Almatyda "Sulpaq" tárizdi úlken saýda kompanıalary bar. Atalmysh kompanıa negizinen Qytaıdyń taýarlaryn satady. Qytaı demekshi, osy saýda ortalyǵynan smartfon, aıfon, planshet sıaqty tehnıka túrlerin alýshylar kóp. Sonyń kóbi - qazaqtar. Al, osy tehnıkalardy alýshylar qazaq bolǵasyn , onyń tili de qazaqsha bolý kerek qoı! Men balamyz ben ekeýmiz eki kún "Sulpaqty" aralap, birde bir "qazaqsha" tili bar planshet taba almadyq. Dál osy sebepten kóptegen qazaq jastardyń qolynda júrgen telefondarda "qazaq áripi" joq. Sodan kóp qazaq zardap shegip júr. Búgingi jastar sol sebepti ózderiniń qalta telefondarynan ınternetke ("Tvıtke", "Feısbýkke", "Maıl.rý. el.poshtasyna) shyqqanda orys áripterin paıdalanyp júr. Bul qazaq tili gramatıkasynyń óreskel buzylýyna jol berýde. Osy máseleni anyqtaý úshin men Birinshi kanaldaǵy "Tutynýshylardyń quqyǵyn qorǵaý" baǵdarlamasyna tel. soqsam, olar meni Almatydaǵy "Tutynýshylardy qorǵaý Lıgasyna" jiberdi. Al, olar meni taǵy da Almaty qalasyndaǵy Iýstısıa bólimine jiberdi. "Óıtkeni" deıdi, olar "Qytaıdan keletin taýarlarda qazaq tiliniń bolýyn, bolmaýyn solar sheshedi" deıdi. Sonymen meni mekemeden mekeme "dop" qylyp qýyp júr. Al, telefondar men planshetterdegi qazaq tiliniń máselesin, tipti quqyǵyn sheshetin, ári qorǵaıtyn mekeme taba almaı sharshaıtyn túrim bar. QYTAI SHYǴARǴAN PLANSHETTERDE HORVAT TİLİ BAR, QAZAQ TİLİ JOQ. Shamasy, Qytaı kórshi otyrǵan qazaqty onsha elemeıtin bolǵany aý! Endigi másele, Qytaıdan keletin taýarlar planshet, smartfondar men kompúterlerdiń qazaq tili áripterin ornatylýyn (programmasyn) talap etetin mekeme- qandaı mekeme!? Ol respýblıkalyq Saýda palatasy ma? Qalaı bolǵanda da, Qytaıdan keletin smatfondarǵa, planshetterge, kompúterlerge qazaq tiliniń programmasyn ornatý mindetti bolýy tıis! Condaı aq, sol taýarlardy satyp alýshy qazaqtardyń onda qazaq tiliniń bolýyn talap etýi oryndy. Olaı bolsa, tutynýshylardyń quqyǵan qorǵaý memlekettiń de múddesi bolýǵa tıisti. Sondyqtan, Qytaımen ózara saýda kelisimin jasaıtyn organdardyń tehnıkalyq taýarlarǵa (smartfondarǵa, planshetterge, kompúterlerge jáne t.b.) qazaq tili programmasynyń ornatylýyn talap etýin suraımyz.
Jumat ÁNESULY
