«Ákim bol, halqyńa jaqyn bol» degenniń jóni osy eken dep kórgensizdikterin kórsetip qoıyp jatqan ákimder bar, qazir.
Eshqandaı dári-dármek oıata almaǵan kalachılikterdiń uıqysyn Sergeı Kýlagınniń «shaıpaý» minezi shaıdaı ashty-aý. Aldyna muń shaǵyp barǵan jurtqa oblystyń ákimi sıaqty emes, quddy bir «reketır» syqyldy til qatqany esten ketpes. Saýnadan shyqqan shýdy ósekshilerdiń «dalbasasy» dese de, ákim Kýlagın zar ılegen halyqqa «zapyran qusyp» «ádeptiliktiń» jańa úlgisin tanytty.
Osy kúnde «atqaminerlerdiń» birazy arzan upaı jınap, áleýmettik jeliniń «juldyzyna» aınalyp jatyr. Máselen, Pavlodar qalasynyń ákimi jumysqa el qatarly avtobýspen baratynyn «jyr» qylyp, maqtanyp júr. Jaıaý qatynasa, tilge tıek etýge bolar ma edi. Odan da joldarynyń «jyrtyǵyn» jamap almaı ma?!
Shymkenttiń ákimi «Shyrsha toıǵa» 80 mıllıon teńgeni «shashyp» jibere jazdady. Bul ne degen «batpan quıryq» deseıshi. Buǵan deıin jańa jyldyq bezendirýlerge 60 mıllıon teńgeden jumsalǵan eken. Ǵabıdolla Ábdirahymov onyń ústine 20 mıllıon teńge qosyp «shashylaıyn» dep edi. Sonsha aqshany jetim-jesirlerge úlestirsin dep jón siltep, raıynan qaıtardyq. Nátıjesinde 5500 balaǵa jańa jyldyq jaqsylyq jasalatyn boldy. Bolashaqtyq ákimniń batysqa degen emeýrini erek bolsa kerek, Shymkentti birese Barselona, birese Las-Vegas qylǵysy keletinin aıtady. «Aryq sóılep, semiz shyq» degenniń jónin úlken bastyǵynan úırenbeı me. Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Beıbit Atamqulov bir jıynda ózin jarnamalap, maqtanǵandy múlde unatpaıtynyn aıtty. Ákimder sózdiń emes, istiń adamy bolýy kerek. Shymkenttik sheneýnikterge «altyn syrǵa».
Ǵabıdolla Ábdirahymov Táýelsizdik kúnin Qazyǵurt taýynyń shyńynda atap ótti. Baıraq búrkengen fotosy áleýmettik jelini kezip júr. Aıtpaqshy, Ǵabıdolla Ábdirahymov elimizdiń «eń sulý ákimi» atanypty. Odan keıingi orynǵa Almaty qalasynyń ákimi Baýyrjan Baıbek tur. Búıte berse bir kúni «Ákimder syny» baıqaýyn ótkizetin shyǵarmyz.
Ákim Baýyrjan Baıbek jarady. Táýelsizdik kúni Jeltoqsan qurbandaryna taǵzym etip, almatylyqtardyń alǵysyna bólendi. Al, Ahmetjan Esimovti shaqyryp keltire almaǵan edi, halyq. Almatynyń alańynda Esimovtyń «velosıpediniń» izi ǵana qalǵan shyǵar. Áıteýir, «Velo-marafon» ótkizýden Qazaqstanda «rekord» jasaǵany ras qoı.
Biraz jyl buryn bir aımaqtyń basshysyna qart kisi «balam» degende «Men sizdiń balańyz emespin! Durystap sóıleńiz, aty-jónimmen atańyz!» - dep dúrse qoıa bergeni bar edi. Elbasynyń ózine «Balam» deıtin qarıalar kóp. Prezıdent te ózinen jasy kishilerge «balalarym, nemerelerim» dep sóıleıdi.
Qaısybir jyly bes myń dollardy aqshasynbaı, para bergen adamnyń basyna bir qoıǵan aýdan basshysy da boldy. Dórekilik keı ákimderge tán be, álde sán be?
Jylynda bir Astanaǵa jınalysqa barǵan ákimderdiń arasynda «taý qoparyp» tastaǵandaı qalǵyp-múlgip otyratyny taǵy bar. Odan bólek jer-jerdegi memlekettik qyzmetkerlerdiń orynsyz sóılep kúletinderi de kóp bop tur. Qysqasy, «chıkı-chıkı» degizbeı, jalpy «sheneýnikterge» ádep sabaǵyn oqytý kerek sıaqty.
Móldir Nurman