بۇگىن ماجىلىستە پالاتا سپيكەرى قابيبوللا جاقىپوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن جالپى وتىرىستا دەپۋتات الدان سمايىل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-مينيسترى ك.ماسىموۆكە دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى، - دەپ  حابارلايدى پارلامەنتتىڭ باسپا ءسوز حاتشىلىعى

«ەجەلگى تاراز ەسكەرتكىشتەرى» تاريحي-مادەني  قورىق مۇراجايىنا ەنگەن كونە جادىگەرلەر قازاقستان مەن ورتا ازيانىڭ عانا ەمەس، ادامزاتتىق ماڭىزعا يە قۇندىلىقتار ەكەنى داۋسىز. ءحى عاسىرعا تيەسىلى قاراحان، ايشا ءبيبى، بابادجا حاتۋن كەسەنەلەرى مەن شىعىس مونشاسى، اقىرتاس قالاشىعى قاراعان جاندى ءارى قۋانتادى، ءارى كۇرسىندىرەدى. قۋانتاتىنى – ولار ۇلى دالا وركەنيەتىنىڭ قايتالانباس كوركەم ۇلگىلەرى. كۇرسىندىرەتىنى – سول عاجايىپتاردىڭ قۇپياسى ءالى اشىلىپ بولعان جوق.ءبىز الىس تاريحىمىزدىڭ سىرىنا تولىق قانعىمىز كەلسە، اقىرتاستى مەملەكەتتىك جانە حالىقارالىق دەڭگەيدە جۇيەلى زەرتتەۋگە ءتيىسپىز.تاراز قالاسىنان شىعىسقا قاراي 40 شاقىرىم جۇرسەڭىز، اقشولاق تەمىرجول بەكەتىنە جەتەسىز. وڭ قول جاقتا الاتاۋدىڭ قارلى بيىكتەرى اسقاقتايدى. سولاردىڭ ساۋىرىندا قۇپياسى ءالى كۇنگە بەيمالىم تاس قالا مۇلگىپ جاتىر. ول تۋرالى بۇلىڭعىر بولجام كوپ.وسى جەردە 1893 جىلى بولعان شىعىستانۋشى لەرح اقىرتاستى بۋددالىق موناستىرگە تەلىسە، تۇركولوگ بارتولد نەستورياندار كەزەڭىنىڭ قۇرىلىسىنا بالاعان. نەمىس عالىمى برەنتەس اراب قولباسشىسى كۋتەيبا سالدىرعان قورعانعا بالايدى. اشىعىن ايتايىق، مۇنىڭ ءبارى – دەرەكسىز جورامال. كەيىنگى زەرتتەۋلەر اقىرتاس ەرتەدەگى ماييا ۇندىستەرىنىڭ ايگىلى پيراميدالارىمەن تامىرلاس دەگەن تۇجىرىم جاساتا باستادى. بۇعان نەگىز جوق ەمەس. ءتوس تابانعا جانە قابىرعالارعا قالانعان تاس بلوكتاردىڭ ءارقايسىنىڭ سالماعى ءبىر تونناعا جۋىق. ولار تەگىستەلىپ وڭدەلگەن. بىر-بىرىنە گەومەتريالىق ءدال ارالىقتا كوتەرىلگەن تاس باعانالار افيناداعى اكروپولداردىڭ سىلەمىن كوزگە ەلەستەتەدى. ريم كوليزەيىنىڭ ساۋلەتىنە ءتان بەلگىلەردى دە اڭعاراسىڭ. وسىنداي ۇقساستىق – ب.د.ب. ءى عاسىرلاردا عۇن قاعانى چجان چجين نەمەسە شوجە ريم لەگيونەرلەرى مەن پارفيا شەبەرلەرىنە تالاس، ياعني تاراز قالاسىن سالدىرعاندا، اقىرتاستى دا بىرگە كوتەرگەن جوق پا ەكەن دەگەن ويعا بوكتىرەدى. اسىلىندا بۇل وي شىندىققا جاقىن. ءتۇيىپ ايتساق، اقىرتاسقا يۋنەسكو-نىڭ نازارىن اۋدارىپ، وسى بەدەلدى ۇيىمنىڭ قورعاۋىنا الدىرۋعا ءتيىسپىز، دەدى الدان سمايىل. - اقىرتاسقا بۇگىندە كەلۋشىلەر كوپ، رەسپۋبليكانىڭ شارتارابىنان، شەتەلدەردەن ارنايى ات باسىن بۇرۋشىلار دا از ەمەس. ولار قوناتىن ءۇي رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ارقىلى سالىنىپتى. مۇندا زەرتتەۋشىلەر ءماجىلىس قۇراتىن ورىن دا بار. قازىرگە جەتپەي تۇرعانى ەكى نارسە: اقىرتاسقا باتىس ەۋروپا – باتىس جۇڭگو ماگيسترالىنەن 8 شاقىرىم اسفالت جول تارتۋ كەرەك. سودان كەيىن سۋمەن قامتاماسىز ەتەتىن سكۆاجينا قازىپ بەرسەك، ەجەلگى ارحەولوگيا ەسكەرتكىشى كوپتىڭ يگىلىگىنە اينالادى، تارازدا ءتۋريزمنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى.  

   .