Álem jarylystar men lańkestik áreketterden áli azat bola qoıǵan joq. Eń sońǵy osyndaı jantúrshigerlik áreket keshe 17 qazan kúni Qyrymnyń Kerch qalasynda oryn aldy. Atalǵan kolejdiń stýdenti Vladıslav Roslákov oqý ornynda jarylys jasap, artynan ózin-ózi atyp óltirdi. Jarylys pen qylmysker atqan oqtan 19 adam qaza taýyp, 40-tan astam adam jaralandy.
Osy oqys oqıǵadan keıin qylmysker stýdenttiń áke-sheshesinen jaýap alynýda. 18-20 jastaǵy jandar qaskóıdiń áreketinen jazyqsyz japa shekti, jaralandy, qyrshyn ketti. Qabyrǵaǵa batatyn aýyr oqıǵa. Basqa bermesin. Jan shoshyrlyq osyndaı aýyr oqıǵalar jıi qaıtalanyp jatsa da, adamzat odan áli sabaq alǵan joq. Qazir Sevastopolde úsh kúndik qaraly kún jarıalandy. Árıne, stýdent Vladıslav Roslákov mundaı áreketke nelikten bardy, munyń barlyǵy da ustazdary men ata-anasynan jaýap alý arqyly anyqtalar. Biraq qyrshyn, baqılyq bolyp ketkenderdi keri qaıtara almaımyz. Ustazdar «Roslákov jaqsy stýdent edi, onyń jaǵymsyz qylyqtaryn osy ýaqytta deıin baıqaı almadyq» dep jaýap berer. Alaıda ókinishtiń orny tolmaıdy.
Adam balasy sanasyn ýlaǵan jaǵymsyz aǵymdardan arylmaı, osyndaı oqıǵalar jıi qaıtalana beredi. Bul birinshi ret emes, osydan eki aı ǵana buryn Pákistannyń Belýjıstan provınsıasynyń Kvetta qalasynda lańkes saılaý ýchaskesinde jarylys jasady. 28 adam qaıtys bolyp, avtomattan atylǵan oqtan 30-ǵa jýyq adam aýyr jaraqat aldy. 25 shilde kúni Sırıanyń ońtústigindegi Es-Sýveıda qalasynda lańkestik árekettiń saldarynan 38 adam qurban bolyp, 30 adam jaralandy. Mundaı aýyr oqıǵalardy tize bersek, odan ary jalǵasa beredi. Kabýl qalasynyń Hamıd Karzaı atyndaǵy áýejaıda syrtta qýǵynda júrgen Abdýl-Rashıd Dýstýmdy kútip alý kezinde de eshkim kútpegen jarylys bolyp, 23 adam baqılyq boldy. 107 adam jaralandy, olardyń birqatary keıinnen esin jınaı almaı, kóz jumdy.
13 shilde kúni taǵy da Pákstannyń Peshavar provınsıasynda saılaýaldy jıyn sátinde lańkestik árekettiń saldarynan 149 adam baqılyq bolyp, 186 adam aýyr jaraqattandy. 10 shilde kúni Peshavar qalasynda Haıber-Pahtýnhva provınsıasynda bolǵan jarylystan Ulttyq partıanyń basshysy Harýn Bıler men onyń uly Danıal Bılýr kóz jumdy. Terakt 22 adamnyń ómirin jalmap, 60 adam ártúrli dárejede jaraqat aldy.
1 shilde kúni de Aýǵanstannyń Nangarhar ákimshilik ortalyǵynda 19 adam baqılyq boldy. Jarylystyń saldarynan 230 adam jedel túrde aýrýhanaǵa jatqyzyldy.
Jalpy álemdik tarıhqa kóz salar bolsaq, teraktilerdiń birsypyrasy parlamenttik nemese prezıdenttik saılaý kezinde bolatynyn baıqaımyz. Bul endi qarsylasty joldan taıdyrý nemese onyń kózin qurtý úshin jasalǵan áreket ekenin baıqaýǵa bolady. Bul anyǵyn aıtqanda, demokratıalyq órkenıetten tys, qylmystyq jáne lańkestik orny tolmas aýyr oqıǵaǵa ulasatyn jaǵdaı.
Buǵan mysal keltirer bolsaq, bıylǵy jyldyń 23 maýsymynda Zımbabbe prezıdentiniń saılaýaldy kampanıasy kezinde jarylystyń saldarynan
10 adam baqılyq bolyp, 49 adam japa shekti.
23 maýsym kúni Efıofıa premer-mınıstriniń halyqpen kezdesýinde laqtyrylǵan granatanyń saldarynan 2 adam kóz jumdy, 156 adam aýrýhanaǵa jatqyzyldy.
Endi álemniń ár elinde oryn alǵan lańkestik oqıǵalardy odan ary keste túrinde tizbelesek...
|
|
Kúni |
Memleket, qala |
Qaıtys bolǵandar |
Jaralanǵandar |
|
1 |
17 maýsym |
Aýǵanstan, Djelalabad |
25 adam
|
50 adam |
|
2 |
17 maýsym |
Nıgerıa, Damboa |
21 adam |
2 adam |
|
3 |
16 maýsym |
Aýǵanstan, Nangarhar |
26 adam |
50 adam |
|
4 |
7 maýsym |
Irak, Baǵdad |
20 adam |
110 adam |
|
5 |
6 mamyr |
Aýǵanstan, Host |
17 adam |
34 adam |
|
6 |
30 sáýir |
Aýǵanstan, Kabýl |
29 adam |
40 adam |
|
7 |
22 sáýir |
Aýǵanstan, Kabýl |
57 adam |
119 adam |
|
8 |
21 naýryz |
Aýǵanstan, Álı abad |
29 adam |
52 adam |
|
9 |
2 naýryz |
Býkıno-Faso, Ývgadýgý |
8 adam |
80 adam |
|
10 |
23 aqpan |
Somalı, Mogadısho |
38 adam |
20 adam |
|
11 |
27 qańtar |
Aýǵanstan, Kabýl |
95 adam |
158 adam |
|
12 |
23 qańtar |
Lıvıa, Bengazı |
41 adam |
80 adam |
|
13
|
15 qańtar |
Irak, Baǵdad |
26 adam |
95 adam |
|
14 |
4 qańtar |
Aýǵanstan, Kabýl |
20 adam |
30 adam |
Berik Beısenuly
