Oral shaharynda «Áleýmettik saıasattaǵy jáne jergilikti ózin-ózi basqarý máselelerindegi keshendi genderlik tásildiń prınsıpteri» taqyrybynda semınar-trenıng ótken bolatyn. Áleýmettik saıasatty jáne jergilikti ózin-ózi basqarý qurylymdarynyń jumysyn jetildirýde genderlik aspektilerdi qoldanýdyń keshendi tásilderin úıretýdi maqsat etken semınar QR Prezıdenti janyndaǵy áıelder isteri jáne otbasylyq-demografıalyq saıasat jónindegi ulttyq komısıa men Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń Astana qalasyndaǵy ortalyǵymen birlesip ótkizildi. Semınar-trenıngke Ulttyq komısıa tóraıymynyń orynbasarlary Elena Tarasenko, Lázzat Súleımen, EQYU Astanadaǵy ortalyǵynyń, adamı ólshem bóliminiń meńgerýshisi Izabella Hartman jáne jergilikti genderlik saıasat komısıasynyń músheleri qatysty.
Elena Tarasenko óz kezeginde táýelsizdiktiń shırek ǵasyrlyq tarıhynda elimizdiń aıtarlyqtaı jetistikterge qol jetkizgendigin atap ótip, áleýmettik saıasat pen ózin-ózi basqarý qurylymdarynyń jumystaryn jandandyrýda genderlik tásilderdi qoldanýdyń keleli máselelerine toqtaldy. Áıelderdi elimizdiń barlyq qoǵamdyq-saıası jáne ekonomıkalyq salalaryn barynsha tartý qajettigin aıtqan ol Elbasynyń memleketimizdi nyǵaıtý úshin belgilegen bes ınstıtýttyq reformasyn júıeli júzege asyrýda genderlik saıasattyń da róli joǵary ekendigin atap ótti. Semınarda Lázzat Súleımen Batys Qazaqstan oblysynda áıelderdiń máslıhat depýtattyǵy saılaýyna qatysýynyń joǵary deńgeıde ekendigin atap ótti. Jalpy alǵanda, oblys boıynsha áıelderdiń máslıhat depýtattyǵy saılaýyndaǵy úlesi 26 paıyzdy qurasa, aýdan kóleminde Aqjaıyq pen Bórlide bul kórsetkish áldeqaıda joǵary. Al Oral qalalyq máslıhatyna áıelderdiń saılaný belsendiligi áli de tómen. QR Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy 2030 jylǵa deıingi otbasylyq jáne genderlik saıasat tujyrymdamasy bekitildi. «Qazaqstan – 2050» strategıasy, bes ınstıtýsıonaldyq reformalarmen, Birikken ulttar uıymynyń turaqty damý maqsattarymen úılesim tapqan tujyrymdamada 2030 jylǵa deıingi jetý kerekti nysanaly ındıkatorlar anyqtalǵandyǵyn atap ótken ulttyq komısıa basshylary áıelder qaýymyn barlyq salada da belsendi bolýǵa shaqyrdy.
Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forýmynyń kórsetkishteri boıynsha 2016 jyly Parlament Májilis depýtattyǵyna áıelderdiń qatysý deńgeıi boıynsha Qazaqstan 144 memlekettiń arasynan 48-orynǵa ıe boldy. Qazaqstandyq áıelderdiń shaǵyn jáne orta bıznes sektoryndaǵy úlesi 50 paıyzdy qurasa, kásipkerlik sýbektileriniń 44 paıyzyn áıelder basqarady.
Bıyl óńirimizdegi «Mereıli otbasy» ulttyq baıqaýynyń oblystyq kezeńi, «Otbasy – qoǵam negizi» taqyrybynda oblystyq konferensıalar, turmystaǵy zorlyq-zombylyqqa ushyraǵan áıelderge quqyqtyq-keńestik, ıntellektýaldyq jáne psıhologıalyq qoldaý kórsetý, «Áıel adamnyń kásipkerlik salasyndaǵy bastamalaryna qoldaý kórsetý» boıynsha is-sharalar genderlik saıasattyń jetistiginiń aıǵaǵy. Oblystyq ishki ister departamentimen birlesip, turmystaǵy zorlyq-zombylyq deregi kóp tirkelgen aýdandarda zardap shekkenderge qoldaý kórsetý maqsatynda semınarlar uıymdastyrylmaq.
Otyrysta Oral qalasyndaǵy otbasylyq-genderlik jumystarǵa da taldaý jasaldy. Búgingi kúni qalamyzda 1700-den astam kóp balaly ana, onyń ishinde 600-den astamy «Altyn alqa», 800-den astamy «Kúmis alqa» belgisiniń ıegerleri bar. Elimizdegi áleýmettik-ekonomıkalyq salanyń damýyna áıelder de zor úles qosyp júr. 2016 jyly «Jumyspen qamtý – 2020» baǵdarlamasy aıasynda 56 adamǵa 169,8 mln. teńge kóleminde nesıe berilse, sonyń ishinde 18 áıel 54,0 mln. teńge nesıelik qarjatqa qol jetkizgen. Áıelderdiń qoǵamdyq-saıası ómirge aralasýy jaǵdaıyna toqtalar bolsaq, búginde qala ákimdigindegi 243 qyzmetkerdiń 120-dan astamy – áıel azamatshalar bolsa, onyń 34-i basshylyq qyzmet atqaryp júr. Oblys boıynsha 2349 áıel memlekettik qyzmette jumys jasaıdy.
Gúlim AQAP,
Batys Qazaqstan oblysy
