Elimizdiń egemendigi shırek ǵasyr kezeńnen ótti. Mańyzdy jetistikterimiz qatarynda:

1.Saıası Egemen el boldyq. Otarshyldyq kezeń 1868 jyldan bastalyp 1991 jyldyń jeltoqsan aıyna deıin sozyldy. Atalǵan ýaqyt aralyqta biz patshalyq Reseıdiń jáne KSROnyń otary boldyq. Qazaqstan áskerı - saıası jaǵynan da táýelsiz. Biz Reseımen ODKB uıymynda bolsaq ta Reseıden táýelsizbiz. Reseı júrgizip kele jatqan soǵystar men áskerı operasıalarǵa qatyspaımyz: aıtalyq Shyǵys Ýkraınada,Sırıadaǵy ásker operasıalaryna qatyspaımyz. ODKB birqatar jınalystaryna Prezıdent deńgeıinde qatyspaımyz.

2.Ekonomıkalyq egemendik ekinshi mańyzdy jetistik.Postkeńestik keńistikte birqatar memleketter Reseıden saıası egemendigi bolsa da, ekonomıkalyq táýeldilikti saqtaıdy. Aıtalyq Armenıa, Belorýssıa, Qyrǵyzstan taǵy birqatar buryńǵy otar respýblıkalar Reseıden ekonomıkalyq kómek alady. Qazaqstan barlyǵyn ózi qamtamasyz etip otyrǵan memleket.  Reseıge eshbir ekonomıkalyq táýeldiligi joq. Eýrazıalyq Odaq tek ekonomıkalyq odaq dep esepteledi. Bul Odaqtyń sheshimderi dırektıvalyq sıpaty joq.

3. Qazaqstan terıtorıalyq birtutastyǵyn jáne demografıalyq tutastyǵyn saqtap keledi.

4. Qazaqstan áleýmettik jaǵynan da eshbir memleketke táýeldi emes. Biz Reseıden aqshalaı búdjettik transfert-kómek almaımyz. Elimizdiń saıası, áskerı- saıası, ekonomıkalyq jáne áleýmettik egemendigi, terıtorıalyq birtutastyǵyn saqtap keledi.Bul jetistikter Alǵashqy Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń zor eńbeginiń nátıjesi ekeni belgili.

5. Biraq biz Reseıden til, aqparat saıasatynda rýhanı táýeldiligimiz bar. Nurekeń ózi qazaqshyl azamat , biraq memlekettik tildiń qaǵajý qalǵany aıqyn. Orys tili- resmı til statýsynda, biraq orys tili Qazaqstanda Memlekettik til statýsy Memlekettik tilden joǵary bolmasa da, onyń realdyq statýsy men quzyreti Memlekettik til quzyretinen joǵary tur demekpin. Bul ókinishti jáne zańǵa qaıshy. Aıtalyq, Qazaqstanda oryssha bilmeıtin mınıstr nemese oblystyq tipti aýdandyq ákim de joq.

Qazaqstan jurtshylyǵy Reseı teledıdarynyń yqpalynda, Qazaqstandyq teledıdar men basqa aqparatta orys tili basymgerligi baıqalady. Al qazaq jurtshylyǵy 71%, al orys jurtshylyǵy bar bolǵany tek 19%- ten tómen. Osyǵan baılanysty meniń birqatar naqty usynysymyz bar.

Olar:

1) Orys tildi qazaq jurtshylyǵynyń (sýbetnos) paıda bolýyn boldyrmaý. Sebebi bul sýbetnos qazaq halqyn ydyratýǵa ákelýi yqtımal;

2) Qazaq búgingi tańda 71%, al orys 19% ten kem bolǵandyqtan QR İs qaǵazdaryn sol paıyzdyq qatynastarda memlekettik tilde júgizilýi kerek , memlekettik tilde is qujattaryn júrgizetin aýdandar tizimin demografıalyq quramǵa sáıkes kóbeıtý;

3)Úsh tuǵyrly tildik baǵdarlamany mektepten alyp tastaý. (Altynbek Halıdýllın usynysy: Qazaq elinde ultyna qaramaı mindetti túrde barlyq balabaqshalary men bastaýshysh synyptardy tek qazaq tilinde júrgizý kerek);

4) Memlekettik tilge shorqaq nemese qazaq tilinde sóılemeıtin qazaq sheneýnikterdi rotasıalaýdyń ornyna qazaqshasy bar orys, ýkraın, nemisterdi qoıý.

5) QR Saıası doktrınasy kerek.

Ekonomıka klasıkalyq naryqqa negizdelý kerek, ońshyl lıberaldyq júıe tıimdi bolar;

Quqyqtyq saıası reformanyń kelesi qadamy - oblystyq maslıhattardyń quzyryn kóterip, barlyq oblystyq sheneýnikterdi jáne ákimdi maslıhat tarapynan pármendi qadaǵalaýdy qoıý;

Ulttyq saıasat ıntegrasıalyq jáne asımılásıalyq (progresıvti úrdis) maqsattarǵa negizdelý kerek.

Túp maqsat : qazaq tili men qundylyqtaryna negizdelgen memleketke aınalý.

Ázimbaı Ǵalı