الەۋمەتتىك جەلىدە شۋ شىقپاسا، قىلمىسكەرلەر قۇرىقتالماي ما؟

/uploads/thumbnail/20170709055914917_small.jpg

قوعام بولعان سوڭ ءتۇرلى وقيعالار، جاعدايلار بولىپ جاتادى. ءبىزدىڭ ايتپاعىمىز ءتۇرلى سيپاتتاعى قىلمىستار جايلى. ءار كەزدە ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىندە سان ءتۇرلى قىلمىستار جاسالادى. ولار تۋرالى مالىمەتتەر، كۇدىكتىلەردى ىزدەستىرۋ، ۇستاۋ، تەرگەۋ بارىسى كوپ جاعدايدا قوعام نازارىنان تىس قالىپ، ءىس سوتقا جەتكەندە عانا اقپارات قۇرالدارىنىڭ تانىسۋىنا مۇمكىندىك تۋىپ جاتادى.

سوڭعى ۋاقىتتا وسى ءبىر ءۇردىس بۇزىلىپ، ءتۇرلى قىلمىستار جايلى اقپارات قۇرالدارى جان-جاقتى اقپارات تاراتىپ، الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلارى قىزۋ پىكىر-تالاس تۋعىزىپ جاتاتىن جاعدايلار دا جيىلەپ جاتىر. ونىڭ سەبەبى دە جوق ەمەس. كوبىنە كوپ ادامدار قىلمىستىق قۋدالاۋ ورگاندارىنىڭ، زاڭ قىزمەتكەرلەرىنىڭ قىزمەتىنە كۇدىكپەن قارايدى، قۇزىرلى ورگاندار دا كوپ جاعدايدا ادىلدىك تانىتپاي، ازاماتتاردى اۋرەگە سالىپ قوياتىنى بار.

سوڭعى كۇندەردىڭ وقيعالارىنان الماتى وبلىسى ەسىك قالاسىنداعى كەلىنشەك زورلاۋ مەن اقتاۋداعى پەدوفيلدىڭ ارەكەتىن مىسالعا الايىق.  ەكى وقيعا دا ءقازىر تەك جۋرناليستەردىڭ عانا ەمەس، بارشا جەلى قولدانۋشىلارىنىڭ ءجىتى باقىلاۋىنا ءىلىنىپ وتىر. التى جاسار بالانى زورلاۋ دەگەن كىمنىڭ بولسا دا اشۋىن تۋعىزاتىنى ءسوزسىز. ال، وتىزدان اسقان كەلىنشەككە ءتورت بىردەي جىگىتتىڭ كۇش قولدانۋى، بىرنەشە ادام بولىپ زورلاۋى دا وڭاي قىلمىس ەمەس. جابىرلەنگەن كەلىنشەكتىڭ اناسى پوليسيا قىزمەتىنە سالعىرت قارادى دەپ، الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى ۆيدەو ۇندەۋ جاسادى. الايدا، ول وقيعا جەر-جاھانعا جاريا ەتىپ، ەلدىڭ تالقىسىنا سالاتىن دا ءجايت ەمەس قوي. ونداي ارەكەتكە جابىرلەنۋشى كەلىنشەكتىڭ تۋىستارى، ناقتىراق ايتساق، اناسى مەن اعالارى امالسىزدىقتان بارىپ وتىر. تامىزدىڭ 13ء-ى كۇنى بولعان قىلمىس بىرنەشە كۇن ءسوزبۇيداعا سالىنىپ، ءجوندى تەرگەلمەي كەلگەن. ءتىپتى، جابىرلەنۋشىلەر وزدەرى ۇستاپ اپارعان ەكى بىردەي كۇدىكتىنى پوليسيا بوساتىپ جىبەرگەن. زورلانعان كەلىنشەكتەن اناليز الۋ، ايعاق زاتتاردى تاركىلەۋ سىندى پروسەسسۋالدىق ماسەلەلەردە دە ءبىرقاتار شيكىلىكتەر بولعان سياقتى.

پوليسيا ءىستى بەلگىلەنگەن ءتارتىپ پەن زاڭ اياسىندا تەرگەپ، تەكسەرۋى ءۇشىن مىندەتتى تۇردە عالامتوردا تالقىلاپ، ەلدى شۋلاتۋ كەرەك پە؟ وسى وقيعاداعى جابىرلەنۋشى تاراپ ايتىپ جاتقانداي، اۋداندىق ءىىب قىزمەتكەرلەرى بىلىكسىز، بىرەۋلەرمەن سىبايلاس بولسا، ولاردىڭ قىزمەتىن قاداعالاۋشى پروكۋراتۋرا قايدا قاراپ وتىر؟ وبلىستىق ءىىد باسشىلارى باعىنىشتىلارىنىڭ ءار كۇنگى ارەكەتىنەن حابارسىز با؟ ولاردىڭ قىزمەتىن قالاي اتقارىپ جاتقانىن تەك گازەتتەن وقىپ، تەلەديداردان كورە مە؟ اتالعان قىلمىسقا قاتىستى تەرگەۋ ارەكەتتەرىنىڭ كۇرت جاندانۋى، ءىستى وندىرىسكە العان تەرگەۋشىنىڭ اۋىسۋى، ونى وبلىستىق ءىىد باسشىلىعىنىڭ جەكە باقىلاۋدا ۇستاۋعا ءسوز بەرگەنى، پوليسيانىڭ بۇرىن قويا بەرگەن كۇدىكتىلەردى قايتا قاماۋى، قولعا تۇسپەگەن سوڭعى كۇدىكتىنى دە كوپ ۇزاتپاي قۇرىقتاۋى سىندى «جەتىستىكتەرىنە» قاراپ سونداي وي تۋاتىنى وتىرىك ەمەس.

اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانعانى، قوعامدىق رەزونانس تۋعىزعانى ءۇشىن عانا لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ ءجىتى باقىلاۋىمەن تەرگەلىپ، اعاتتىققا بوي الدىرعان قىزمەتكەرلەردىڭ جازالانعان شۋلى ىستەر ءبىر بۇل ەمەس. سوندا، ءار ءجابىر كورگەن، قۇقىعى اياققا تاپتالعان ازامات الدىمەن قۇقىققورعاۋ ورگاندارىنا ارىز جازۋعا ەمەس، بلوگوسفەرادا بەدەلى بار بلوگەر ىزدەۋگە اسىعۋى كەرەك پە؟ ال، كوپتىڭ قۇلاقتانۋىن قاجەت ەتپەيتىن، جەكە ادامداردىڭ ار-نامىسىنا، وتباسىلىق، الەۋمەتتىك جاعدايىنا بايلانىستى بارىنشا قۇپيالىلىق ساقتاۋدى قاجەت ەتەتىن وقيعالار كەزىندە قايتپەك كەرەك؟

دارحان مۇقانتەگى

قاتىستى ماقالالار