Qazaqstan jyl saıyn 80 mıllıon tonnadan astam munaı óndiredi. Qyzyqty bir erekshelik: jyl saıynǵy óndirilgen munaı kólemi satylǵan munaı kóleminen, shamamen, 1,8 mln tonna artyq bolady. Bul týraly «Qamshy» portaly 365info.kz-ke silteme jasap.

2013 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstanda 81,8 mln tonna munaı óndirildi. Munaı men gazdyń aqparattyq-saraptamalyq ortalyǵynyń málimetterine sáıkes, onyń 72,1 mln tonnasy eksportqa jóneltildi. Reseıden ımporttalatyn munaı kólemi 7,4 mln tonnany qurady. Qazaqstanǵa svop-operasıalar sheńberinde alymsyz jáne qaraýsyz jetkizilgen bul munaı, tehnologıasy reseılik munaıdy óńdeýge baǵdarlanǵan Pavlodar munaı-hımıa zaýytyna jiberilgen.

Jalpy alǵanda, 15, 3 mln tonna (reseılik munaıdy qosa eseptegende) otandyq úsh munaı óńdeý zaýyttary men 30-ǵa jýyq shaǵyn zaýytarǵa jóneltildi.

Asa kúrdeli emes esepteýlerdi júrgizgennen keıin 1,8 mln tonna qara altynnyń qaıda ketkeni belgisiz ekenin anyqtaýǵa bolady

81,8 – 72,1 + 7,4 – 15,3 = 1,8

2014 jylǵy esepteýler de osyǵan uqsas jaǵdaıdy kórsetip otyr, bir ereksheligi, ótken jyly Qazaqstan reseılik munaıdan bas tartyp, Pavlodar zaýytyn otandyq shıkizatqa baǵdarlady.

2014 jylǵy resmı derekter tómendegideı:

·  óndirý – 80,8  mln tonna

·  eksport – 62,4  mln tonna

·  ımport – 0,584  mln tonna

·  óńdeý – 16,38  mln tonna

·  munaıdy Reseıge qarsy jetkizý – 0,755  mln tonna

Eger óndirilgen munaımen ımporttalǵan munaı sommasyn qosyp, odan eksportty, ódeýdi jáne qarsy jetkizýdy alyp tastasaq, bir jylda el kóleminde, shamamen, 1,8 mln tonna munaıdan aıyrylady ekenbiz:

80,8 – 62,4 + 0,584 – 16,38 –  0,755 = 1,84

Óıtkeni, munaı sektoryndaǵy eki jyldyq esepteýler joǵaltýlarymyzdyń, shamamen, bir deńgeıde ekenin kórsetip, 1,8 mln tonnaǵa teń boldy.

Bárine kináli Qarashyǵanaq pa?

Álbette, biz aıyrylǵan bul munaı mıllıondaǵan dollar turady. Alaıda ózderiniń júıesindegi «tesikterden» eki mıllıon tonnaǵaǵa jýyq munaıdyń «dalaǵa» aǵyp jatqanyna qaramastan, otandyq jer qoınaýyn paıdalanýshylar dabyl qaǵýǵa asyǵar emes.

Bul az bolǵanda, óndirýshi jáne tasymaldaýshy kompanıalardan aqparat alý da óte kúrdeli, jer qoınaýyn paıdalanýshylar qandaı da bir esep berýdi jarıa etýge asyǵar emes.

Máselen, «QazMunaıGaz» aksıonerlik qoǵamynyń baspasóz qyzmeti bizdiń suranmymyzdy óziniń enshiles kásiporny – «QazMunaıGaz-óńdeý jáne marketıńke» jiberipti, al olar óz kezeginde, 2013 jylǵy aqparattyń eskirgenin habarlady: «bolar is boldy — búoıaýy sińdi».

– 2013 jyl – tarıhtyń enshisindegi is emes pe, sizderge eskirgen málimetterdiń ne qajeti bar? – dedi túsinbestik bildirgen kompanıanyń baspasóz qyzmetindegiler. – 2013 jyly bizdiń basshylyq jumys istegen joq, odan keıin bizde múldem basqa sıfrlar.

Munaı men gazdyń aqparattyq-saraptamalyq ortalyǵyndaǵylar munaıdyń joǵalýyn bizge beıresmı túrde túsindirip berdi, ol Qarashyǵanaq óńdeý keshenindegi gaz kondensaty turaqtanýynyń erekshelikterine baılanysty eken:

– Óndiriý jónindegi málimetterge qarashyǵanaqtaǵy turaqty emes suıyq kómirsýtegi engizilgen, – dedi bizge beıresmı áńgimede munaıshylardyń joǵaltýlaryna túsinikteme bergen Munaı men gazdyń aqparattyq-saraptamalyq ortalyǵy aksıonerlik qoǵamyndaǵy derekkózi. – Bul kondensat úlken Qarashyǵanaq kesheninde turaqtandyrylady jáne turaqtandyrylǵan kezde onyń bir bóligi joǵalady.

Aı saıynǵy joǵaltýlar, shamamen, 100 myń tonnany quraıdy,

al bir jylda ol, kem degende, 1,2 mln tonnaǵa sáıkes bolýǵa tıis.

Qalǵan 600 myń tonnanyń joǵalýyn kompanıadaǵylar tehnologıalyq shyǵyndarmen, tasymaldaý kezindegi joǵaltýlarmen jáne jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń óz muqtajyna jumsaǵan shyǵyndarymen túsindirdi.