JOL – EKONOMIKA KÚRETAMYRY

/uploads/thumbnail/20170708205136759_small.jpg

El ekonomıkasynyń damýyna avtomobıl joldarynyń qosar úlesi mol. Elbasy Nursultan Nazarbaev óz sózinde jaıly da sapaly jol salýǵa úırenbeıinshe, ózimizdiń strategıalyq maqsatymyzdyń birde-birine jete almaıtynymyzdy atap ótken bolatyn. Osy oraıda elimizdegi aıtýly salany damytyp, halyqaralyq deńgeıge kóterý maqsatynda júzege asyrylyp jatqan «Batys Eýropa–Batys Qytaı» halyqaralyq tranzıttik avtokólik dálizi óte mańyzdy jáne iri jobalardyń biri ekendigi daýsyz. Memleketimiz halyqaralyq, respýblıkalyq, oblystyq jáne aýdandyq, qala berdi shalǵaı aýyldardyń arasyn jalǵaıtyn avtokólik joldaryna erekshe mán berip, olardy qalpyna keltirýge, jańasyn salýǵa qyrýar qarjy bólýde. Osynyń arqasynda qozǵalys qaýipsizdigi birshama jaqsaryp, jolaýshylar dittegen jerlerine altyn ýaqyttaryn únemdeı otyryp jyldam jetetin jaǵdaıǵa qol jetkizdi.

Osynaý ıgilikti iste «Shardara joldary» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń de ózindik qoltańbasy bar. Jolaýshylarǵa bar jaǵdaıdy jasap, sharshatpaı, tegis te sapaly jolmen qamtamasyz etýge bul mekemeniń qosyp kele jatqan eńbegi zor.

«Ońtústik joldary» MKK-na qaraıtyn «Shardara joldary» JSHS-i 1999 jyly quryldy. Oǵan óz isiniń bilgir mamany, tájirıbeli avtojolshy Marat Ábdýaıtuly Sydyqov basshylyq etip keledi. Dırektordyń aıtýynsha, seriktestik bıyl jol jóndeýge erte kirisip, ózderine bekitilgen ýchaskelerdegi jumysty tolyǵymen aıaqtaýǵa jaqyn. Bıylǵy jylǵa oblystyq búdjetten 28 mln. teńge bólinip, sonyń 90 paıyzy ıgerilgen. Qazirgi ýaqytta Shardara aýdanyndaǵy oblystyq mańyzy bar avtomobıl joldary 253,5 shaqyrymdy quraıdy. «Shardara joldary» JSHS-i «Shardara – Abaı», «Shardara – Arys – Temirlan», «KH-73 Kóksý – Nálibaı», «Shardara – Jaýshyqum», «Shardara – Qalǵansyr», «Qyzylqum – Sútkent», «Shardara – Pishentóbe» sıaqty 7 baǵyttaǵy avtokólik joldaryn qaıta qurý, kútip-baptaý jumystaryn tolyqtaı júrgizdi. Oıys joldardy qalpyna keltirip, qaýipsiz kólik qozǵalysymen qamtamasyz etip otyr.

Qazirgi kezde salynyp jatqan «Shardara – Asyqata» jolynyń jumysy qyzý qarqyn alýda. Bul baǵyttaǵy barlyq joldyń jaǵalary men jıekteri tegistelip, arnaıy belgiler de qoıylyp úlgerdi. Qys maýsymyna daıyndyq barysynda jumysqa 2 KamAZ, 2 avtogreıder, sondaı-aq, tirkemeli avtogreıderler jáne «MTZ-80» traktorlary qosa jumyldyrylǵan. Kóktaıǵaq kezinde jol ústine sebiletin qum, tuz sıaqty kerekti materıaldar jetkizilip, maýsymdyq kezeńge saqadaı saı tur. Sondaı-aq, seriktestik janar-jaǵarmaı máselesine esh alańdamaıdy. Óıtkeni, olar jeke kásipker K.Júsipovpen kelisimshartqa otyrǵan.

– Seriktestikte búgingi tańda 16 adam jumys isteıdi. Olardyń ishinde qajyrly eńbek etip júrgen Anatolıı Iaropolov, Samat Aıdarov, Sergeı Prıvalov, Baýyrjan Sydyqovtyń esimderin erekshe atap aıtýǵa bolady, – deıdi seriktestik basshysy Marat Ábdýaıtuly. – Mundaǵy jumysshylardyń biliktiligi óte joǵary. Sebebi, biz jumysqa qabyldar aldynda árbir mamanǵa úlken talap qoıamyz. Áýeli mamandyǵyna, odan keıin tájirıbesine asa mán beremiz. Olardy arnaıy oqytý kýrstaryna jiberemiz. Ras, jastar jaǵy kóp turaqtamaıdy. Kásiptik baǵdar beretin ýchılısheni bitirip kelgender tek jaz mezgilinde ǵana tájirıbeden ótý úshin eńbek etip, kúz bastalysymen-aq aılyǵyn qaltasyna salyp, qalaǵa taıyp turady. Jumysshylarymyzdyń aılyǵy jaqsy. Avtogreıdershilerdiń ortasha aılyǵy 92000 teńgeni qurasa, traktorshylarymyz 72000 teńge, jol jumysshylary 50000 teńgeniń ústinde jalaqy alady.

Marattyń ákesi Ábdýaıt Shardara aýdanynda 1977 jyly ashylǵan «DEÝ-266» jol bólimshesinde 30 jyldan astam jumys istedi. Bar sanaly ǵumyryn jol salasyna arnady. QR joldaryna eńbegi sińgen qyzmetker.

– Men de ákemniń izinen erip, jol salasyn tańdadym. Jas kezimnen ákeme uqsaǵym keletin. Óıtkeni, ol óte aqyldy, adal jáne ádiletti ári áriptesteri men aýyldastary arasynda syıly jan bolatyn. Taǵy bir jaqsy qasıeti – adamǵa jasaǵan jaqsylyǵyn esh mindetsinbeıtin, sony balalaryna da úıretip otyratyn. Mine, sol aqylyn qazir men de óz balalaryma, nemerelerime aıtyp, úıretip otyramyn. «Atadan ul týmas pa, ata jolyn qýmas pa?» degendeı, osynaý ulaǵatty tárbıeniń mańyzy zor ekendigine taǵy bir kóz jetkizgendeı bolamyn. Nege deseńiz, Sydyqovtar áýleti osylaısha elimizdiń kúre tamyry bolyp tabylatyn jol salasynyń damýyna ózindik úles qosyp kele jatyr. Aıaýly anamyz Baıan da kolhozda jumysshy bola júrip, bizderdi «qanattyǵa qaqtyrmaı, tumsyqtyǵa shoqyttyrmaı» ósirdi, jetkizdi. Qazir zeınetker, jasy 76-da. Búginde ákem Ábdýaıt pen anam Baıan ekeýi ózderi ósirip, tárbıelegen 7 baladan 28 nemere, 21 shóbere súıip otyrǵan baqytty ata men áje, – deıdi Marat.

Uzaq jyldar boıy jol salasynda eńbek etetin Marat Sydyqov elimizdiń órkendeýine óz múmkindiginshe úles qosyp keledi. Ómirlik jary Aısara Myrzanova ekeýi altyn asyqtaı bes ul tárbıelep, ósirip otyr. Úlken balasy Ǵalymjan óz aldyna jekemenshik «GAZel» avtokóligimen jolaýshy tasymaldaıdy. Otbasyly. Odan keıingi Baýyrjan qaramaǵynda avtomehanık bolyp jumys isteıdi. Úshinshi uly Elaman áke jolyn qýyp, jol salasy mamandyǵyn tańdady. Búginde Almatydaǵy joǵary oqý ornynyń stýdenti, bolashaq avtojolshy. Jasulany – Shymkentte kolejde, al, kenjesi Erǵalı 7-synypta oqıdy.

«Jol men kópir salǵan peıishke barady» demekshi, bizdiń alǵa qoıǵan maqsatymyz – memlekettiń tapsyrmasyn oryndaý aıasynda halyqaralyq, respýblıkalyq jáne oblys pen aýdandyq mańyzy bar jalpyǵa ortaq avtomobıl joldarynyń qurylysyn, qaıta jóndeý, jóndeý jáne kútý jumystaryn barynsha sapaly júrgizip, qaýipsiz kólik qozǵalysymen qamtamasyz etý, soǵan kúsh salý, – deıdi Marat Ábdýaıtuly.

Aqmaral JIENBAIQYZY. Shardara aýdany.

 

Qatysty Maqalalar