Bulttaı qasy jaýyp eki kózin,
Basyn silikse, qar jaýyp, mazańdy aldy.
Borandaı burq-sarq etip doldanǵanda,
Alty qanat aq orda úı shaıqaldy.
Tabıǵattyń tórt mezgiline óleń arnaǵan Abaıdyń osy «Qys» óleńi keıipteýdiń bıigi desek, qatelespegen bolar edik. Alty qanat aq ordany panalaǵan qazaqtyń búginde Astananyń tórinde Aqordasy menmundalap tur. Jyldan-jylǵa táýelsiz Qazaqstannyń urpaqtary án uranymyzdy shyrqap, kók baıraǵymyzdy jelbiretip, qadam basyp kelemiz. Osy jyldar aralyǵynda, búginde elimizde ekonomıkalyq, áleýmettik t.b. qıyndyqtardyń beleń alǵany da jalǵan emes. Alaıda, kezinde jońǵardyń shapqynynda, qytaıdyń ezgisinde, orystyń otarynda bolǵan Qazaq bul kúndi de eńserer! Osy oraıda, qysta seńseń ton, túlki tymaq kıgen halqymyzdyń Shopan atasy ketip, irgede meshin jyly syǵalaı turǵan tusta 90 jyldyq mereıtoıyn toılaıtyn qazaq óneriniń qarashańyraǵy Muhtar Áýezov atyndaǵy Akademıalyq qazaq drama teatry qyzmetkerlerinen suhbat alýdy jón kórdik.
Erlan Bilál, teatr dırektory, QR eńbek sińirgen qaıratkeri:
Abaı on besinshi qarasózinde: «egerde esti kisilerdiń qatarynda bolǵyń kelse, kúninde bir mártebe, bolmasa jumasynda bir, eń bolmasa aıynda bir, ózińnen óziń esep al! Sol aldyńǵy esep alǵannan bergi ómirdi qalaı ótkizdiń eken, ne bilimge, ne ahıretke, ne dúnıege jaramdy, kúninde óziń ókinbesteı qylyqpen ótkizippisiń? Joq, bolmasa, ne qylyp ótkizgenińdi óziń de bilmeı qalyppysyń?», − deıdi. Erteńgi kúnge eńseńdi tiktep, qadamyńdy nyq, tabandy basý úshin ótken 2015 jylǵa bir qaraılamaı, jetken jetistikterimiz ben ketken áttegen-aılarymyz bolsa, aqyldyń tarazysyna, oıdyń ólshemine salyp, ekshep, qorytyndy shyǵarmasaq, keler kúndi qalaı ókshelemekpiz?!
2015 jyl teatrymyz úshin tabysty jyl bolǵanyn tilge tıek etkim keledi. Qazaq handyǵynyń 550 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan is-sharalarǵa bas bolyp, Elordamyzda Prezıdent aldynda óner kórsetý men Qazaq handyǵynyń týy tigilgen Taraz shaharynda bir eldiń tarıhynyń bastaý alǵan qaınar bulaǵy týraly spektákl qoıý – qarashańyraq teatr úshin ótken kúnniń esebimen birdeı. 90 jyl, etken eńbek, kútken úmit, tókken ter zaıa ketpegeniniń dáleli. Qazan qalasynda ótken Hİİ Halyqaralyq «Naýryz» festıvali men Astanadaǵy «Sahnadan sálem» festıvalinen joǵary baǵa alyp, Qyrǵyzstan men Atyraýda ótken eki birdeı Halyqaralyq teatr festıvalinen Bas júldeni qanjyǵalaý osy senimdi kúsheıte tússe, tarıhta bolmaǵan, bir teatrdan bes jas artısiń QR «Serper» jastar syılyǵynyń ıegeri atanýy, táýelsizdik kúnine oraı teatr qyzmetkerleriniń «Parasat», «Dostyq», «Eren eńbegi úshin» medaldarymen marapattalǵanyn osy tabysty bekite tústi. Oǵan jyl sońyna sanaýly ǵana kúnder qalǵanda eki birdeı artısimizdiń Prezıdent stıpendıasynyń ıegerleri atanýyn qosyńyz. Esimderi elendi, úmit aqtaldy dep arqany keńge salý taǵy joq, 2016 jyly esikten kire teatrymyzdyń 90 jyldyq mereıtoıy tórimizde toılanbaq. Meshin jyly da tabysty, jemisti jyl bolady degen úmittemiz! Jańa jyl qutty bolsyn!
Ǵazıza Ábdinábıeva, QR eńbek sińirgen artısi:
Ótkenge salamat, búginge salaýat. Qylyshyn súıretip qystyń aıazy, quıyryǵyn súıretip meshin jyly kele jatyr. Tórt túligin qastergen qazaq úshin qoı jyly da óziniń berekesimen ótti. Bastysy, el – tynysh! Qarnymyz – toq! 1990 jyldarmen salystyrǵanda «qoı ústine boz torǵaı jumyrtqalaǵan zaman». Keler jyldan da jaqsylyq kútemiz. Alla qalasa, masatydaı qulpyryp jerdiń júzi, qar erip, kún shýaqtap, ketedi qystyń syzy, báısheshek pen jaýqazyn taıtalasa, óskende taý aralap, qyrdy kezip, keledi musylmannyń naýryzy. Naǵyz qazaqtyń jańa jyly – naýryz. Al qystyń kózi qyraýda keletin jańa jyldy bala kezimizden sanamyzǵa sińgennen keıin toılap jatyrmyz. Bul kúni úıge balalar kelip, otbasymyzben kishigirim dastarqanda bas qosamyz. Araq iship, shampan atatynymyz joq, aıran, sút, jalpy aq ishemiz.
Jańa jyl qutty bolsyn! Óner áleminde júrgen barsha ónerpaz qaýymǵa aıtarym, asar asýlary kóbeıe bersin, shabyttary sarqylmasyn! Qanattaryn keńge jaıyp, qazaq mádenıet, óneri úshin dep eńbek etken jandardyń asýlary bıik bolsyn!
Darıa Júsip, QR eńbek sińirgen qaıratkeri:
Búgingi kúni elimizge qıyn kezeń kele jatyr. Sol kúnnen halqymyz abyroımen ótse eken dep tileımin! Qazaq ne kórmedi?! Ár nárseni keńinen saraptap, tereńine úńilip qarasaq, ár kezeń urpaqtarynyń basynan ótetin qıyndyqtar bolady. Kókiregi zar men muńǵa toly halqymyzdy 1917 jylǵy revolúsıa da, 1933 jylǵy asharshylyq ta, 1945 jylǵy Uly Otan soǵysy da qaıystyra, jigerin jasyta almady. Esesine, qamshy boldy dep oılaımyn. Búgingi táýelsiz Qazaqstannyń urpaqtary tarıh tolqynyndaǵy sol zulmat zamandardy, erlerdiń erligi men ulaǵatty isterin eske alyp, jyrǵa qosyp, júrekterinde saqtap, qasterlep ótse eken. Ondaı qıyndyqtardy bastaryna bermese eken dep tileımin. Al kele jatqan 2016 jyly qazaq óneriniń irgetasy qalanǵan qarashańyraq M.Áýezov teatr ujymy úshin, jalpy halyq úshin úlken mereke – teatrymyzdyń 90 jyldyq mereıtoıy. Osyndaı kıeli sahnada, mádenıet oshaǵynda qyzmet etken áriptesterim úshin úlken bir beles. Men alǵash teatrǵa kelgen jyldary 70 jyldyqty toılap edik. Endi 90 jyldyqty abyroıly atqaratynymyzǵa senemin! Dúnıeden ótken, teatrǵa eńbegi sińgen apalarymyz ben aǵalarymyzdyń jatqan jerleri jaıly bolsyn! «Ǵalymnyń aty, jaqsynyń haty» ólmeıdi degendeı, ol kisiler bizdiń aramyzdan ketse de, esimderi el esinde. Jańa jyldaryńyz qutty bolsyn! Barsha áriptesterime shyǵarmashylyq tabystar tileımin!
Aızada Satybaldıeva, aktrısa:
Jaqynda ǵana ǵalamtordan Aıaz ata men Aqsha qardyń shyǵý tarıhy týraly málimetti oqydym. Aıaz ata qaharly, úskirik adam bolǵan eken. Ol kelgende, aıazy men yzǵaryn ala kele eldiń tynyshtyǵyn buzatyn kórinedi. Qahary qaıtsyn, elge maza bersin degen nıetpen jyl saıyn bir qyzdaryn qurbandyqqa beretin bolý kerek. Keıin orystar oń jaǵyna balap, el bolyp toılaıtyn merekege aınaldy.
Sanamyzǵa sińgen mereke bolǵannan keıin jyl saıyn balalar úshin úı bezendirip, jańa jyldyq kóńil kúı syılaıtynbyz. Alaıda bıyl toılamaýǵa tyrystyq. Jańa jyl musylman qaýymy úshin, naǵyz qazaq aı men kúnniń teńesken, samarqannyń kók tasy erigen ýaqytta naýryz aıynda keledi. «Jańa» degen sózdiń ózi aldymyzda kele jatqan bir jyldan kútken úmit degendi bildiredi. Bizdiń úıdegi aǵańyz Baqyt Bedelhan – ádebıettiń adamy, men – mádenıet salasynda eńbek etetin aktrısamyn. «Otyzda orda buzbasań, qyryqta qamal ala almaısyń», – deıdi, qyryqqa ol kisi de, ókshesin ala bere men de jaqyndap qaldyq. El-jurttyń batasyn alsaq degen ıgi nıetimiz bar. Alla bergen kózimizdiń aq pen qarasy qyzymyz ben ulymyz bar. Qyzym óner jolynda bilim alyp jatyr, buıyrsa 2016 jyly oqýyn bitiredi. Qazirgi jastarǵa kópsalany meńgergen qyzmetkerler bolý kerek. Sol qyzymyz joǵary oqý ornyna túsip ketse degen armanymyz bar. Tilek kóp, arman odan da kóp. Jańa jyl qutty bolsyn!
Baýyrjan Manjigitov, akter:
Assalaýmaǵaleıkým, qazaq eli! Jańa jyl qutty bolsyn!
Men qystyń úskirik boranynda shyrsha aınalyp, shampan atatyn jańa jyldan góri, ózimizdiń túrki qandas baýyrlarymyzdyń, jalpy musylman qaýymynyń toılaıtyn naýryz merkesine yqylasym erekshe. Alaıda, jaqsylyqtyń jarshysy bolǵanǵa ne jetsin?! Bıylǵy jylǵa úńilsek, men úshin teatrǵa, sahnaǵa qaıta oralý jyly boldy. Sebebi, bir jyldaı óz erkimmen suranǵan jaıym bar edi. Al eń úlken qýanyshym – uldy boldym. Keler jylda baǵyndar asýlar kóp. Buıyrsa bosaǵadan syǵalap turǵan meshin jyly teatr repertýaryna jańadan eki spektákl qosylmaqshy. İ.Esenberlınniń «Almas qylysh» romany boıynsha sahnalanatyn spektáklden (rej. A.Kákisheva) Qazaq handyǵynyń baıraǵyn tiktep, qazaq halqynyń basyn qosqan Kereı hannyń roli, A.Volodınniń «Qoshtasqym kelmeıdi...» (rej. A.Maemırov) qoıylymynan Beláevtiń roli buıyrdy. Kórermenniń kóńilinen shyǵýǵa tyrysamyn, rolimdi sátti alyp shyǵýǵa barymdy salamyn degen senimdemin. Al jańa jyldy otbasymmen birge qarsy alamyn. Qolóner buıymdaryn syılaǵandy, tosyn syı jasaǵandy unatamyn! Kele jatqan meshin jyly óz jańalyǵymen kelsin! Áriptesterime aıtar tilegim: ónerdegi tastary órge domalasyn!
Daıyndaǵan: Móldir Bekjan
