2018 jyldyń shilde aıynda áleýmettik jelide jantúrshigerlik vıdeo jarıalandy. Onda áskerı kıim kıgen er adamdar áıelder men balalardyń kózin baılap, jerge jatqyzyp, atyp óltirgeni kórsetiledi. Bul vıdeonyń sońynda balalar men áıelder qatygezdikpen óltiriledi. Sondyqtan vıdeonyń sońy kórsetilmeıdi.
Áskerıler olardy «Boko Haram» terorıstik uıym músheleri dep aıyptaǵan. Bastapqy kezde vıdeodaǵy áskerılerdiń qaı elden ekenin anyqtaý qıynǵa soqty. Keıbireýler olardy Malı áskeri degen oıda boldy. Endi biri Kamerýnnyń soltústiginde túsirilgen degen pikirde edi. Sebebi dál osy jerde áskerıler 2014 jyldan beri «Boko Haram» uıymyna qarsy kúresip keledi.
Vıdeo jelide taraǵannan keıin halyq narazylyǵyn bildirdi. Halyq shýlady. «Bul jaǵdaı Kamerýnda boldy» degen sybys shyqty, alaıda Kamerýn bıligi kadrdegiler Kamerýn áskerıleri degen aqparatty joqqa shyǵardy. Vıdeony jalǵan dep málimdegen edi.
Bı-bı-sıdiń Afrıkadaǵy redaksıasy máseleniń anyq-qanyǵyna kóz jetkizý úshin jýrnalısik zertteý júrgizdi. Tekserý nátıjesinde kisi óltirý oqıǵasy qaıda jáne qashan bolǵany jáne qylmysty Kamerýn áskeri jasaǵanyn anyqtady.
Jýrnalıstik zertteý qalaı júrgizilgenin Bı-bı-sıdiń Afrıkadaǵy qyzmetkeri Alıom Lerýa aıtyp berdi.
Oqıǵa qaı jerde boldy?
Bı-bı-sı jýrnalıseri jasyryn aqparat alǵannan keıin redaksıa qyzmetkerleri kisi ólimi bolǵan jerdi Zelevattyń janynan izdeı bastady. Vıdeodaǵy taýdy dál tapty. Bul taý Kraýa Mafa aýylynyń janynda ornalasqan. Jýrnalıser vıdeodaǵy jol men ǵımarattar, tipti aǵashqa deıin atalmysh jermen sáıkes keletinin anyqtady. Bı-bı-sıdiń Afrıkadaǵy redaksıasy kisi ólimi dál sol jerde boldy degen uıǵarymǵa keldi.
Oqıǵa qashan boldy?
Vıdeoda kamera nysanyna túsip qalǵan ǵımarattar spýtnıkten 2016 jyldyń aqpan aıyna deıin ǵana kórinedi. Taǵy bir qurylys nysany 2015 jyldyń naýryz aıyna deıin ǵana bar. Jol qurǵaqshylyq mezgilinde ǵana baıqalady. Jýrnalıser áskerılerdiń kóleńkelerinen kún qalaı túskenin anyqtap, oqıǵa 2015 jyldyń 20 naýryz ben 5 sáýir aralyǵynda boldy degen qorytyndyǵy keldi.
Munyń artynda kim tur?
Bastapqy kezde Kamerýn bıligi óz áskerleriniń qarýy men kıimi basqa ekenin aıtyp, sendirýge tyrysqan. Zertteý barysynda vıdeo beınedegi qarý Zastava-M21 ekeni anyqtalǵan. Ol Serbıada jasalynǵan. Ony Kamerýn armıasynyń keıbir bólimsheleri qoldanady. Bılik er adamdardyń ústindegi kamýfláj da basqa ekendigin aıtqan. Alaıda Channel 4 brıtandyq telearnanyń 2015 jyly Zelenetede túsirilgen vıdeosynan Kamerýn áskeriniń dál vıdeodaǵydaı kıim kıgenin kórýge bolady.
Jýrnalıser zertteý nátıjesin Kamerýn bıligine kórsetti. Jeti áskerı qyzmetker ustaldy. Olardyń qarýy tartyp alyndy. Olarǵa qatysty qazir tekserý jumystary júrgizilip jatyr.
Jýrnalıs Alıom Lerýa olar qazir túrmede ekenin aıtady. Kamerýn bıligi ustalǵandardyń kinási dáleldengenshe olardy kinásiz dep sanaıtynyn málimdedi. Bılik ókilderi áskerıler ádiletti sotqa tolyq quqyǵy bar ekenin aıtady. Ókinishke qaraı, bul ádiletti sot atyp óltirilgen áıelder men balalarǵa qatysty júrgizilmedi.
