Zulmat. Ótkende Astanada biraz tarıhshylarmen aqyldasqandaı boldyq. Mynadaı oı keldi. Búginde saıası ahýal da, bıligimizdiń saıasaty da tarıhtyń shynaıy zerttelýine múmkindik berip jatqan joq. Saıasat ta, tarıh ǵylymy da belgili dárejede tyǵyryqqa tirelip otyr. Jańa tarıhı jáne saıası konsepsıalar aýadaı qajet ekeni soqyrǵa da kórinip, kereńge de estilip jatyr. Meniń oıymsha, 1931-1933 jylǵy Asharshylyqty stalındik-bolshevıktik júıeniń basqa da qylmystarynan bólip alyp kórsetý múmkin
emes. Shyndap keletin bolsaq bul zulmat 1916 jylǵy kóterilisten bastalyp, úzilmeı jalǵasqan qazaqqa qarsy, adamgershilikke qarsy jasalǵan otarshyldyq qylmys. Iaǵnı bunyń barlyǵyn keshendi túrde qarastyrý qajet. Kelesi jyly 1916 jylǵy kóterilisterdiń júzjyldyǵy bolady. Estýimshe qyrǵyz baýyrlarymyz atap ótýge myqtap daıyndalyp jatyr. Bizde biren-saran ǵalymdarymyz bolmasa taqyrypty zerttep, qaýzap júrgenderdiń sany shamaly. Memlekettik dárejede asa úlken qadamdar jasalady degenge sene bermeımin. Qaýym bolyp bastamasaq, qoǵamdy aıaǵynan tik turǵyzbasaq únsiz qalatyn túri bar. Aıtpaǵym: osy 2016 jyly bárimiz jabylyp 1916-1933 jyldar aralyǵyndaǵy Zulmat, tarıhtaǵy "Alqakól sulama" degen sıaqty zobalań kezeń degendi nasıhattap, ǵylymı, aqparattyq turǵydan nasıhattap, zańdastyryp kórsek.
Jáne de buny ózge tilderge aýdarýdyń qajeti joq. Zulmat dep alyp, ózge tilderge de engizip kórý qajet. Evreıler óz tragedıasyn Holokost dep álemge moıyndatty. Ýkraındar Golodomor dep alyp, BUU, Eýroparlament dárejesinde dáleldedi. Bizder de osyǵan umtylýymyz qajet.
Jáne de mynany ústi-ústi aıta berýimiz qajet: ult tragedıasyn, qazaq qasyretin aıtqanda bizder bireýden kek alý úshin aıtyp jatqan joqpyz. Bul ata-babalar, arýaqtar aldyndaǵy perzenttik, urpaqtyq paryzymyz. Buny basqaǵa qaıtalap, qan qaqsatý úshin emes, uymtpaý, qaıtalatqyzbaý úshin aıtyp otyrmyz.
Tarıh tek meıramnan, jeńisterden quralmaıdy. Ulttyń ulylyǵy, zıalylyǵy tragedıadan sabaq ala alýynda. Bizdiń ult retindegi otarsyzdanýymyzdyń qaǵıdasy bireý: biz qul emespiz, endi eshqashan qul bolmaımyz, eshkimdi qul qylǵymyz kelmeıdi.Aıdos Sarym. facebook
