ءدىن ىستەرى جونىندەگى كوميتەت ساراپشىلاردىڭ سالافيزم يدەولوگياسىنا تىيىم سالۋ جونىندەگى ۇسىنىسىن قاراۋدى باستادى، - دەپ حابارلايدى Qamshy.kz.
«قازىرگى ۋاقىتتا قوعامدا، اسىرەسە، ساراپشىلار ورتاسىندا وسى قوزعالىسقا تىيىم سالۋ تۋرالى ماسەلە كوپ ۇسىنىلۋدا. ءبىز بارلىق قىرىن زەرتتەپ الۋىمىز كەرەك. ونىڭ ۇستىنە ءبىز وسىنداي شەشىم شىعارىلعان جاعدايدا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ، قازاقستان مۇسىلماندارى باسقارماسىنىڭ بۇعان دايىن بولۋىن دا ءتۇسىنۋىمىز كەرەك»، - دەيدى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى قۇرامىنداعى ءدىن ىستەرى كوميتەتىنىڭ باسشىسى عالىم شويكين.
ع. شويكين مۇنداي شەشىم قابىلداۋ ءۇشىن كوپ جۇمىس ىستەۋ كەرەكتىگىن ايتادى.
«ءبىز بۇل ماسەلەنى كەڭىنەن قاراستىرۋ كەرەكتىگىن تۇسىنەمىز. ەگەر قانداي دا ءبىر راديكالدىق شارا قولدانساق، وندا ءبىز ءپاتۋالار، ادەبيەتتەر، اۋديو، ۆيدەوماتەريالدار، ۋاعىزدار بويىنشا دا شەشىم قابىلداۋ كەرەكپىز. بۇل وتە ۇلكەن جۇمىس جانە ونى ءبىر شەشىممەن قامتۋعا بولمايدى»، - دەپ وتىر ع. شويكين.
بۇعان دەيىن «اڭسار» كونسۋلتاتيۆتى-رەابيليتاسيالىق ورتالىعىنىڭ باسشىسى اسقار سابدين دە سالافيزم اعىمىنا زاڭمەن تىيىم سالۋدى ۇسىنعان بولاتىن.
«اقتوبەگە قاتىستى ايتار بولساق، راديكاليزممەن ۋلانعان جاستارعا سىرتقى ىقپالدار بولعانىن كورەمىز. ولاردىڭ بىرەۋدىڭ ۇندەۋى نەمەسە ءپاتۋاسى نەگىزىندە وسىنداي ارەكەتكە بارۋى مۇمكىن. اقتوبەدەگى تەراكتىلەر ءتيىستى قۇقىقتىق شارالار قابىلداۋدى قاجەت ەتەدى. ماسەلە وسىعان دەيىن لاڭكەستىككە قارسى جۇمىستا اقپاراتتىق جانە كۇش قولدانۋ ادىستەرى ءجيى قولدانىلعانىمەن، قۇقىقتىق الاڭ تولەرانتتى بولىپ قالدى. ماسەلەن، سالافيزمگە قاتىستى تىيىم جوق. ەگەر ءبىز تەرروريزمنىڭ تەك سالدارىمەن ەمەس، سەبەپتەرىمەن دە كۇرەسەمىز دەسەك، وسى تەراكتىلەر سالافيزمگە تىيىم سالۋ جونىندە ساياسي شەشىم قابىلداۋعا سەبەپ بولۋى كەرەك»، - دەگەن سابدين «ءقازىر ەلىمىزدە 600-دەن استام تەررورشىنىڭ تۇزەۋ مەكەمەلەرىندە جازاسىن وتەپ جاتقانىن، ولاردىڭ باسىم بولىگى وزدەرىن سالافيت سانايتىنىن» ايتىپ وتىر. ءدىن ىستەرى كوميتەتى ەلىمىزدە 15 مىڭعا جۋىق سالافيزم يدەياسىن ۇستانۋشى بار دەگەن اقپار دا تاراتتى. بۇل دا از كورسەتكىش ەمەس. 23- پولكقا جەتەرلىك ادام. سول سەبەپتى، لاڭكەستىككە قۇقىقتىق تۇرعىدان دا توسقاۋىل قويۋ جايى ءسوز بولۋدا.
ياعني، قوعام تاراپىنان ۇسىنىس تاستالدى، سالالىق كوميتەت سول ۇسىنىستى قاراۋعا كىرىستى. ايدىڭ-كۇننىڭ امانىندا وق اتىلىپ، ازاماتتار قازا تاۋىپ جاتقانى ۇلكەن پروبلەما ەكەنى ءسوزسىز. وسىنداي قاندى قىرعىن ورىن الىپ جاتقاندا قول قۋسىرىپ وتىرۋعا، زاڭنىڭ كەم-كەتىگىن رەتتەمەۋگە بولمايدى. بەلگىلەنگەن تارتىپپەن قۇقىقتىق جۇيە جەتىلدىرىلىپ، قولدانىستاعى زاڭنامالارعا ۋاقىت سۇرانىسىنا ساي وزگەرىستەر ەنۋى كەرەك. اقپارات اعىنىنا كوز سالساق، مۇددەلى تاراپتار زاڭعا ءتيىستى وزگەرىستەردى ەنگىزبەي قويمايتىن دا سياقتى.
ال، سول زاڭعا وزگەرىس ەنگىزگەننەن تەرروريزم جويىلىپ كەتە مە دەگەن دە سۇراق تۋادى. بىرەۋلەر كەشە الەۋمەتتىك جەلىنى جابۋ كەرەك، راديكالداردىڭ ناسيحاتى سول جەلىلەردە قاتتى جۇرۋدە دەگەن ۇسىنىس ايتتى. وعان «ۋاحابيزم يدەياسى ءحۇىىى عاسىردان بەرى ەشبىر الەۋمەتتىك جەلىسىز-اق تاراپ كەلەدى» دەپ جاۋاپ بەرگەندەر بولدى. قاراپ وتىرساق – قايشىلىق كوپ. ونىڭ ۇستىنە زاڭدى كۇشەيتەمىز دەپ، بيلىك اسىرا سىلتەپ جىبەرمەي مە دەگەن دە كۇدىك بار حالىقتا. ەل ەرتەڭ اۋىزاشار بەرىپ، ءولىم-جىتىم جونەلتۋگە، قۇدايى تاماق بەرۋگە اكىمدىكتەن رۇقسات سۇراپ اۋرە بولمايمىز با دەپ الاڭداۋلى. ياعني، ەندىگى ۋاقىتتا قوعام بولىپ زاڭداردىڭ وسىنداي ورىنسىز بيۋروكراتيالىق كەدەرگىلەرگە تولىپ كەتپەۋىن قاراۋىمىز قاجەت. ءتىپتى، تەك ءدىني راديكالىيزم ەمەس، جالپى دەموكراتيالىق قۇندىلىقتار شەكتەلىپ، سەنزۋرا كۇشەيىپ كەتپەسىن دەيىك.
ال، ەڭ باستىسى، اقتوبەدەگى وقيعا ءوزىنىڭ قورىتىندىلاناتىن مەجەسىنە جەتپەي جاتىپ، لاڭكەستەردىڭ ناقتى سانى، ۇستانعان ماقساتى، بۇل تەراكتىگە نە ءۇشىن بارعانى، قانداي قولداۋ بولعانى سىندى سۇراقتارعا تولىق جاۋاپ الماي جاتىپ وعان قۇقىقتىق باعا بەرۋگە ەرتە سياقتى. ءتيىستى زاڭدارعا وزگەرىس ەنگىزۋ تۋرالى باستاما ازىرگە باستاما كۇيىندە قالا تۇرعانى دا دۇرىس بولار. ەرتەڭ ەلدەگى ساياسي احۋال وزگەرىپ، اقتوبەدە ويران سالعانداردىڭ ەشقانداي دا ءدىني توپتارعا قاتىسى جوقتىعى، ادەتتەگى كريمينالدىق ەلەمەنتتەردى بەلگىلى ءبىر مۇددەلى كۇشتەردىڭ ايداپ سالعانى انىقتالىپ جاتسا قايتەمىز؟ سول سەبەپتى دە بۇل ماسەلەدە قوعام نازارى زاڭعا ەنەتىن وزگەرىستەر تۋرالى داۋعا الاڭداماي، ەڭ تەراكتىگە قاتىستى تەرگەۋدىڭ ادىلدىگىن باقىلاۋعا، تەرگەۋ ىسىنە تىكەلەي ارالاسۋ مۇمكىندىگى بولماسا دا، الدەبىر دەرەك، دايەكتەردىڭ قولدان جاسالىپ كەتپەۋىن قامتاماسىز ەتكەن ءجون.
جومارت ابدوللا ۇلى
