قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ
پرەزيدەنتى ن.ءا.نازاربايەۆقا.
قۇرمەتتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى!
ق ر كونستيتۋسياسىنىڭ 26-بابىنا وزگەرتۋ ەنگىزۋگە بايلانىستى جەلتوقساندىقتار ءوزىنىڭ الاڭداۋشىلىعىن بىلدىرەدى. ويتكەنى، سەنات سپيكەرى قاسىمجومارت توقايەۆتىڭ مىنا ءسوزى ءبىزدى تۇسىنبەستىككە الىپ كەلدى.
ق.توقايەۆ: «...ۆ پرەدلوجەننىح گلاۆوي گوسۋدارستۆا پوپراۆكاح ك كونستيتۋسيي سودەرجيتسيا ەششە ودنو پرينسيپيالنوە نوۆوۆۆەدەنيە: پراۆو چاستنوي سوبستۆەننوستي نا ليۋبوە زاكوننو پريوبرەتەننوە يمۋششەستۆو پرەدلاگاەتسيا راسپروسترانيت نا كاجدوگو چەلوۆەكا، ناحودياششەگوسيا نا تەرريتوريي ناشەي رەسپۋبليكي، نەزاۆيسيمو وت توگو، ك گراجدانستۆۋ كاكوي سترانى ون پرينادلەجيت يلي جە ياۆلياەتسيا ليسوم بەز گراجدانستۆا. داننوە پولوجەنيە - ەتو رەزۋلتات پولوجيتەلنوي ەۆوليۋسيي ناشەگو وبششەستۆا، كوتوروە پريزناەت سۆويۋ پرينادلەجنوست ك گلوبالنومۋ سووبششەستۆۋ سيۆيليزوۆاننىح ستران».
ەكونوميكالىق جاعىنان قاراعاندا ءبارى دۇرىس سياقتى. ءبىراق، ونىڭ ساياسي جاعىن - قازاقستاننىڭ الىپ ەكى يمپەريانىڭ ورتاسىندا وتىرعانىن، سەنات سپيكەرى ۇمىتىپ كەتكەن سياقتى.
كەزىندە، وتىرىقشىلدىقتى، ال ەكىنشىلەرى كوشپەندىلىكتى جاقتاپ الاش قايراتكەرلەرى ەكىگە بولىنگەن. ونىڭ بوكەيحانوۆ باستاعان جاعى: وتىرىقشىلىق دۇرىس - وركەنيەت، ءبىراق، ونداعى جەر بەرۋ نورماسى قازاقتى جەردەن ايىرىپ تىنادى دەپ ازىرشە كوشپەندى بولا تۇرۋىمىزدى قۇپتاپ، ەلگە دۇرىس جول سىلتەگەن ەدى. ول حح عاسىردىڭ باسىندا ءوز ناتيجەسىن بەرگەن دە بولاتىن. ءبىراق، بولشيەۆيكتەر مۇنى قاستاندىقپەن بۇزىپ، جارتى حالقىمىزدى قىرعانى ءوز الدىنا، وڭتۇستىك پەن سولتۇستىك ايماقتا قازاقتى قۇنارلى جەرلەردەن ايىرىپ تىندى. وسىنىڭ زاردابىن ءالى كورۋدەمىز...
بىزدىڭشە جەردى اشىق ساۋداعا سالۋ (26 باپ) ءالى ەرتە. ازاماتتىق قوعام ءالى جەتىلىپ، تولىسىپ ۇلگەرگەن جوق. ەڭ الدىمەن، بيلىك باسىندا وتىرعان ق.توقايەۆ باستاعان ازاماتتار تۇسىنبەيتىن سياقتى...
وسى جەردە الاش ازاماتتارىنىڭ مىنا سوزدەرىن ءوزىڭىزدىڭ ەسىڭىزگە سالا كەتكىمىز كەلىپ وتىر.
«الاشقا اتى شىققان ادامدار! كوسەمدىكتەرىڭدى اداسپاي ءتۇزۋ ىستەڭدەر! سەندەر اداسساڭدار - ارتتارىڭنان الاش اداسادى؛ ارتتارىڭنان ەرگەندەردىڭ وبال-ساۋابىنا سىزدەر قالاسىزدار» (احمەت بايتۇرسىن ۇلى).
«ءار ۇرپاق وزىنە ارتىلعان جۇكتى جەتەر جەرىنە اپارىپ تاستاعانى دۇرىس، ايتپەگەندە بولاشاق ۇرپاعىمىزعا اسا كوپ جۇك قالدىرىپ كەتەمىز. كەيىنگى ۇرپاق نە العىس، نە قارعىس بەرەتىن الدىمىزدا زور شارتتار بار» (ءاليحان بوكەيحانوۆ).
قۇرمەتتى ەلباسى!
«1986 جىلعى جەلتوقسان وقيعالارى قازاق جاستارىنىڭ سانا-سەزىمىنىڭ قانشالىقتى وسكەندىگىن كورسەتتى. ولار ءجۇز جىلعا جۋىق ۋاقىت بويى حالىقتى كازارمالىق تارتىپتە ۇستاپ كەلگەن توتاليتارلىق جۇيەنىڭ الدىندا ءبىرىنشى بولىپ، ايىلدارىن جيعان جوق. جاستار بۇدان ءارى كەز-كەلگەن ۇلتقا ءتان ماقتانىش سەزىمىن قورلاۋعا جول بەرمەيتىنىن ءوز حالقىنىڭ اتىنان اشىق مالىمدەدى»، - دەپ ءوزىڭىز باعا بەرگەن جەلتوقساندىقتار.
«جەلتوقسان»
رەسپۋبليكالىق-وتانشىلدىق
قوزعالىسىنىڭ ءتوراعاسى: ك.وتاربايەۆ.
