كەشەلى بەرى قازاقستانداعى بارلىق عالامتور بەتتەرى قىتايداعى قانداسىمىز ۇلاننىڭ جايىن ءسوز ەتىپ جاتىر. ەرلان تولەۋباي مىرزانىڭ «اباي» سايتىندا جاريالانعان ماقالاسى قازاق ەلىندە ۇلكەن ءدۇمپۋ تۋدىردى. شىندىعىندا، تاتۋ ىنتىماقستىق، ءتيىمدى ەكونوميكالىق قاتىناس دەيتىن ۇستانىمداردى تۋ ەتكەن جۇڭگو رەسپۋبليكاسى مەن  قازاق ەلىنىڭ بيلىگى مۇنداي باسسىزدىقتاردى بەيجاي قالدىرماۋى كەرەك. سوڭعى جىلدارى ميلليارد كورشىمىزدىڭ قازاقتىڭ ۇلتتىق ونەرىنە قولداۋ كورسەتىپ، ولاردىڭ مامىراجاي ءومىر كەشىرۋىنە تيىمدىلىك جاساپ جاتقانى تۋرالى جاعىمدى اقپاراتتار تاراعانى جاسىرىن ەمەس. ال، كەشەگى بولعان جاعداي الەمدەگى بار قازاقتىڭ توبەسىنەن جاي تۇسىرگەندەي بولدى. ءبىز ەرلان مىرزانىڭ ماقالاسىن قاز-قالپىندا نازارلارىڭىزعا ۇسىنىپ وتىرمىز.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.نازاربايەۆتىڭ،

قحر پرەزيدەنتى شي ءجينپيڭنىڭ نازارىنا!

 قىتايدا تۇراتىن ءبىر جارىم ميلليون قانداسىمىزدىڭ ءبىرازى شىڭجاڭ ۇيعىر اۆتونومياسىنىڭ ورتالىعى ءۇرىمجى قالاسىندا تۇرادى.  نەگىزىنەن قالا ماڭىنا شوعىرلانعان قازاقتار مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى. سوڭعى جىلدارى جۇڭگو ۇكىمەتى  تۇرعىلىقتى حالىقتىڭ جەرىن ساتىپ الىپ، ءارتۇرلى ماقساتتارعا(زاۆود-فابريكا، دەمالىس ورىندارى)  پايدالانىپ كەلگەن.  سول ارقىلى ىشكى قىتايدان اعىلعان جۇمىسشالار ءنوپىرىن شىڭجاڭعا قونىستاندىرۋدى مىقتاپ قولعا الىپ ەدى.

ءۇرىمجى قالاسىنىڭ ماڭىنداعى دابانچىڭ رايونى سونداي اۋداننىڭ ءبىرى. سول اۋداندا تيان-شان شارۋا قوجالىعىنا قاراستى 1 اۋىلدا مالشىلاردىڭ «ماشيناقۇدىق» دەپ اتالاتىن كوكتەۋلىگى بار. كەشە عانا سول كوكتەۋلىكتە بۇكىل ەلدى شۋلاتقان قاندى وقيعا بولدى. وقيعانىڭ ءمان-جايى بىلاي بولعان.

جاقىندا جۇڭگو بيلىگى ءدال وسى كوتكەۋلىكتەن جول وتكىزۋدى ۇيعارىپتى. ەسەسىنە جەر يەلەرىنە  از عانا تيىن-تەبەننىڭ شەتىن كورسەتىپتى.  بۇعان ريزا بولماعان مالشىلار جولدى جاۋىپ تاستاعان ەكەن. جۇڭگو جۇمىسشىلارى جولدا تۇرعان 7 ادامدىق اۆتوكولىكتى  تاسپەن ۇرىپ، تاياقپەن سىندىرىپ، ادامداردى «ەكوسكاۆاتورمەن كومىپ تاستايمىز» دەپ قورقىتىپتى. ايتەۋىر جەرگىلىكتى پوليسەيلەر كەلگەن سوڭ عانا جۇڭگو جۇمىسشالارى «ساباسىنا» تۇسكەن كورىنەدى.

ىلە-شالا 100-دەن استام جۇڭگو جۇمىسشىلارى قولدارىنا سويىل الىپ، شارۋا قوجالىعىنىڭ ديرەكتورى نۇرمۇرات ماحمت ۇلىنىڭ ۇيىنە باسىپ كىرىپ، ءاي-شايعا قاراتپاي، نۇرمۇراتتىڭ ايەلى جەڭىسگۇلدى كۇرەكپەن ۇرىپ، قولىن سىندىرادى، ايەلدەردى شاشتارىنان سۇيرەپ، سابايدى. بالاسى ۇلان نۇرمۇراتۇلىن قۋىپ ءجۇرىپ، تاسپەن ۇرىپ سويىلعا جىعادى. ول جان ساۋعالاپ قاشادى. ونىسىنا قاراماي ۇستاپ العان قىتايلار ۇلاندى ەكى ادامعا ۇستاتىپ قويىپ، «بىزگە تىزە بۇگىپ، باس ۇر، ايتپەسە ولتىرەمىز» دەيدى. ول باس ۇرماي قويعان ەكەن، يىعىنا سويىلمەن ۇرىپ، باسىن جەرگە تيگىزىپتى. ايتەۋىر، ايتۋعا اۋىز بارمايتىن نەشە ءتۇرلى سۇمدىقتاردى جاساعان. كىشكەنە سابيلەردى دە اياماعان ولار «بۇلار يەسى جوق، تاۋدا جۇرگەن مال، ءولتىرىپ تاستاساق تا ەشكىم ىزدەمەيدى. قۇنىن تولەپ قۇتىلامىز» دەگەن ەكەن.

قىتايدىڭ سوڭعى سايلانعان پرزەيدەنتى شي ءجينپيڭنىڭ اتى ميللياردتار ەلىن تارتىپكە كەلتىرۋمەن، جەمقورلىقپەن كۇرەسۋمەن شىعىپ ەدى. «كوممۋنيستىك پارتيانىڭ» ادىلدىگى، 56 ۇلتتىڭ بىرلىگى دە ايتىلۋىنداي ايتىلعان. ءتىپتى قازاقتىڭ ۇلتتىق مادەنيەتىن دامىتۋشى ەل رەتىندە جۇڭگو مەملەكەتىنىڭ جيناعان ابىرويى دا از ەمەس بولاتىن. دەگەنمەن قاراپايىم قازاقتىڭ باسىنا كەلگەن مىنا زاۋال قىتايداعى ءبىر جارىم ميلليون قازاقتىڭ تاعدىرىنا تونگەن ءقاۋىپتى كورسەتىپ وتىر.

باسقاسى باسقا، قىتايلاردىڭ «قازاقتار، مالسىڭدار، سەندەردىڭ يەلەرىڭ جوق» دەۋى – سول نۇرمۇراتتىڭ وتباسىنا عانا ەمەس، بۇكىل قازاق ۇلتىنىڭ بەتىنە شاشقان تۇكىرىگى. ولار قازاقستان دەگەن مەملەكەتتىڭ بار ەكەنىن، ونىڭ يەسى قازاق ەكەنىن بىلمەيدى ەمەس، بىلەدى. ءتىپتى، جىل سايىن قازاق توپىراعىنا مىڭداپ كەلىپ، مۇنايىن سورىپ، بيزنەسىن جاساپ وتىر. ولار كەزىندە شىڭجاڭعا دا سولاي كەلگەن.

ەندەشە، قازاقستان جۇرتىنىڭ دا بۇل ءسوزدى ەستيتىن كۇنى الىس ەمەس.