Rymǵalı Nurǵalı. Dıdaktıkalyq ádebıet

/uploads/thumbnail/0_small.jpg

Dıdaktıkalyq ádebıet – ǵylymı, fılosofıalyq, moraldyq, dinı ıdeıalardy; ýaǵyz, ǵıbrat oılardy bildiretin shyǵarmalar. Dıdaktıkalyq ádebıette kórkem sýretpen beıneleýden góri baılam, pikir, tujyrymǵa; oqyrmanǵa oıdy, ıdeıany áserli jetkizýge erekshe mán beriledi. Dıdaktıkalyq ádebıettiń tarıhy da baı, úlgileri de kóp. Fólklor materıaldary, halyqtyń ańyz-áńgimeleri negizinde jazylǵan dıdaktıkalyq ádebıetter óte kóp. Ásirese, dıdaktıkalyq kórkemsózde maqal-mátelderdiń, aqyl, naqyl sózderdiń, ertegi, epostardyń áseri kúshti. Úndi ádebıetiniń «Mahabharata», «Pancha-tantra» týyndylarynda býddızm ıdeıalary nasıhattalǵan. Kóne shyǵys ádebıetinde dıdaktıkalyq ádebıet erekshe oryn alady. Buny Omar Haııam, Saǵdı, Jámı, Rýdakı, Nızamı, Fırdaýsı muralarynan kórýge bolady. Qazaq ádebıetinde Abaıdyń qara sózderi, poemalary – shyǵystyń dıdaktıkalyq ádebıetiniń jalǵasy. Eýropa ádebıetinde Lýkresııdiń «Zattar tabıǵaty týraly», Gorasııdiń «Poezıa ǵylymy», Býalonyń «Poetıkalyq óner» atty shyǵarmalary sekildi dıdaktıkalyq ádebıet úlgileri bar. Ezop, Lafonten, Krylov syndy mysalshylar, E. Rotterdamskıı, M. Lúter, t.b. jazýshylar dıdaktıkalyq shyǵarmalar jazǵan. Ádeb.: Áýezov M.O. Abaı Qunanbaev. – A., 1967; Tımofeev L.I. Osnovy teorıı lıteratýry. – M., 1970.

Qatysty Maqalalar