سايابەك ناعاشىبايەۆ قوستاناي وبلىسىنىڭ رۋدنىي قالاسىنا اتا-اناسىمەن بىرگە بىلتىرعى قازاننىڭ 5ء-ى كۇنى كوشىپ كەلگەن. 2014 جىلدىڭ ناۋرىزىندا ۇكىمەتتىڭ «ورالمانداردى جايعاستىرۋ وڭىرلەرىن ايقىنداۋ تۋرالى» قاۋلىسى بويىنشا بۇل وبلىس ورالمانداردى قابىلدايتىن جەتى ايماقتىڭ ءبىرى بولىپ بەكىتىلگەن.

«بىلتىرعى قازاننىڭ 30-ى كۇنى اتا-اناممەن بىرگە مەن دە «ورالمان» مارتەبەسىن الدىم. ازاماتتىققا قۇجات جيناپ وتكىزگەنشە قاراشانىڭ 17ء-سى بولدى. ال مەن قاراشانىڭ 4ء-ى كۇنى 16-عا تولعان ەدىم. رۋدنىي قالالىق كوشى-قون پوليسياسى «16 جاسقا تولعانىڭا ەكى اپتا بولىپ قويىپتى. سوندىقتان سەن ازاماتتىققا اكە-شەشەڭنەن بولەك جەكە ءوتىنىش بەرەسىڭ. ول ءۇشىن وزبەكستاننان كامەلەتتىك جاسقا تولعانىڭدى ناقتىلايتىن پاسپورت الىپ كەل» دەپ بەرگەن ءوتىنىشىمدى قايتارىپ تاستادى. ءبىراق مەن ول ەلدەن اتا-اناممەن كامەلەتكە تولماعان ءجاسوسپىرىم رەتىندە پاسپورتسىز، كۋالىكپەن شىعىپ كەتكەندىكتەن مەنى شەكارادان پاسپورتسىز قايتا وتكىزبەيدى» دەيدى سايابەك ازاتتىق تىلشىسىنە شاعىمدانىپ. سايابەكتىڭ اناسى كۇنسۇلۋ جايسانوۆانىڭ ايتۋىنشا، جۇبايى ساليحان قوجابايەۆ پەن ەكى قىزى جانە ءوزى قازاقستان ازاماتتىعىن العان، ءبىراق ۇلى سايابەك بيۋروكراتيالىق جۇيەدە سەندەلىپ قالعان. «سايابەك 1997 جىلعى قاراشانىڭ 4ء-ى دۇنيەگە كەلگەن. ءبىز وزبەكستاننان 2013 جىلدىڭ قازان ايىندا كەتتىك. ول كەزدە بالام كامەلەتتىك جاسقا تولعان جوق بولاتىن. سوندىقتان ول وزبەكستان ازاماتتىعىنان كامەلەتتىك جاسقا تولماعان بالا رەتىندە اتا-اناسىمەن بىرگە اۆتوماتتى تۇردە شىعارىلدى. جانە ول قازاقستانعا كەلىپ ورالمان مارتەبەسىن العان كەزدە دە 16-عا تولعان جوق بولاتىن. ەندى ازاماتتىققا قۇجات وتكىزگەندە 16-عا تولدى دەپ ءوتىنىشتى قابىلداماي وتىر. بۇل قانشالىقتى زاڭدى؟» دەيدى كۇنسۇلۋ. «وزبەكستاننان پاسپورت الىپ كەلسىن» ازاتتىق ءتىلشىسى قوستاناي وبلىسى رۋدنىي قالالىق كوشى-قون پوليسياسىنا سايابەكتىڭ شاعىمىنا قاتىستى حابارلاستى. جەرگىلىكتى كوشى-قون پوليسياسىنىڭ قىزمەتكەرى ءبىرجان امانبايەۆتىڭ ايتۋىنشا، «16-عا تولعان بالانىڭ قولىندا پاسپورتى بولۋ كەرەك». ازاتتىق ءتىلشىسى كوشى-قون پوليسياسىنىڭ وكىلىنە سايابەكتىڭ «وزبەكستاننان 16 جاسقا

تولماي تۇرىپ كەلدىم عوي» دەگەن ءۋاجىن كەلتىرىپ ەدى، وكىل:

«ءبارىن بىلەم. ول بۇكىل قۇجاتتارىن جيناعان. ءبىراق 16-عا تولعان سوڭ بىزگە (كوشى-قون پوليسياسىنا – رەد.) كەلدى. شىندىعىندا ول وزبەكستاننىڭ تىركەۋىنەن شىققانى بولماسا، ازاماتتىقتان شىعارۋ تۋرالى ءوتىنىشىن بەرگەن جوق. تەك اكە-شەشەسى عانا وزبەكستان ازاماتتىعىنان «وتكاز» بەردى. سوندىقتان ول (سايابەك – رەد.) وزبەكستانعا بارىپ، قايتادان پاسپورت الىپ كەلسىن» دەدى. ازاتتىق ءتىلشىسى وسى ماسەلە بويىنشا الماتىداعى وزبەكستان ەلشىلىگىنىڭ كونسۋلدىق بولىمىنە قوڭىراۋ شالعان ەدى. ءوزىن «كونسۋلدىق ءبولىمنىڭ قىزمەتكەرىمىن» تانىستىرعان، ءاتى-جونىن ايتپاعان ديپلومات: «سايابەك اناسىمەن كەلىپ كەتكەن. وزدەرىنە ماسەلەنى تولىق تۇسىندىرگەنبىز» دەپ قانا جاۋاپ بەردى. «سوت ارقىلى عانا شەشە الادى» سايابەكتىڭ اناسىنىڭ ايتۋى بويىنشا، وزبەكستان كونسۋلدىعى: «بۇل – قازاقستاننىڭ ءوز ماسەلەسى. سەبەبى ول (سايابەك – رەد.) كامەلەتتىك جاسقا تولماعان بالا رەتىندە اتا-اناسىمەن بىرگە ازاماتتىقتان شىعارىلعان. ەگەر دە اتا-اناسىنىڭ ءبىرى وزبەكستان ازاماتتىعىندا قالعان جاعدايدا بۇل ماسەلەنى كونسۋلدىق ارقىلى شەشۋگە بولار ەدى» دەپ جاۋاپ بەرىپتى. ءوزى تۋعان وزبەكستاننىڭ پاسپورتىن ءجاسوسپىرىم رەتىندە الىپ ۇلگەرمەي قازاقستانعا كوشىپ كەلىپ، ەندى كامەلەتكە تولعان كەزدە ەكى ەلدىڭ دە قۇجاتىنسىز قالعان جاس جىگىتتىڭ ماسەلەسىن شەشۋدىڭ زاڭدىق جولدارى تۋرالى ازاتتىق ءتىلشىسى جەرگىلىكتى زاڭگەردەن پىكىر

سۇرادى. ادۆوكات ابزال قۇسپانوۆ ورالمان وتباسىنىڭ بالاسىنا ازاماتتىق الۋى ءۇشىن كوشى-قون پوليسياسىن سوتقا بەرۋدەن باسقا جولى جوق ەكەنىن ايتادى.

«مۇنداي ماسەلەلەردىڭ بارلىعى سوت ارقىلى عانا شەشىلەدى. باسقا جولى جوق. ازاماتتىق ىستەردىڭ 24-بابى، 2-تارماعىنا سايكەس ازاماتتىقتى سوت شەشىمىمەن الادى. ول ءۇشىن سايابەكتىڭ قولىندا قالالىق كوشى-قون پوليسياسىنىڭ وعان نە ءۇشىن قازاقستان ازاماتتىعى بەرىلمەگەنى تۋرالى جازباشا تۇردە رەسمي جاۋابى بولۋ كەرەك» دەيدى زاڭگەر. قازاقستان ۇكىمەتى ناۋرىزدىڭ 20-ى «ورالمانداردى جايعاستىرۋ وڭىرلەرىن ايقىنداۋ تۋرالى» قاۋلى قابىلداعان ەدى. بۇل قاۋلىعا سايكەس ورالمان مارتەبەسىن الىپ، الەۋمەتتىك جەڭىلدىكتەرگە قول جەتكىزگىسى كەلەتىن شەتەلدىك ەتنيكالىق قازاقتار اقمولا، اتىراۋ، باتىس قازاقستان، قوستاناي، پاۆلودار، سولتۇستىك قازاقستان جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىنا ورنالاستىرىلماقشى. ءبىراق بىلتىر جەلتوقسان ايىندا بەكىتىلگەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭ اكتىلەرىنە ەڭبەك ميگراسياسى ماسەلەلەرى بويىنشا تۇزەتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭعا سايكەس ورالماندار قازاقستان ازاماتتىعىن كوشىپ كەلگەن سوڭ 4 جىلدان كەيىن عانا الا الادى. سايابەك اكە-شەشەسى مەن اپكەلەرىنىڭ بۇل زاڭ كۇشىنە ەنبەي تۇرىپ بۇرىنعى وڭايلاتىلعان تارتىپپەن ازاماتتىق الىپ ۇلگەرگەنىنە قۋانادى. ءبىراق ءوزى قازاقستاندىق پاسپورتتى 4 جىلدان سوڭ ءبىر-اق الام با دەپ قاۋىپتەنەدى.  

نۇرتاي لاحان ۇلى

ازاتتىق راديوسى