Aýtsorsıng pen aýtstaffıng ne ekenin bilesiz be?

/uploads/thumbnail/20180928174323757_small.png

Bulardyń ne ekenin qazaqstandyqtar bile bermeıdi. Biraq olar bizdiń ómirimizge etene enip alǵan eken. Jýyrda Májilis depýtaty Aıqyn Qońyrovtyń Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaevtyń atyna joldaǵan saýalynan sony bildik. Bular jaldamaly jumysqa alýdyń ádisteri kórinedi.

Bul sózderdiń ekeýinde de «aýt» degen sóz bar. Al aýttyń «syrtta», «oıynnan tys» degen maǵyna beretinin bilemiz. Demek osyndaı ádistermen jumysqa turatyndar Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sharty men áleýmettik kepildikterin kózdeıtin zańdarynan tys bolǵandyqtan olardy qoldana almaıdy degen sóz.

Depýtattyń aıtýyna qaraǵanda, bizdiń eńbek salasyn baqylaıtyn vedomstvomyz ózin-ózi qamtamasyz etetinder 2011 jyldan beri 600 myńǵa azaıdy, al jaldamalylardyń sany 1 mln. 100-ǵa artty dep qýana jar salǵan eken. Qýanatyn sebebi – jaldamaly jumyskerler tabysyn jasyra almaıdy, memleketke salyqty ýaqtyly tólep turady. Biraq az ýaqytta munshalyq kóp adamnyń aýysýynyń qandaı syry bar degenge eshkim mán bermepti. Sóıtsek, ózin-ózi qamtıtyn jurt negizinen aýylsharýashylyǵynda azaıyp, 2011 jyldan beri 1 mıllıonnan artyq adamǵa qysqarypty. Bul - shaǵyn jeri, azdaǵan maly, shaǵyn kásibi bar, qoly qysqalaý fermerler azaıyp, úlkenderge sińip ketken degen sóz. Bul da jaqsy emes, óıtkeni mundaıda aýylsharýashylyǵy óniminde básekelestik bolmaıdy. Halyq korporasıalardyń ónimin ǵana alýǵa májbúr bolady. Al azýyn aıǵa bilegen Amerıka sekildi elder kerisinshe shaǵyn fermerlerdi qoldaıdy.     

 Al endi osy aýylsharýashylyǵynan ketken adamdar qaıda kirdi desek, olar aýtsorsıng jáne aýtstaffıng ádisterimen jumystarǵa jaldanady eken. Osy ádistermen ýaqytsha ǵana jaldanyp, joǵaryda atalǵan zańmen bekitilgen kepildikterge qol jetkize almaıtyndar osyndaılar. Bulardy jaldaý bızneske tıimdi, óıtkeni syıaqy bermeıdi, eńbek demalysyn suratpaıdy, aýyryp qalsa, tólemaqy tólemeıdi jáne t.t. Bıznes tipti óziniń turaqty jumys isteıtin personalynyń birazyn osy ádispen jaldaýǵa shyǵara bastapty.

Depýtat A.Qońyrov osy máseleni kóterip, atalmysh ádistermen jaldanatyndardyń áleýmettik kepildikteri men eńbek shartyndaǵy quqylaryn qorǵaýǵa nazar aýdaryp otyr. Joǵaryda atalǵan saýalynda A.Qońyrov ózi bastaǵan Májilistegi Halyqtyq kompartıa fraksıasynyń múshelerin tegis qol qoıdyryp, Premer-Mınıstrden osy adamdardy esepke alýdy jáne olardyń quqyn qorǵaýdy talap etken. 

 S.Eleý, sarapshy

Qatysty Maqalalar