Mártók – óńirdiń ekonomıkalyq jáne áleýmettik damýyna eleýli úles qosyp kele jatqan aýdan. Onyń aýdan bolyp qurylǵanyna da 80 jyldyń júzi bolypty. Jaqynda mártóktikter aýdannyń 80 jyldyq mereıtoıyn sán-saltanatymen atap ótti.
Aýdannyń mereıtoıyna arnalǵan saltanatty jıynǵa ólkeniń ósip-ónýine ár jyldary óziniń súbeli úlesin qosqan mártóktik azamattar men azamatshalar, jergilikti turǵyndar qatysty. Mereıtoılyq jıyn aýdan ortalyǵyndaǵy Aýǵan soǵysyna qatysqan jaýyngerlerge qoıylǵan eskertkishti saltanatty jaǵdaıda ashýmen bastaldy. Aýǵan soǵysyna 87 mártóktik azamat qatyssa, sonyń ekeýi – Jaqsyǵalı Tájiǵulov pen Anatolıı Rýdaı sol soǵystan oralmapty. Eskertkishtiń saltanatty ashylý rásiminde aýdan ákimi Nurjaýǵan Qalaýov jınalǵandarǵa quttyqtaý sózin arnap, sonaý el basyna aýyr kún týǵan alasapyran kezde Uly Otan soǵysyna 3 myńǵa tarta jerlesimiz attanǵanyn, olardyń teń jartysyna jýyǵy elge qaıtyp oralmaǵanyn eske aldy. Qazir aýdanda sol bir sum soǵystyń bel ortasynda bolǵan eki-aq ardagerdiń – Vladımır Sychev pen Vasılıı Lavrenúktiń qalǵanynyn atap ótti.
– Biz Uly Otan soǵysynda erlikpen qaza tapqan jáne Aýǵan soǵysynan oralmaǵan jaýyngerlerimizdiń rýhyna taǵzym etemiz, olardyń esimderin árdaıym maqtan tutamyz, – dep túıindedi oıyn aýdan ákimi. Mereıtoıǵa arnalǵan mańyzdy sharanyń negizgi bólimi aýdandyq mádenıet úıiniń keń zalynda boldy. Zal qonaqtarǵa lyq toldy. Saltanatqa shaqyrylǵandardyń kóbi eńbek ardagerleri. Olardyń arasynda bir kezderi eńbegimen el baılyǵyn eselegen eńbek adamdary – malshylar, mehanızatorlar, sharýashylyq basshylary bar.
Saltanatty jıynda baıandama jasaǵan aýdan ákimi Nurjaýǵan Qalaýov aýdan tarıhyna toqtalyp, alǵashqy ujymshar, mártóktikterdiń Uly Otan soǵysyna qatysýy jaıyn áńgime ózegine aınaldyrdy. Mártókten bes Keńes Odaǵynyń Batyry shyqqanyn tilge tıek ete kelip, Aleksandr Batýrın, Konstantın Gýbın, Mıhaıl Kojemákın, Evdokım Mazkov jáne Fedor Ozmıteldiń esimderin jerlesteri jadynda jańǵyrtty. Sondaı-aq, Sosıalıstik Eńbek Erleri Nıkolaı Gorobes, Evdokıa Ivoshenko, Ivan Ponomarenko, Marıa Chepıgına jáne Grıgorıı Shvedtiń attaryn da maqtanysh sezimmen atap ótti.
Ol bıyldyń ózinde aýyl sharýashylyǵy salasynda 7,5 myń tonna et, 39,2 myń tonna sút óndirilip, 5,4 mıllıon dana jumyrtqa, 20,8 myń tonna dándi jáne 1,7 myń tonna maıly daqyldar jınalǵanyn málim etti. Ónerkásip salasynda da aýyz toltyryp aıtarlyqtaı jetistikter bar ekenine aıryqsha toqtaldy. Búginde aýdanda jumys isteıtin 11 kásiporynnyń deni aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeýmen aınalysady. Óńir basshysy mártóktikterdiń arasynda Omarbek Berdıev, Aleksandr Varúta, Ramazan Dilmaǵambetov, Naǵashybaı Erdáýletov, Tatána Mákısheva, Anatolıı Kalújnyı, Anatolıı Iablýnovskıı, Rafhat Mıftahýtdınov, Úsen Jamanshalov, Raýl Mır-Haıdarov, Aqqaǵaz Dosjanovtardyń esimi elge jaqsy tanystyǵyn, olardyń aýdannyń damýyna súbeli úles qosqan jandar ekenin alǵa tarta sóıledi.
Saltanatty sátte Nurjaýǵan Qalaýov aýdannyń áleýmettik jáne mádenı damýy jolynda eseli eńbek etken jáne ter tógip júrgen bir top mártóktikterdi ózgelerge úlgi etti. Ǵabıbolla Oınaqulov Aýdannyń qurmetti azamaty atansa, Qymbat Súıinǵalıeva, Ivan Klassen, Shamıl Sarınov, Vasılıı Bondarev, Alfıa Júsipova, Vıktor Goncharýk, Murat Aınazarov, Valerıı Bobyr, Ákimala Qarabalın, Serik Jaqsybaevtar «Jyl adamy-2015» qurmetine laıyq dep tanyldy.
Saltanatty marapattaý rásiminen keıin Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty Marat Taǵymovtyń jergilikti turǵyndardy aýdannyń mereıtoıymen quttyqtaǵan jedelhaty oqyldy. Óz kezeginde jazýshy Raýl Mır-Haıdarov osy óńirinde ótken balalyq shaǵyn eske túsirip, týǵan topyraǵynyń jany jaısań adamdary jaıly áńgimeledi. Odan keıin minbege kóterilgen aýdannyń burynǵy ákimi Serik Botaǵarın de jergilikti turǵyndardy, qonaqtardy mereıtoımen quttyqtap, jyly lebizin bildirdi. Saltanatty sharanyń sońy jergilikti óner ujymdarynyń konserttik baǵdarlamaǵa ulasty.
Mereıtoı qurmetine uıymdastyrylǵan báıgege 16 sáıgúlik jiberildi. Júırikterdiń arasynan Rodnıkovka aýylynyń shabandozy Janarbek Aqshyraqov mingen Malysh atty sáıgúligi top jardy. Taı jarysta Zvezdochka atty taıdy tizgindegen Ǵasyr Qystaýbaıuly bas júldege ıe boldy. Sol sıaqty qyz qýý, aýdaryspaq sekildi ulttyq oıyndar uıymdastyryldy. Ásirese, kókpardy qyzyqtaýshylar kóp boldy. Boz kilemde kúsh synasqandar arasynda Dáýren Ermekov túıe balýan atandy. Bul kúni toǵyzqumalaq, asyq atý sekildi ulttyq oıyndardan da jarystar ótkizildi.
Derekkóz: "Egemen Qazaqstan"