Halyqtyń tynystaǵan aýasymen demalyp kórmegen ákimniń basqaryp otyrǵan aımaǵynyń muń-muqtajyn túsinýi múmkin emes. Sondyqtan da bolar, «Almaty shaharynyń ákimi Baýyrjan Baıbek áleýmettik jelini ańdyp otyryp, aýrýhananyń bas dárigerin qyzmetten bosatypty»,- degen jańalyq janymyzǵa maıdaı jaqty. Ákimniń halyqpen etene baılanysyp, onyń burynǵy saltyna qurmetpen qarap, búginin bútindegisi keletinin bilsek, biz tóbemizge kóterip syılaýǵa shaq qalatyn qazaqpyz. Anyǵynda ákim degen kim? Nege oda bireýge úı bere salatyn, qalasa jer tartý ete alatyn múmkindik bar? Olar úıler men jer telimderin qaıdan alyp jatyr. Biz demokratıaly eldiń basqarýshylary haqynda durys túsinik qalyptastyrmaǵanbyz. Sondyqtan ákimtaq degen ákimge mol múmkindik ashatyn oryndyq sekildi kórinedi. Kóringennen buryn, bizdiń elde dál solaı qalyptasqan. Al damyǵan, damyǵysy keletin elderdiń (bizden basqalary)basqarýshylary ózderiniń halyq qyzmetshisi ekenindikterin jaqsy túsinedi. Keńes Úkimeti taraǵan tusta biz demokratály ashyq qoǵamdy tańdadyq. Al demokratıa normalaryna saı ákim degen ámirshi emes, menedjer (aǵylshynshamanager – basqarýshy) bolýǵa tıis edi. Biraq bizdegi ákimshil júıe sol kezden bastap durys qalyptaspady da, ámirshil pármenin ustap qaldy. Sondyqtan da, kez kelgen qalanyń ákimi ózderin ámirliktiń ámirshisindeı sanaıdy. Saýnada teatr qoıylymyn kóre alady. Jerdi saýdalaıdy. Jemqorlyqpen aınalysady.
Adamzat balasy zadynda ómirdi óz óresimen ólsheıdi. Sondyqtan jemqor adam basqany da jemqor dep esepteýi ǵajap emes. Óziń sondaı bolsań, basqalar týraly nege jaqsy oılaýǵa tıissiń? Jemqorlardyń sany artqan saıyn, el azamattarynyń tabysy týraly aqparatty bilip otyrǵysy keletin bir sabaz shyqty. «Menedjerler» -jemqor bolsa, basqalaryna ne joryq? Demek árbir qazaqstandyq jemqor degen sóz ǵoı. Jekelegen adamdarǵa (qazaqstandyqtarǵa) eńbek tabysy týraly esep berýdi mindetteıtin zań jobasyn parlamenttiń tómengi palatasy maquldap tastady. Bul týraly «Qamshy» portaly http://qamshy.kz/home/show/1536 jazǵan bolatyn. Biraq osy zań jobasy týraly talqy áleýmettik jeli paıdalanýshylar tarapynan oryn alǵan joq. Solaı bolýǵa tıis kúıde, baıaǵy samarqaý qalpyzda ún qatpaı qala berdik. Bizdiń tabysymyzǵa telmirýge arnalǵan bul zań meniń azamattyq múddeme arnalmaǵan dep túsinemin. Halyqtyń qarjysyn qaltasyna basyp, ózderi shetel asyp joq bolǵan «menedjerler» nege esep bermedi. Qazynadaǵy qarjynyń qaspaǵy kórine bastaǵanda mundaı zańnyń qajeti qansha edi? Ókinishke oraı bizdegi árbir zań jemqorlyqtyń meńdeýine, údeýine alyp keledi. Bul zańnyń da sondaı bolmasyna kim kepil? Keshe “Aqparattyń qoljetimdigi” máselesi boıynsha halyqaralyq konferensıa kezinde “SANDJ” zertteýler ortalǵynyń dırektory Janar Jandosova depýtattar, sýdıalar jáne memlekettik qyzmetkerlerge óz tabysyn jarıa etý usynysyn jasady. Árıne, bul usynysty jasaýǵa tómengi palatanyń maquldaǵan zań jobasy túrtki boldy. Rasymen, tabysty qadaǵalaý týraly másele qozǵalǵan eken, onda ákimder men biz saıdyń tasyndaı etip saılap otyrǵyzyp qoıǵan depýtattar bizge tabysy týraly esepti jarıa túrde jasasyn. Sonda bir jyl kedende jumys jasap, úlken úı satyp alatyndardyń qupıasy áshkere bolar edi. Áý basta durys qalyptaspaǵan ámirshil ákimshil júıe biz mysalǵa keltirgendeı menedjerlik deńgeıge jete ala ma? Ózderin bylaı ysyrǵanda, qabyldaý bólmesinde otyrǵan hatshy qyzdarynyń ózi dúnıeniń bir tetigin ustap turǵandaı tikireıip, tepsinip turatyn «menedjerlerdiń» ózderi halyqtyń qyzmetshisi ekenin túsinetin sát kelgende bizdiń Atamekende qazaqtar ómir súrip jata ma eken?
Aınur Tóleý
