On toǵyz jasyna aq bosaǵa attap, bóten úıden bóten elge kelgende, ol kóp isti úlkenderden kórgendeı etip jasap júrdi. Tań sáride kózin tyrnap ashqannan aq jaýlyqty taǵyp turý, ata-enege sálem salý, olardyń tańǵy sháılaryn qamdap berýden bastalatyn sharýalar qara keshke deıin ózimen ózi dóńgeleı beredi. Aýyldyń tirligi bitken be? Bes bıe, jeti sıyr saýý, tandyrǵa nan jabý, kelgen qonaqtyń babyn tabý…Qazaqtyń ózge kelinderi sekildi ol da barǵan jerine tastaı batyp, sýdaı sińe bastady. Biraq osynshama istiń ishinde onyń janyndaı súıip atqarǵan isi ata-enesine sálem salý desem, siz senersiz ne senbessiz. Kúndelikti atqarylyp kete beretin ádettegi jaı is emes pe sálem degen?! Basynda oǵan da solaı kóringen. Alaıda enesiniń bir áńgimesi onyń sálemge degen mahabbatyn arttyryp jibergen sekildi. Qaı áńgime dersiz?
Ol kelin bolyp túskende, enesiniń de enesi de kózi tiri bolatyn. Jasy toqsanǵa taıaǵan, ózi meıizdeı ádemi bolyp qartaıǵan keıýana edi. Kárilik degen qoısyn ba, ájeniń tizedegi kúshin, aýzyndaǵy tisin alyp, óz degenin jasap qoıǵan. Kúnderdiń kúninde osy ájeniń kóretin jaryǵy taýsylyp dúnıe salady. Bul qaza qansha adamnyń qabyrǵasyn qaıystyryp, ózekterin órtep ketti. Mine, osy kezde shyn júrekten qatty qınalǵandardyń biriájeniń kelini bolatyn. Jetisi, qyryq kúndik asy ótse de, kóńiliniń júdegeni júdegen. "Ah", "úh" dep kóp kúrsinedi. Tipti keıde kózin monshaqtatyp jylap ta alady. Óz bala-shaǵasy da dardaı kisiler bolǵanyna qaramaı, enesiniń joqtyǵyna qatty qaıǵyrady. Jas kelin osyny baıqamaıdy deısiz be? Enesiniń qasyna otyryp jubatqysy da keledi. Biraq úlken kisige ne aıtsyn?!
Bir kúni enesiniń ózi ashyldy: «Qaraǵym, meni nege osynsha qaıǵyryp júr dep oılap júrsiń be? Ol kisiniń orny bólek edi ǵoı. Men bul úıge on jeti jasymda kelin bolyp tústim. Sodan beri ol kisige bergen tańǵy sálemim úzilgen joq edi ǵoı. Óziń oılap kórshi, neshe jyl ótti sodan beri? Endi ol kisiniń orny úńireıip bos turǵanyn kórmeısiń be? Sol úzilmeı jalǵasyp kelgen tańǵy sálem meniń ómirlik serigimdeı bolyp ketipti-aý. Ne qudiret ekenin qaıdam, sálem salsam janyp raqat tabatyn. Osy úıge alǵash kelgenimde enemniń maǵan jasaǵan jaqsylyqtaryn qaıtarýdyń bir nyshany osy sálem sıaqty kórinetin. Ol kisiniń de: «Qudaı jarylqasyn!», «Baǵyńdy ashsyn!» «Ósip-ón, qaraǵym» degen tilekteri meniń jap-jas boıyma sondaı ádemi darıtyn. Mine, endi sol 50 jyldan astam salynǵan tańǵy sálemim úzilip otyr. Meniń muńymnyń bir syry, osy, shyraq!»
Osy áńgime aıtylyp jatqanda jas kelinniń de sálemge degen súıispenshiligi qalaı kúsheıip jatqanyn ol kezde sezbese de kerek. Áńgime kádimdgi ýyzdaı bolyp boıyna tarady. Sodan beri ata-enesine tańǵy sálemin salǵanda, erekshe sezimge bólenýdi shyǵardy.
Sálemiń túzý bolsyn demeı me atam qazaq. Sálemi túzýdiń nıeti túzý. Nıeti túzýdiń isi týzý. Osylaı jańa qurylǵan shańyraqtyń berekesi kún sanap arta berdi. Tirliktiń de túk qıyndyǵy joq, bar sharýasy óz retimen dóńgeleı berdi. Ata-anasyn syılap júrgeni úshin jubaıy da rıza. Ol de tań erteń jumysyna, keshke úıine asyǵady. Óıtkeni onyń úıinde birine-biri sálemi túzý, berekeli otbasy kútip otyr.
Asylbek Áýezhanuly
Derekkóz: elana.kz
