(Japonıanyń Chúgoký aımaǵynyń ertegisi)

Ertede bir kedeı bala bolypty. Jalǵyz anasy ǵana bar eken. Birde balanyń anasy qatty naýqastanyp qalady. Dári satyp alýǵa aqshasy bolmaı amaly taýsylǵan bala Gondzoý degen aǵaıynyna qaryz suraýǵa barady. Ol bir ashkóz hám sarań bireý eken. Gondzoý suraǵanyn bermek túgili «Sen sıaqtyǵa berer aqsham joq. Shesheń tiri qala ma, ol da kúmándi. Óletin kisi óledi ǵoı. Men eshteńe isteı almaımyn» dep, qaıtaryp jiberedi. Eńsesi túsken ash bala qaıtar jolda áli ketip, bir aǵashtyń túbine jatyp, uıqyǵa ketedi. Bir kezde bireý ıyǵynan túrtkendeı bolady. Oıanyp ketip qarasa kóz aldynda tıtteı juldyz dir-dir etip tur. Qulaǵynyń túbinen bireý sybyrlǵandaı. Qarasa dál qasynda aq saqaldy qarıa otyr eken.

— Balam, anań aýrýynan aıyǵyp ketý úshin saǵan bir zat syılaıyn dep otyrmyn. Myna jalǵyz tal getany (japondardyń aǵashtan jasalatyn aıaq kıimi) ala ǵoı. Bul jaı geta emes, baılyq ákeletin erekshe zat. Getany kıseń boldy, qulaısyń. Qulaǵan jerińnen altyn shyǵady. Biraq baıqa, getany kóp paıdalanýshy bolma. Adam baılyqqa qunyqqan saıyn boıy alasaryp, kishireıe beretinin umytpa.

Osynyń bárin túsinde kórip turǵandaı kúı keshken bala esin jıǵansha qarıa ǵaıyp bolypty. Bala getany kıgende tik tura almaı qulaıdy. Ornynan turyp qulaǵan jerine qarap edi, jalt-jult etken aqsha jatyr. Esi shyǵa qýanǵan bala dári satýshyǵa júgiredi. Dárigerdi úıine shaqyrady. Jol-jónekeı dorba-dorba azyq-túlik satyp alady. Anasyn emdetip, ǵajaıyp getanyń arqasynda joqshylyqty da umytady.

Aǵaıyny Gondzoý «sheshesi ólse, úıin satyp jiberip, aqsha qylaıyn» dep oılap, balanyń úıine barypty. Sóıtse, bala sheshesi ekeýi máz-meıram tirshilik keship jatyr eken. «Bular jaqsy turmysqa qalaı jete qaldy?» dep tań qalady Gandzoý. Bala getanyń syryn búkpeı aıtyp beredi. Gondzoý getany tekseremin dep alyp ketedi.

Gondzoý úıiniń esik-terezesin bekitip, bólmesiniń ortasyna úlken qapty aýzyn ashyp qoıady da getany kıedi. Qulap turǵan jerinen aqsha shyǵa beredi. «Geta, aqsha ber, aqsha, aqsha» dep aýzy damyl tappaıdy. Qap tolsa da Gondzoýǵa az kórinedi. Ol qulap turǵan saıyn aqsha burynǵysynan da kóp shyǵady. Aqshanyń kólemi ulǵaıa-ulǵaıa úıdiń tóbesine jetedi. Sol kezde úıi záýlim saraıǵa aınalyp ketipti deıdi.

Gondzoýdyń «aqsha óndirisi» toqtamaıdy. Aqshasy kóbeıgen saıyn dúnıeqońyzdyń denesi kishireıe beredi.

Kesh batqanda getasyn alýǵa bala keledi. «Gondzoý kóke, Gondzoý kóke!» dep, qansha aıǵaılasa da, dalaǵa eshkim shyqpaıdy. Úıdiń esik-terezesi tastaı berik. İshinen syqyrlaǵan aqshanyń dybysy ǵana estiledi. Bala esikti buzyp ashqanda ishinen burqyraǵan aqsha saý etip syrtqa tógiledi. Osynshalyq kóp bolar ma? Gandzoý úıiniń bólmeleri de kóbeıip ketipti. Bala eń úlken bólmege kirgende jarqyraı úıilgen altyn aqshalardy kóredi. Taýdaı aqshanyń tóbesinde kishkentaı qońyz aýnap jatyr.

Sodan beri aýyl syrtyndaǵy qoqystarda gondzoý degen qońyz paıda bolypty deıdi.

Japon tilinen aýdarǵan Sharafat Jylqybaeva