Jeńistiń 70 jyldyǵy qarsańynda Reseı dýmasynyń joǵarǵy keńesindereparasıalyq shyǵyn mólsherin esepteıtin arnaıy komısıa quryldy dep málimdeme jasady dýma depýtaty, LDPR fraksıasy múshesi Mıhaıl Degtárov.
UOS kezindegi fashısik Germanıa tarapynan burynǵy keńes ókimetine keltirilgen Reparasıa ıaǵnı, jeńilgen memlekettiń jeńgen memleketke soǵys shyǵynyn tolyq nemese bólip tóleý shyǵyny áli kúnge tólenbegen.
Baltyq elderi kelisimi boıynsha qandy jyldary keńes áskerleri nemis aktıvterinen (jıhaz, zaýyttyq tehnıkalar men kıim-keshek) ıemdengen. GDR men Reseı arasyndaǵy memleketaralyq baıılanys nyǵaıyp, reparasıa kúshin joıǵan. Al qazirgi jaǵdaıda batys elderi tarapynan, sonyń ishinde nemis kansleri A.Merkeldiń Reseıge, Eýrazıalyq odaqqa qarsy baǵyttalǵan sanksıalary tolastar emes. Bul eki eldiń arasyna túsken syzat burynǵy jaranyń betin tyrnaǵanmen birdeı deıdi M.Degtárov.
Depýtat Germanıa tarapynan burynǵy Keńes ókimetiniń ókil-murageri retinde Reseıge tólenetin reparasıa shyǵynynyń kólemi 3-4 trln evrodan kem bolmaýy tıis dep kórsetken.
Halyqaralyq sarapshylar arada 70 jyl ótkende reparasıa shyǵynyn tóletý alý aqylǵa syıymsyz. Bul tek memleketaralyq kelimmen ǵana júzege asýy múmkin degen pikirde.
Al, Nemis kansleri A.Merkel eshqandaı da reparasıa shyǵyny týraly sóz qozǵalýy múmkin emes. Qozǵalǵan jaǵdaıda da biz tólemeımiz deıdi.
Eger reseılik sheneýnikter tarapynan qoıylǵan talapty halyqaralyq uıym maquldaıtyn bolsa, joǵarydaǵy kórsetilgen shyǵynpuldyń ishinde Qazaqstannyń da úlesi bar ekeni anyq. Soǵys jyldary keńestik maıdanǵa Qazaqstannan 1 196 164 adam attanǵan bolsa, solardyń teń jartysy opat bolǵan. Maıdanda erlikpen qaza tapqandardyń 430 myńynyń súıegi dalada qalǵan. Sol bir zulmatty jyldary maıdanǵa atylǵan ár 9-oq Qazaqstanda jasalǵan. Endeshe tólenýi múmkin 4 trln. evrodan Qazaqstannyń da úlesi bolýy tıis deýge negiz bar.
Nurgeldi Ábdiǵanıuly