Alty jyl buryn Mysyr eline otbasyn alyp, arab tilin meńgerýge ketken qaraǵandylyq aýǵan-pákistan shekarasynda belgisiz jaǵdaıda joldasymen birge kóz jumǵan. Al artynan qalǵan balalary bolsa, Sırıa memleketinde belgisiz bireýlerdiń tárbıesinde júrgen kórinedi. Qazaqstanǵa kelip ımam bolamyn degen azamattyń jospary nelikten ózgerdi? Jalpy elimizde baýyrlary men balalaryn kútip otyrǵan qansha otbasy bar? Bul týraly Eýrazıa birinshi arnasy habarlaıdy.
Ǵanıbet Tájmaǵanbetova sońǵy ret aǵa-jeńgesimen bes jyl buryn sóılesken. Mysyrdyń Aleksandrıa qalasyna attanǵan azamat araǵa jyl salyp Pákistan jerinen bir-aq shyqqan. Sodan keıin baılanys úzilgen. Tek, araǵa 5 jyl salyp Qaraǵandy oblysynyń ekstremızmmen kúres bólimi Ǵanıbet Tájmaǵanbetovany shaqyryp, aǵa-jeńgesiniń jáne olardyń úlken ulynyń kóz jumǵanyn jetkizgen. Sondaı-aq, jat jerde Adelá esimdi qyzy men Ábdirahman degen ulynyń qalǵanyn aıtqan.
«Men jalǵyz emespin bul Qazaqstanda osyndaı qıyn jaǵdaıda otyrǵan. Biz 90 otbasymyz. Sol 90 otbasynyń 135 kishkentaı búldirshinderi bireýge nemere, bireýge baýyr. Solardy jetkizý úshin jan jaqqa hat jazyp, spısok boıynsha júgirip júrmiz. Kóp adamdar zapadnyı Kazahstannan. Sol analar 1,5 jyl buryn ýat sap chat ashqan ǵoı. Kim ne biledi degendeı. Kóbisi eshteńe bilmeıdi» - deıdi Qaraǵandy qalasynyń turǵyny Ǵanıbet Tájmaǵanbetova.
Balalardyń aman-esen ekenin Ǵanıbetke Sırıadan áleýmettik jeli arqyly habarlasqan Aıdana degen kelinshek jetkizgen. Olardy óz tárbıesine alǵanyn aıtypty. Bekseıitov Erkin men Temirjanova Indıranyń shekara qaıtys bolǵany jaıly qujattan basqa naqty dálel qazir joq. Buǵan qosa, olardyń teris aǵym jeteginde ketkenine qaryndasy senbeıdi. Endigi onyń maqsaty - jalǵyz aǵasynan qalǵan balalardy elge qaıtarý.
«Úkimetke úmitimiz bizdiń, men jáne 90 analar Qazaqstan boıynsha bizdiń 135 búdirshindi sol jaqta on segizge tolmaǵan, kámelettik jasqa tolmaǵan. Bizdiń Qazaqstannyń azamattary olar. Ol balalardyń qujattary bolmasa da, biz dnk arqyly dáleldeımiz. Oǵan bárimiz kelisimimizdi beremiz. Men sıaqty qaryndastar, meniń mamam sıaqty analar jylap otyr. Ol balalardyń eshqandaı kinálary joq qoı dep oılaımyn men» - deıdi Qaraǵandy qalasynyń turǵyny Ǵanıbet Tájmaǵanbetova.
Balalar qazir Sırıa memleketiniń Abý Kemal aýmaǵy mańyndaǵy Sýso degen aýylda,- deıdi Ǵabınet Tájmaǵanbetova. Olardy qaıtarý úshin Prezıdent ákimshiligine, Syrtqy ister mınıstrligi men birqatar jaqyn ornalasqan memleketterdiń Qazaqstandaǵy elshilikterine aryz jazǵan. Bul istiń ońdy sheshilýi tym qıyn dúnıe emes. Mamandar osyndaı pikirde.
«Qaıtarý kerek. Balanyń eshqandaı kinási joq. Bala degen maqta sıaqty ǵoı. Aıtqannyń bárin juta beredi. Árıne, sol jerde bola tura oǵan keri ıdeologıany tyqpalady, ony qabyldady. Biraq ony osy jaqqa ákelip túzep alýǵa bolady. Durys jumys jasap betin qaıtarýǵa bolady» - deıdi tarıh ǵylymdarynyń doktory Asylbek İzbaıyrov.
Ǵanıbet Tájmaǵanbetovanyń qolynda bar derek boıynsha kámelet jasqa tolmaǵan Sırıadaǵy qazaqstandyq jetkinshekterdiń sany –135. Biraq, ótken jyldyń sońynda ótken jıynda jat aǵymnyń jeteginde ketkenderdiń basy qosylǵan aımaqta balalardyń sany odan da kóp ekeni aıtylǵan bolatyn.
«Birden aıtaıyn Sırıa, Irak aýmaǵynda 16 jasqa tolmaǵan 390 bala qalyp otyr. Olardyń 214-i ul, 176-y qyz bala. Bul az adam emes. Bizdiń aldymyzda kóptegen atqarylatyn sharýa tur» - deıdi QR Ulttyq qaýipsizdik komıteti tóraǵasynyń orynbasary Nurǵalı Bilisbekov.
Osydan 9 aı buryn ot men janjaldyń qursaýynan 63 bala qutqarylǵan edi. Taǵy 50 jetkinshekti qaıtarýdy josparda bolǵan. Eger atalǵan baǵytta jumys toqtamaı jalǵasa beretin bolsa, jat jerde júrgen jastardyń aıaǵy týǵan jerdiń topyraǵyna tıedi.
«Áýeli anyqtap alý kerek. Qansha bala bar, qandaı jaǵdaılarda qaldy. Balalardyń eshqandaı kinási joq qoı. Dıplomatıalyq jolmen qaıtaryp alýǵa bolady. Birinshi anyqtaý kerek olardy. Endi ártúrli sıfrlar bar da. Sondyqtan ata-analary kináli bolǵan shyǵar. Al endi olardyń balalarynyń eshqandaı kináli joq. Osy baǵytta Syrtqy ister mınıtsrligimen birlesip jumys jasaýǵa bolady» - deıdi QR Parlamenti senatynyń depýtaty Murat Bahtıaruly.
Qushaq-qushaq qujatty birqatar jaýapty organdarǵa aparyp, alysta qalǵan baýyrlaryna arashashy bolǵysy keletin Ǵanıbet Tájmaǵanbetovaǵa kútýden basqa amal joq. Eger Syrtqy ister mınıstrligi men sheteldik elshilikter sharýany qolǵa alsa bálkim súıinshi jańalyq bolyp qalar. Bastysy, balalardy elge ákelý. Ári qaraı teologtar men kásibı psıhologtar óz kómegin usynady deıdi mamandar.
