimdi aq.Qyzdy kórgen Abzal,múmkindigimdi jibermeıin,Qudaıdan suraı bergenimde ol terezeden maǵan má dep laqtyrmaıdyǵoı,ózimde qozǵalaıyn dedi.Tapsyrys alýǵa janyna keldi,qansha jerden daýysy jarqyn,keńirdegi ashylǵan qońyr daýysty jigit bolsa da,álgi qyz jaqyndaǵan kezde,ishteı tutyǵyp sóıleı almaı qalǵan syńaıly.
Qyz aǵaı ne tapsyrys beresiz degende,abdyrap baryp,esin jıǵan boldy.
-Maǵan bir tushpara,sodan mynaý salattan,sháıińiz ben nandy umytpańyz dedi.
-Qyz tapsyrysty alǵan bette,jymıǵan kúıde as bólmege kirip ketti.
Shyn mánine kelgende qyz balanyń birinshi qadamǵa ózderi baǵyttaıtynyn biletin.Tek qadamyn jasap alyp,ary qaraı ne isteý kerektigin bilmeıtin.Tamaǵyn lezde alyp keldi.Kúni boıy nár tatpaǵan boıdaq qoıylǵan ystyq asty áp-sátte sylq etkizdi.Daıashy qyz da jyltyńdap qaraı berdi.Qyzdyń ketary emestigin Abzaldyń ishki ınstıngi sybyrlap tur.Tanysamyn degen oı údegen saıyn ishki qorqynysh pa,álde uıat sezimime bir tylsym kúsh artqa qaraı tartty da qoıdy.Bul joly da tanysýǵa batpady.Biraq,baǵanaǵy ózine bergen serti sendeltip otyr.Stýdent kezinde daıashy bolyp qyzmet etken bolatyn.Áriptes bolyp qyzmet etken bir qyzqumar Rasýl atty dosy bar bolatyn.Sol maılyq qaǵazdan gúldiń túr túrin jasaıtyn.Abzalǵa da úıretken birneshe túrin.Bul darynyn boıdaq jigit umytyp ta ketipti.Qaıdan kelgen oı ekendigi belgisiz,qaǵazdan roza gúlin jasap,qasyna bir qıyq qaǵazǵa óziniń esimi men telefon nómirin jazyp ketti.Tamaǵynyń aqshasynda asyǵys tastady da,júrip ketti.Ol uıatynan,jigittik batyldyǵynan qashyp júr.Artyna qaramastan ketti de qaldy.Qońyraý shaladyma,joqpa degen oılar basynda mazalaǵan edi,birer saǵattan keıin ol oılar da seıildi.Sanadan ketti.Kóligin kúndelikti ornyna turaqtap,aýa raıynyń erekshe kóńil kúı berip turǵanyn baıqap,kishkene taza aýa jutaıyn dep kidirdi.Tynymsyz tirshilikten talyqsyǵan oıyn demaltpaq bolyp,oryndyqta biraz otyrdy. Telefon shyldyry tereńge ketken mıyna toq jibergendeı selt etkizdi.Qaraılasa,beıtanys nómir.Kótereıin be joq pa dep eki oımen aqyry,jasyl tetikti basyp til qatty.
-Ar jaǵynan biraz kidiristen keıin Mosarttyń mýzasy sekildi ásem yrǵaqty Alo sálem degen daýys shyqty.
-Sálem.
-Tanymaǵan shyǵarsyz,esimim Qorlan bolady.Búgin siz tamaqtanǵan dámhanadan telefon nómirińizdi taýyp habarlasqym keldi.Qarsy emessizbe dedi.
Abzaldyń sál demalysynyń kúl talqanyn shyǵardy.Aýyzyna toltyra sý quıyp alǵan sekildi,sóıleıin dese úni shyqpaıtyndaı birtúrli kúıde qaldy.Til qataıyn dese únsiz mylqaý boldy da qaldy.Júregi bir sátke toqtap,qaıta soqqan sekildime qalaı.Túsiniksiz kúı.Bar batyldyǵyn jınap,sálem ıá men edim dep,bir nárse búldirip qoıǵan baladaı úzik úzik til qatty.
-Ar jaǵynan syńǵyrlaǵan kúlkiniń daýysy dybyrlady.
Ne dep jaýap bererin bilmeı,saıqal oılar san saqqa sandaltty.Mıdy ashytyp,ishteı sandyraqtap jatyr.Bir kezde esin jıyp,esimim Abzal bolady.Soltústik Qazaqstan oblysynyń týmasymyn.Ary qaraıǵy áńgime ózinen ózi aǵytyla berdi.Jańa tanysqan jastardyń arasynda mádenıetti,ári sezimniń ushqyny seziletin dıalogpen órbidi.Abzal quddy bir ózimen ózi qalyp áńgime qurǵandaı tebirenip tógildi kep.
Abzal men Qorlannyń áńgimesi tańǵa deıin jalǵasty.Tebirenis dıalogyna súńgip ketken Abzaldy telefonynyń qýaty bitip toqtatty.
-Ar jaqtan qaıyrly tań degen daýys estildi.Bul Qorlannyń názik úni.Shynymen-aq tań bozaryp atyp keledi eken.
-Já,shynymen erteń de kún bar.Saý bol,dep dıalogyn toqtatty.Telefon tutqasyn qoısa,aıyrylyp qalatyndaı birtúrli kúıde tutqany qoıdy.Osyndaı sezimge toly áńgimeden keıin qaıdaǵy uıqy dersiń.Tebirenip,teńselip kúndegi jalǵyz jatatyn tóseginde biraz jatty.Oı ústinde jatyp,qalǵyp ketipti,jumystan túsken shuǵyl qońyraýdan selt oıandy.Jumystaǵylar dabyra tekseris keledi dep daıyndyq ústinde eken.Asyǵys kıingen bette jumysqa jetti.Áıteýir talaı jylǵy kúndelikti bir tirlikten keıin bir úzilis,ózgeris boldy aý.Jumystan keshigip,qoldan jasalǵan zańdy buzǵanyna bir jaǵynan máz.Bir oıy uıalyp tur.
Keshegi nómirdi telefonyna saqtap qoıǵan bolatyn.Túski as kezinde,qoly qalt etse boldy sol nómirge qaraı beredi,neshe ret habarlasýǵa,hat joldaýǵa oqtalyp edi,qoly bos emes aý ýaqyty da tyǵyz shyǵar degen syltaý men ózin jubatyp qoıdy.Keshegi sóılesken saǵatyn qaıta qaıta qarap ishteı máz.Ne sezim ekenin ózi de túsiner emes.Bir kórgennen oıanǵan,mahabbat pa,álde boıdaq jigittik qumarlyǵyma.Biraq sony izdeı beresiń.Bir qyzyǵy kózimdi jumsam beınesin elestete almaımyn.Bir kórip ótken tátti tús sekildime qalaı ózi.Sezim degen saý adamdy eseńgiretip tastaıdy eken.Qoı jigittiń sezimge berilip,syzylyp otyrǵandyǵy jaraspaıdy eken-dep óz-ózin qaıraǵandaı bolyp edi,onysynan túk shyqpady.Qorlan degen sózden basqa sózdi bilmeı qalǵan sekildi.Tipten jumysta otyryp,bul esimniń túrli maǵynalaryn zerttep,keshki áńgimege arqaý taýyp alǵan.2007 jyldyń jetinshi aıdyń jetisi,saǵat jeti.Bul meniń shynymen taǵdyrymdy tolyqtyratyn mahabbatym dep qoıady.
Abzal men Qorlan ekeýi kúnde sol ýaqytta telefonmen sóılesetin boldy.Sezim dıalogyna terbelip,ásem kúıge bólenip tań atyrýda.Abzal talaı Qorlannyń jumys jerine barýǵa oqtalyp edi.Ez júregi esh batpaıdy.Tipten kúndegi saǵattan buryn ne kesh habarlasqan emes,kúndelikti sol saǵat sol mınýt.
Ýaqyt bir ornynda turýshy ma edi.Qara telefonmen aıyrylmaı júrgenine týra 2 aı bolypty.Ómiri álde qaıda ózgergen.Kúnin ótkizip,keshke qaraı Qorlan ekeýi bir-birine esepterin aıtady.Tanystyq aralastan,qazir janym dep aralasatyn bolǵan.Sur boıdaqtyń qýanyshynda shek joq.Tipten úıdegilerine deıin aıtyp úlgergen.Talaı saǵat ýaqyttardaǵy jınalǵan batyldyǵyn ýystap,Qorlandy kezdesýge shaqyrmaq boldy.Buǵan deıin de ol qyzyna kezdespeımizbe dep ázildep te shynaıy da aıtatyn.Biraq ár kez Qorlannyń syltaýy daıyn turatyn.Shynymen de solaı shyǵar,ýaqyty bolaı júrgen bolar.Úıinde úlken qaıǵy bolyp júrgen shyǵar dep ózin aldaıtyn.Bul tek boıdaqtyń júreginde oıanǵan sezimge min juqtyrmaý.Al bul joly Abzal shyn nıettendi.Óıtkeni úsh kúnnen keıin onyń týylǵan kúni.Óz merekesinde ózine syılyq jasamaq nıette.Qorlanǵa habarlasyp mán jaıdy túsindirdi.Qorlan osy joly kezdesýge kelisti.Qansha ýaqyttan shatassa da bul joly bárin qıdym dedi.Abzal týǵan kúnine qyzý daıyndyq ústinde.Qorlanmen ótkizetin kúndi búge-shegesine deıin oılastyryp qoıǵan.
Kezdesý kúni týdy.Jyl saıyn áriptesterimen birge týǵan kúnin qarsy alatyn Abzal bıylǵy týǵan kúni jumysyna da barmady.Bar oıy Qorlandy kórý.Telefonnyń dybystaǵyshynan shyǵatyn daýysty jandy túrde estý.Mahabbatymen kezdesý.Kúni boıy Qorlannan habar joq.Tipti týǵan kúnimen quttyqtaǵan da joq.Jigittiń kóńili alańdaýly.Saǵat jetini tyqyldatqanda Qorlannan qońyraý kelip tústi.Endi sál keshikse,Abzaldyń shydamy taýsylaıyn degen edi.
-Janym týylǵan kúnińmen!
Abzaldyń barlyq kúmáni,ashýy,qorqynyshy osy úsh sózben shaıylyp ketkendeı.Negizgi jospar boıynsha birinshi kezdesý ortalyqtaǵy parkte,sodan keremet dızaında,as máziri de erekshe jasalǵan restoranda jalǵasý kerek bolatyn.Qorlan erkeligine basyp,qaladan syrtta kezdesýin ótindi.Jigittik júrekti súıgen jan baǵyndyratyny anyq emespe.Kelisti..Abzal tipten estimegen bir adresti aıtty.Jas aqyl tez jattap alǵan boldy.Taksı ustap sol adreske tartty.Jańa salondy avtokólikpen zýlatyp keledi.Qaladan álde qaıda alystap ketti.Abzal ózi ań-tań bul da bir sylsam syı shyǵar deıdi eshteı.
-Balam ol jaqta túnjarymda ne joǵalttyń?
-Qyzymmen kezdesýge bara jatyrmyn aǵa.
-Kezdesetin basqa jer tappadyńdarma?
-Joq aǵa,búgin meniń týǵan kúnim,jasaǵan tylsym syıy shyǵar .
-Áı HHİ ǵasyrdyń jastary aı.İstemeıtinderiń joqqoı dedi.
Abzaldyń ózin osynshama baqytty sezingeni birinshi ret.Qolyna qysqan telefonyn qaıta qaıta súıip qoıady.Ózin quddy bir talaı jylǵy tumannan kózin ashqandaı kúıde boldy.Oıynda alaı dúleı tebirentip,teńselip,ózin qoıarǵa jer tappaı typyrshyp otyr.Dittegen jerge keldi.Jan jaǵyna jaltaqtap qarap edi,kesh batyp ketipti.Taýdyń joǵarǵy beti qyzaryp turma qalaı ózi.Óz uıasyna batyp bara jatqan kúnde erekshe túske boıalǵan,aspandaǵy bulttarda qara kúreń túspen boıalǵan sýret sekildi.Bári bári keremet erekshe bir uıqas berip tur.Abzaldyń ishki sezimin,tebirenisin Shámshiniń ánimen jetkizbese,eshbir aqynnyn sóz uıqasy jetkize almaıtyn sıaqty.İshinen yńyrsyp bir áýenge saldy.Osyndaıda shirkin ýaqyt toqtap qalady emespe.Saǵattyń tilderi jetige jaqyndaǵan saıyn tipten qozǵalmaı qaldy.
Jan jaǵyna jaltańdaıdy.Eshkim joq,alystaý betkeıden bir jaryq qana kórinedi,bir úı sıaqty.Joldyń boıy da emes.Biraq bul jer Abzalǵa tanys.Bir jerden kórgen sekildi,beıne bir jaıtty eske túsiretin sıaqty.Kesh batqannan ba,jel aqyryn áýenge salyp tur,al júreginiń dúrsili Qorlan dep áýendetýde.Qorlanyna habarlasqan edi,telefony sóndirýli.Aldap ketti aý dep qoıady.Biraq joq,olaı bolýy múmkin emes,onyń olaı isteýi múmkin emes dep pák oıy da ózin sabyrlyqqa shaqyrýda.
Saǵattyń tili jetige kelige taqalyp baryp toqtady.Qolyndaǵy saǵaty odan ári soǵýǵa qaýqary joq,júregi de sondaı jaǵdaıda edi.Eskirgen bolatyn.Endigi bar úmiti ǵalamnyń aqyldysy oılap tapqan tórt buryshty uıaly telefonynda.Sondaǵy bir ǵana qońyraýdy kútýde.Biraq áli únsizdik,myrt tynyshtyq.
Sol tynyshtyqtan jan dúnıesi alaı-dúleı,kóńili alańdaýly.Boıyn bılegen sezim oty ashýǵa aınalyp barady ma qalaı ózi.Bir ýaqytta telefonyna Qorlannan habarlama kelipti,lezde ashyp qarasa bir sýretti jiberipti,astynda «men seni kútýdemin»dep jazypty.Bul sýret osy mańaıda túsirilgen.Biraq qaı jer.Abzal biraz oılanyp,barlyq ashýyn tıip osy sýrettiń syzbasyn izdeýge kiristi.Jalǵyz adamnyń izi salǵan jolmen boılap júrip keledi.Bir kezde sýrette salynǵan kartınkany tapqandaı boldy.Aınalasynda tiri jan joq.Aldynda aıdalada jalǵyz ósken tal.Art jaǵynda adamdardyń molasy.Tún qaraıǵanda molanyń qasyna ıtermelep kelgen netken mahabbat.Abzal keshki beıne bylaı tursyn,kúndelikti zırat ataýlydan qorqatyn.Bul kezeń Abzalǵa eki ese qorqynysh uıalatty.Kózi sharanasynan shyǵyp keterdeı alaıyp ketken,tek bir keleńsiz daýys estilse,álde kórinse júregi shynymen qorqynyshtan toqtap qalatyndaı kúı keshýde.Bireý arttan qarap turǵandaı.Biraq artqa qaraýǵa batyly barmaıdy.Bar ımanyn úıirip art jaǵyna qaraılap edi,eshkim joq.Tek jerde birdeńe jatqandaı boldy.Qolyndaǵy uıaly telefonynyń jaryǵyn túsirip jaqyndatyp edi,júregi zirk ete qaldy.Bul gúl.Abzaldyń gúli.Kezinde dámhanada daıashy qyzǵa usynǵan gúli.Bul qalaı bul jerge kelýi múmkin.Bul sáıkestik te shyǵar.Abzalda reń joq,tek qana tereń tynystap gúlge qaraı jaqyndap keledi.Qorshalǵan qorǵannan attap ótip,gúlge eńkeıip qaraǵan edi shynymen ózi jasaǵan gúl.Bir úıilgen topyraqtyń ústinde jalǵyz jatqan,qaǵazdan jasalǵan gúl.Qasyndaǵy marqumnyń esimi jazylǵan tasqa qaraı jaqyndady.Qadam basqan saıyn aıaǵy jansyzdanyp,basy tipten bir dúnıe oılaıtyndaı kúıde emes.Belgi tastaǵy jazý azdap óshken sıaqty.Jeńimen súrte bastady.Qolyndaǵy telefon jaryǵyn tasqa bettep oqýǵa ytalandy.Qorlan Ábishqyzy 1992-2015 jyl.Rýy(Qanjyǵaly)
Dál osy jazýdy kórgende kózi qaraýytyp,basynan bireý tepkige salǵandaı,qoly aıaǵy jansyzdanyp,turýǵa múmkindigi joq,artqa qaraı qulap tústi.....Basyn ustaǵan kúıi jerde búrisip jatyr.Qalaı bylaı bolýy múmkin.Meniń mahabbatym.Nege menn...Sol kún Abzaldy qarǵys atqan kún boldy.San saqqa júgirgen oılar sanasyn órtep barady.Tizesin qushaqtaǵan kúıi molanyń janynda jatyr.Turaıyn dese kúsh qalmaǵan.Aıaǵy,tipten denesi óziniki emes sıaqty.Al jan dúnıesi basqa bir álemde.Tańǵa deıin sol zırattyń ishinde túnep shyqty.Tańǵy namazdan keıin Abzaldy mola kúzetshisi taýyp alyp aýrýhanaǵa jetkizgen bolatyn.Denesinde jan joq,túri de bozaryp ketken.Tiri ólikke aınalǵan.
-Nege sonsha jas jigittiń taǵdyr joly aýyr boldy eken.Jany basqa álemde,denesi osynda-degen dárigerdiń sózderi barǵan saıyn ata-anasynyń júregin syzdatyp barady.
Abzal aqyryn dem alyp jatyr,jymıyp ta qoıady.
Tazalyqpen ótken temirdeı jigittiń bul fánıdegi ómirine núkte qoıyldy.Tek Abzal anaý dúnıede Qorlanmen qosyldy.Baqytty.Jigittiń ózindik bir armany oryndaldy,tek ata-anasyna kelinderin kórsete almaıdy.Ókinishti,biraq túbi bir kóretini anyq.
Oqıǵa shynaıy ómirden alynǵan.Abzal áli kúnge deıin basqa álemde.Al derekter boıynsha myna ómirde,Qorlan ekeýi bir birin kórgen.Tek tanys bolmaǵan,bir ret emes birneshe ret joldary túıisken eken.Biraq birinshi qadam esh jaqtan bolmaǵan,úshinshi kezdesoq kezdesýden keıin Qorlandy jolda kólik qaǵyp mert qylǵan.Alla er men áıel adamdy bir-birine teń qyldyryp,jáne ekinshi jartysyn mindetti túrde jaratady eken,tek kelgen múmkindikti jibermeýi kerek.Abzal bolsa úsh birdeı múmkindikti jibergen,sodan jalǵyzdyqpen sol jartysyn ańsaǵan,jan tánimen tilegen.Alla sol tilegin qabyl etti,al eki ǵashyqtyń bir-birine degen tartylys kúshi áli kúnge deıin zerttelmegen ǵylymı qupıa.
Ýathan Qabyltaıuly