ABAI MURASY – MÁŃGİLİK QAZYNA

/uploads/thumbnail/20170708205425456_small.jpg
Abaı – qazaq poezıasynyń  bıik shyńy, qudiretti aqyny. Abaıdyń júrek sherimen jazǵan týyndylarynyń  taǵylymy máńgilik  qymbat  qazyna. Abaı jalǵyz qazaq halqynyń uly emes, adamzattyń uly desek artyq aıtqandyq bolmas. Álem halqy bas ıgen dara tulǵamyzdy qaı jaǵynan da áspettesek bizdiń eldik, halyqtyq paryzymyz bolyp sanalady.

Osy jyl qazaqtyń bas aqynynyń dúnıe esigin ashqanyna 170 tolyp otyr. Aıtýly merekeni el bolyp, jurt bolyp, jer-jerde atap ótýdemiz. Dástúrli Abaı oqýlarymen bastalǵan sharalar, ǵylymı konferensıalar men abaıtanýshy ǵalymdarmen kezdesý uıymdastyrý sıaqty mán-maǵynasy bar, mazmundy dúnıelerge jalǵasty. Sondaı is-sharanyń biri Almaty ýnıversıtetinde de uıymdastyryldy. Áýezovtanýshy ǵalym Rahmanova Nurjanat Maldybaıqyzy qazaq tili men ádebıeti mamandyǵynyń stýdentteri arasynda «Men bir jumbaq adammyn, ony da oıla...» »   atty ádebı saıys ótkizdi. 

Ereje boıynsha ádebı saıys 4 bólimnen turdy. Ár bólimniń ózindik ereksheligi bar.  Atap aıtar bolsaq, alǵashqy bólim «Óleń – sózdiń patshasy, sóz sarasy» dep ataldy. Abaıdyń aqyndyq qyryn zerdeleýge arnalǵan bul bólimde saıyskerlerden suraqtaǵy óleń shýmaǵy Abaıdyń qaı óleńinen ekenin anyqtap, óleńdi jalǵastyrý talap etildi.

« Danalyq oılary...» atty ekinshi bólimde Abaıdyń qarasózderine kezek berildi. Top jetekshileri 7 suraqtan alyp, berilgen sózderdiń ishinen Abaıdyń qaı qarasózinen ekenin anyqtap, mazmunyna qysqasha toqtaldy. Eki bólimde de stýdentter óte belsendilik tanytyp, biri bilmegen suraqty, ekinshi top múshesi tolyqtyryp, sóz saıysynyń kórkin qyzdyrdy. Ádebı keshtiń úshinshi bóliminde úıge berilgen tapsyrma boıynsha ózderi izdenip «Abaıdy taný» týraly 5 mınýttyq vıdeo rolık túsirip kelý kerek edi. Saıysqa qatysýshylar ol tapsyrmanyń da údesinen shyǵa bilgenin vıdeo rolıkti kórý kezinde baıqaldy. Al endi sońǵy tórtinshi  bólim «Abaı álemi...» dep ataldy. Atynyń ózi aıtyp turǵandaı Abaı áýleti, álemi, aqyn shyǵarmashylyǵyn zertteýshiler, túrli resmı fotalar elektrondy taqtada kórinis berip, stýdentter kim ekenin anyqtady. Ár suraqqa naqty ári jyldam, 30 sekýnd ishinde jaýap berdi.

Jalpy alǵanda ádebı saıys joǵary deńgeıde ótti. İzdenýshi jastar óte belsendi qatysyp,  Abaı Qunanbaıulynyń shyǵarmashylyǵy týraly birshama biletinin sózben emes ispen dáleldedi. Saıys jeńimpazyn anyqtaý Jaqybaeva Altyn Tutqabekqyzy, Shashaev Áýezhan Kádirjanuly, Úsenova Aqkenje Muqanqyzy sıaqty kil myqty oqytýshy-professorlar quramynan jasaqtalǵan qazylarǵa ońaı tıgen joq. Jalpy komandalyq oıynda aýyzbirshiligimen kózge túsken 1 kýrs stýdentteriniń «Telǵara» toby 1-oryn ıelendi. 2-oryndy    jeńimpaz quramnan 1 ǵana balmen artta qalǵan 3 kýrs stýdentteriniń «Toryjorǵa» toby ıelense, 3-oryn 2 kýrs stýdentteriniń «Shyńǵystaý» quramyna buıyrdy. Saıys sońynda uıymdastyrýshy Nurjanat Maldybaıqyzy sóz alyp: «Biz osyndaı tanymy mol, rýhanı jan-dúnıemizdi baıytatyn is-sharany qur beker uıymdastyryp otyrǵan joqpyz. Abaıdyń álemi-ol qazaq halqynyń álemi. Abaı-qazaq halqynyń mańdaıyna bitken uly perzent. Ony tolyq túsinbeý, uǵynbaý bizdiń júregimizge túsetin aýyr tańba. Abaıdy bıikke kóterýden biz eshqashan sharshamaýymyz, jalyqpaýymyz qajet. Ár qazaqtyń balasynda Abaı aıtqandaı «ystyq qaırat, nurly aqyl, jyly júrek» bolsa ǵana úlken jetistikke jetemiz»,-dep qatysýshy stýdentterdi bir tebirentip tastady. Sonymen qatar, aldaǵy ýaqytta basqa mamandyq stýdentterimen de osyndaı ádebı sóz saıysyn uıymdastyratynyn aıtyp ótti.

 

Astemes Gúlim

Almaty ýnıversıteti pedagogıkalyq mamandyqtar

kafedrasynyń aǵa oqytýshysy

 

Qatysty Maqalalar